Czy to w ogóle jest biegunka podróżnych – wszystko na temat zaburzeń przewodu pokarmowego podczas wyjazdu?

Rozwolnienie przewodu pokarmowego, znane również jako biegunka, to stan, który charakteryzuje się zwiększoną częstotliwością oddawania stolca i powiększeniem jego objętości.. Wyróżnia się trzy typy rozwolnienia: ostre, trwałe i przewlekłe.. Rozwolnienia ostre są zazwyczaj skutkiem zakażeń pokarmowych, ale mogą również wystąpić jako efekt uboczny niektórych leków.. Rozwolnienia przewlekłe są zwykle objawem różnych chorób i mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia.. Mogą być spowodowane przez zaburzenia motoryczne, osmotyczne, wydzielnicze, tłuszczowe i zapalne przewodu pokarmowego.

Nie wszystkie problemy związane z prawidłowym oddawaniem stolca oznaczają biegunkę, dlatego też trzeba umieć odróżnić zaburzenia ewakuacyjne od innych podobnych stanów, które w praktyce nie mają nic wspólnego z biegunką. Brak kontroli nad oddawaniem stolca jest często skutkiem zaburzeń funkcjonowania mięśnia zwieracza odbytu, który odpowiada za kontrolowanie defekacji. Inny powodem może być biegunka z przepełnienia, która występuje wskutek utrudnionej ewakuacji stolca, spowodowanej zaleganiem w jelicie nadmiernej ilości masy kałowej.

Biegunka podczas podróży, znana również jako „druga choroba faraona”, jest nieprzyjemnością, która pojawia się podczas wyjazdu zagranicznego lub do 10 dni po zakończeniu podróży. Problem ten występuje u około 35% osób podróżujących do krajów, gdzie obowiązują niższe standardy higieny i ryzyko infekcji przewodu pokarmowego jest większe. Co gorsza, około 30% osób doświadcza objawów wymagających pozostania w łóżku. Biegunka podczas podróży jest najczęściej związana z wyjazdami do Afryki, Ameryki Łacińskiej, krajów Bliskiego Wschodu oraz niektórych regionów południowej i południowo-wschodniej Azji. Przyczyną tej nieprzyjemności jest infekcja fekalno-oralna, która może być spowodowana: – spożyciem skażonej wody (np. z kranu lub rzeki), – spożyciem produktów surowych lub niepoddanych wystarczającemu przetworzeniu termicznemu, – spożyciem nieczystych produktów spożywczych (np. nieumytą warzywa i owoce z targu lub drzewa), – nieprzestrzeganiem zasad higieny (np. nieumycie rąk przed posiłkiem lub po wizycie w toalecie). Za biegunkę podczas podróży odpowiadają głównie infekcje bakteryjne, które przyczyniają się do ponad 50% wszystkich przypadków biegunki podczas podróży. Najczęściej są to bakterie Escherichia coli. Drugim, po infekcjach bakteryjnych, najczęściej występującym czynnikiem są infekcje wirusowe (np. norowirusami lub rotawirusami), odpowiedzialne za około 8% przypadków.

Cechy objawowe tzw. zemsty faraona najczęściej pojawiają się po około 2-3 dniach wyprawy, zazwyczaj po przybyciu na miejsce przeznaczenia. Biegunka podróżnych stanowi formę nagłego rozwolnienia, które nagle ujawnia się i powoli zmniejsza swe nasilenie. Do głównych skarg podróżujących, poza częstym oddawaniem stolców wodnistych, należą: wzdęcia, osłabienie, nudności i wymioty, gorączka i dreszcze, ból i zawroty głowy, ból mięśni i stawów, bolesne skurcze w obrębie brzucha, zmniejszenie lub całkowity brak apetytu.

Uniknięcie biegunek podczas podróży możliwe jest poprzez przestrzeganie elementarnych zasad higieny osobistej, które oznaczają mycie rąk w sposób regularny. Podczas urlopu warto przypomnieć sobie o myciu rąk przed posiłkami, po powrocie do hotelu, po korzystaniu z toalety lub innych miejsc publicznych (np. baseny, sauny, siłownie, czy salony SPA). Podczas wakacji, zwłaszcza w egzotycznych i słonecznych krajach, często skupiamy się na odkrywaniu nowych smaków i lokalnych specjałów. Jednakże warto unikać spożywania produktów żywnościowych o nieznanym pochodzeniu lub sprzedawanych w warunkach niestarannie utrzymanych, gdyż to może być szkodliwe dla zdrowia. Oznacza to, że nie należy ryzykować jedzenia produktów od ulicznych sprzedawców. Niezalecane jest spożywanie dań zawierających surowe lub półsurowe składniki (np. tartar), a potrawy powinny być przygotowywane w sposób odpowiedni i termicznie długi. Ponadto, należy zrezygnować z picia wody z kranu oraz napojów z lodem.

1. Rygorystycznie umyj ręce przed spożyciem posiłku, po korzystaniu z toalety oraz po powrocie z wyjścia. 2. Starannie oczyszczaj i łykaj skórkę owoców i warzyw; zawsze wybieraj produkty z marketów. 3. Spożywaj wyłącznie wodę w butelkach - unikaj picia wody z kranu, napojów dostępnych na ulicznych straganach bądź wody z rzeki. 4. Zamawiaj jedynie dania podgrzane, najlepiej świeżo przygotowane i nieodgrzewane. 5. Ogranicz spożywanie produktów mlecznych, zwłaszcza tych, które nie są szczelnie zamknięte i nie odpowiednio przechowywane.

Można sądzić, że skoro biegunka podróżnych jest związana z problemem bakteryjnym, to stosowanie antybiotyku byłoby logiczną metodą przeciwdziałania. Można również przyjąć, że profilaktyczne stosowanie antybiotyków przed wyjazdem może być równie skutecznym rozwiązaniem. Jednak taka profilaktyka może okazać się kontrproduktywna. Nie wolno zapominać, że antybiotyki, mimo ich pozytywnej roli w walce z bakteryjnymi zakażeniami, również mogą negatywnie wpływać na stan mikrobiomu. Dlatego antybiotykoterapia może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych i przyczynić się do wzrostu antybiotykooporności bakterii wywołujących biegunkę podróżnych. Antybiotykoterapia jest zalecana tylko w przypadkach, gdy osoba nie może dopuścić do wystąpienia rozstroju żołądkowego, np. w przypadku pracowników dyplomatycznych, służb wojskowych, pracowników medycznych czy sportowców wyjeżdżających na zawody zagraniczne.

Ryfaksamina, półsyntetyczny antybiotyk, który wykazuje znaczącą skuteczność w zwalczaniu zakażeń E. coli. Ten lek jest dobrze tolerowany przez ludzki organizm, co oznacza, że ryzyko wystąpienia skutków ubocznych jest niewielkie. Loperamid, popularny środek przeciwbiegunkowy, który zwiększa wchłanianie wody i elektrolitów, wydłuża czas trwania przejścia przez przewód pokarmowy, hamuje nadmierną perystaltykę i zwiększa napięcie spoczynkowe mięśnia zwieracza odbytu. Probiotyki (leki, nie suplementy) zawierające szczepy Lactobacillus GG i Saccharomyces boulardii mogą być stosowane w celu przywrócenia równowagi bakterii w jelicie. Prawidłowa rehydratacja i dostarczanie organizmowi niezbędnych elektrolitów są także kluczowe, a gotowe napoje hipotoniczne mogą być pomocne w tym celu. Biegunka może prowadzić do odwodnienia, które może być niebezpieczne dla zdrowia. Ponadto zaleca się dietę z łatwo przyswajalnymi produktami, ubogą w błonnik, produkty mleczne, rośliny strączkowe i kofeinę.