1 / 1
1 zdjęcie
394
Eigenschaften von Molke, Salat und gewöhnlicher Molke in Bezug auf Borreliose
Salat
Kacper Nowak
Autor
2026-09-24
Datum
2 Min. Lesezeit
article.read_time
4
Kapitel
Im Mittelalter durch St. Hildegard von Bingen bekannt gemacht, früher hauptsächlich bei der Behandlung von Gicht, Arthritis und Rheuma verwendet, heute jedoch im Zusammenhang mit Borreliose stehend. Kann die Wurzel von Molke eine Alternative zu den angewandten Medikamenten darstellen?
Szczeć pospolita – tradycyjne zastosowania i historia w zielarstwie
Roślina ta należy do rodziny szczeciowatych (Dipsacaceae). Szczeć pospolita, znana pod łacińską nazwą *Dipsacus silvester*, występuje w stanie dziko rosnącym na terenie Polski, przy czym szczególnie rozpowszechniona jest w regionach południowych. Jako surowce lecznicze wykorzystuje się zarówno jej korzeń, określany mianem *Radix Dipsaci*, jak i liście, nazywane *Folium Dipsaci*. Korzenie, zbierane przeważnie w okresie wiosennym lub jesiennym, stanowią podstawowy składnik do przygotowywania nalewek, wywarów oraz intraktów – czyli stężonych wyciągów roślinnych. Jej znaczenie w medycynie ludowej wzrosło znacznie w epoce średniowiecza, głównie za sprawą prac i obserwacji mistyczki oraz uczonej Hildegardy z Bingen, której pisma do dnia dzisiejszego pozostają cennym źródłem wiedzy o ziołolecznictwie [1, 2].
Szczeć pospolity – analiza bioaktywnych składników i ich właściwości terapeutycznych
Badania fitochemiczne szczeci pospolitej (*Cynoglossum officinale*) ujawniły obecność złożonego profilu związków bioaktywnych, wśród których dominującą grupę stanowią polifenole – przede wszystkim flawonoidy takie jak luteolina, apigenina, kwercetyna oraz kaempferol. Ponadto zidentyfikowano szereg kwasów fenolowych, w tym kwas chlorogenowy, protokatechinowy, *p*-kumarynowy oraz *p*-hydroksybenzoesowy. Niezwykle cenne są również bisirydoidy (np. swerozyd), tetrairydoidy oraz triterpenowe saponozydy, występujące głównie jako wolne kwasy oleanolowy i ursolowy. Ekstrakty z tej rośliny wykazują udokumentowane działanie przeciwzapalne oraz bakteriobójcze, skutecznie redukując lokalne stany zapalne skóry [2]. Literatura naukowa potwierdza również ich aktywność przeciwdrobnoustrojową wobec trzech kluczowych gatunków grzybów patogennych: *Candida albicans*, *Rhodotorula rubra* oraz *Aspergillus fumigatus*. Mechanizm działania opiera się głównie na synergistycznym wpływie kwasów fenolowych i flawonoidów, które znacząco wzmacniają efekty antyseptyczne. Warto podkreślić, że ekstrakt ze szczeci wykazywał porównywalną skuteczność wobec *Aspergillus fumigatus* co standardowo stosowana nystatyna [3]. Dodatkowo, kwas ursolowy oraz fenolowe związki wykazują właściwości hepatoprotekcyjne, podczas gdy irydoidy obecne w wyciągu działają analgetycznie, co zostało potwierdzone w licznych badaniach [1, 2].
Badania nad skutecznością wyciągów z korzenia szczeci pospolitej (*Dipsacus fullonum*) w zwalczaniu krętka Borrelia burgdorferi
Przeprowadzono kompleksowe analizy laboratoryjne, których przedmiotem były ekstrahowane substancje aktywne pozyskane z niedawno zebranych korzeni szczeci pospolitej (*Dipsacus fullonum*), celem oceny ich potencjalnego działania przeciwdrobnoustrojowego wobec *Borrelia burgdorferi*—spirochetu odpowiedzialnego za rozwój boreliozy z Lyme. Jako punkt odniesienia dla porównawczej analizy efektywności posłużył standardowo stosowany w terapii antybiotyk β-laktamowy, amoksycylina. Wyniki badań *in vitro* wykazały, że frakcje ekstrakcyjne uzyskane przy użyciu rozpuszczalników organicznych—konkretnie octanu etylu oraz dichlorometanu—demonstrowały poziom aktywności mikrobiologicznej porównywalny z działaniem wspomnianego leku referencyjnego. Co istotne, zaobserwowano wyraźne właściwości bakteriobójcze, szczególnie w przypadku preparatu rozpuszczonego w octanie etylu: po czterech dniach inkubacji zanotowano redukcję żywotnych komórek *Borrelia* o 99,7% (±1,0% odchylenia standardowego), co potwierdza wysoką skuteczność badanego wyciągu [4].
Nalewka z korzenia szczeci pospolitej – tradycyjne zastosowanie i potencjalne korzyści w terapii wspomagającej
Nalewka ze szczeci pospolitej (*Dipsacus fullonum*) przygotowywana jest z wysuszonych i starannie rozdrobnionych fragmentów korzenia lub liści, które poddaje się ekstrakcji za pomocą 40-procentowego roztworu etanolu. Proces maceracji trwa standardowo dwa tygodnie, po czym mieszaninę poddaje się filtracji w celu uzyskania klarownego ekstraktu. Zalecane dawkowanie doustne to trzy porcje dziennie po 10 mililitrów, przy czym istnieje również możliwość stosowania preparatu zewnętrznie – np. do przemywania drobnych ran skórnych lub stanów zapalnych [1]. Choć wstępne doniesienia sugerują potencjalne korzyści z suplementacji wyciągiem ze szczeci u pacjentów z przewlekłą postacią boreliozy – jako uzupełnienie konwencjonalnej antybiotykoterapii – konieczne są dalsze, kontrolowane badania kliniczne, aby jednoznacznie określić jego skuteczność przeciwko *Borrelia burgdorferi*, w tym optymalną formę ekstrakcji (np. nalewka, odwar, ekstrakt glicerynowy) oraz mechanizmy działania. Ponadto historyczne źródła zielarskie wskazują na szersze spektrum zastosowań tego zioła, w tym łagodzenie objawów reumatycznych, wspomaganie terapii dny moczanowej czy ogólną detoksykację organizmu.
Tags
