Dieta strukturalna
Dietę strukturalną opracował dr Marek Bardadyn, lekarz specjalista w dziedzinie chirurgicznego leczenia otyłości oraz medycyny estetycznej i przeciwstarzeniowej. Jego dieta ma na celu redukcję masy ciała stopniowo, trwale i powoli, przy równoczesnym zachowaniu jędrności ciała oraz uzyskaniu efektu jego regeneracji oraz wzmocnienia struktury tkanek i narządów organizmu – stąd nazwa diety. Wśród składników znajdziemy w niej naturalne produkty o niskiej zawartości kalorii i bogate w składniki odżywcze – od makroskładników, jak białka, tłuszcze i węglowodany złożone, po mikroskładniki, niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu, czyli witaminy, bioflawonoidy i minerały.
Dieta strukturalna – jadłospis
Diety opracowane wg liczby kalorii:
800 kcal – Intensywnie Odchudzająca
Jadłospis 800 kcal dr Bardadyn zaleca pacjentom przygotowującym się do operacji bariatrycznej, u których przed zabiegiem wskazany jest spadek masy ciała. Zastosowanie się do zaleceń przez tydzień gwarantuje efekt utraty od 2, 25 do 4 kg. Po 7 dniach podwyższa się kaloryczność do 1000 kcal lub 1200 kcal. Dieta ta polega w dużej mierze na koktajlach przygotowanych w oparciu o zalecane produkty. Przepis na przykładowy koktajl pojawi się na końcu artykułu. 1000 kcal – Odchudzająca
Dieta 1000 kcal zalecana jest dla pacjentów, który oczekują szybkiego spadku masy ciała – od 1, 75 do 3, 5 kg – oraz detoksykacji organizmu z toksyn, co ma poprawić stan skóry i stawów. Jest kontynuacją jadłospisu 800 kcal dla pacjentów przygotowujących się do operacji bariatrycznej, jak również dla osób, które chcą szybko stracić zbędne kilogramy. 1200 kcal – Odchudzająca i oczyszczająca
Kolejne opracowanie jadłospisu dedykowane jest dla pacjentów kontynuujących przygotowanie do zabiegów chirurgicznego leczenia otyłości oraz borykających się z licznymi schorzeniami z dziedziny alergologii, neurologii, endokrynologii czy reumatologii oraz preferujących okresową detoksykację organizmu z czynników szkodliwych wywołanych przez niehigieniczny tryb życia i zanieczyszczenia środowiska. Zamierzony efekt redukcji to 1, 5–3 kg. 1600 kcal – Regenerująca i odmładzająca
Dieta 1600 kcal polecana jest dla pacjentów jako 3. lub 4. I ostatni etap kuracji odchudzającej, mający na celu redukcję i ustabilizowanie masy ciała, oraz dla pacjentów przemęczonych stosowaniem nieracjonalnych diet odchudzających i cierpiących na zespół chronicznego zmęczenia. Ma ona zadanie wspomóc syntezę kolagenu oraz usprawnić wzrok i krążenie. Planowana redukcja masy ciała kształtuje się na poziomie od 1, 25 do 2, 75 kg w zależności od stanu zdrowia i masy ciała pacjenta. 2000 kcal – Dla sportowca
Dieta ta zalecana jest osobom aktywnym zarówno zawodowo, jak i fizycznie, które wymagają posiłków lekkich i pełnowartościowych. Redukuje masę ciała w zakresie 1 kg do 1, 25 kg z jednoczesnym zachowaniem regeneracji i rozbudowy tkanki mięśniowej oraz zapewnieniem dowozu składników niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowaniu układu kostno-stawowego. 1200 kcal – Bezglutenowa
Dedykowana jest dla pacjentów z nietolerancją glutenu. Planowana redukcja masy ciała to 1, 5–3 kg. Wg autora dieta 1200 kcal bez zawartości glutenu ma poprawiać przemianę materii i pozwalać na redukcję obrzęków. 1500 kcal – Cukrzycowa
Dieta cukrzycowa 1500 kcal opracowana została w oparciu o produkty z niskim indeksem glikemicznym będące równocześnie cennym źródłem makro- i mikroskładników. Może być stosowana przez długi okres, gdyż sprzyja normalizacji poziomu glukozy oraz wyników lipidogramu. W przypadku pacjentów z niską masą ciała oraz po jej normalizacji jadłospis podlega modyfikacji poprzez zwiększenie gramatury potraw. 1600 kcal – Cholesterolowa
Dieta ta to zmodyfikowana dieta 1600 kcal ze szczególnym wskazaniem dla chorych kardiologicznie z nadciśnieniem tętniczym, miażdżycą, zaburzoną gospodarką cholesterolu, nadwagą i otyłością, stąd preferowane tempo odchudzania to 1, 25–2, 75 kg na tydzień. Dieta bogata jest w warzywa i owoce z uwagi na potas (reguluje ciśnienie krwi) i błonnik rozpuszczalny, (ogranicza ilość przyswajanego z pożywienia tłuszczu). 1800 kcal – Przeciwnowotworowa
Dieta jarska przygotowana na bazie ryb, strączków, orzechów, warzyw i owoców bogata w polifenole i kwasy omega 3. To w pełni wartościowa dieta mająca na celu ochronę przez działaniem czynników pronowotworowych, polecana zarówno w celu profilaktyki jak, i leczenia chorób nowotworowych i przewlekłych chorób zwyrodnieniowych. Każda z diet zawiera dwutygodniowy jadłospis w wersji jarskiej oraz tradycyjnej (poza jadłospisem przeciwnowotworowym), przepisy, listy zakupów, program ćwiczeń oraz praktyczne porady od autora dotyczące stosowania diety oraz postępowania w przypadku schorzeń.
Dieta strukturalna – przepisy
Koktajl zielony poprawia przemianę materii i wspomaga odchudzanie. Zawiera 150 kcal. Do wykonania potrzeba: 200 ml kefiru lub jogurtu naturalnego 2%, pół dojrzałego awokado, po łyżce: soku z cytryny, siekanej natki pietruszki i otrąb owsianych oraz pół łyżeczki morsztynu. Przepis na zupę jarzynową (1 porcja zawiera 215 kcal) Składniki (4 porcje): 2 marchewki, 1 średnia pietruszka, 1 mały seler, 1 średni por (biała część), 300 g brokułów lub kalafiorów, 200 g fasolki szparagowej, 2 duże ziemniaki, łyżka masła lub 3 łyżki oliwy, ½ szklanki jogurtu naturalnego, sól, pieprz, liść laurowy 3 łyżki łuskanych nasion słonecznika. Przygotowanie: warzywa umyć, obrać i pokroić. W garnku o grubym dnie rozpuścić masło lub rozgrzać oliwę, dodać: włoszczyznę pokrojoną w kostkę oraz fasolkę w 2–3 cm kawałkach, podlać wodą, dodać listek laurowy i poddusić ok. 10 minut. Dolać 2 l wody. Doprowadzić do wrzenia, dodać ziemniaki pokrojone w kostkę i brokuły/kalafiory w różyczkach. Gotować 25 minut. Doprawić solą i pieprzem oraz zaprawić jogurtem naturalnym i odstawić na 20 min. Ewentualnie podgrzać, ale nie doprowadzać do wrzenia. Podawać ze słonecznikiem. Rozwiń
(jedna porcja zawiera 330 kcal)
Przepis na Rybę zapiekaną z cukinią i mozzarellą Składniki (4 porcje): 4 filety z soli po 150 g każdy, 1 opakowanie mozzarelli, 4 cukinie, 4 pomidory, 2 ząbki czosnku, 2 łyżki oliwy z oliwek, sól morska, pieprz, oregano. Przygotowanie: cukinię umyć i pokroić w plasterki, ułożyć w wysmarowanym oliwą z oliwek naczyniu żaroodpornym i posypać przyprawami. Na cukinii ułożyć rybę posypaną solą i pieprzem, a na niej plastry mozzarelli. Rozgrzać piekarnik do 180 stopni Celsjusza i zapiekać rybę ok. 20 minut. W tym czasie pomidory obrać ze skórki i dusić na oliwie z czosnkiem. Dodać do ryby i zapiekać jeszcze 15 minut. Podawać z surówką. Rozwiń
Przepisy pochodzą z książki „Odchudzająca książka kucharska wg diety strukturalnej” dr. Marka Bardadyna.
Dieta strukturalna – opinie
W opinii internautów dieta dr Marka Bardadyna przynosi zadowalające efekty, jest smaczna i sycąca. Pacjenci jednak najczęściej korzystają z najbardziej radykalnych kaloryczności, czyli 800 kcal i 1000 kcal, opierając się głównie w swoim codziennym jadłospisie o koktajle zwane eliksirami młodości. Często wybór kaloryczności jest poparty wygodą (koktajle są proste do przygotowania) oraz chęcią osiągnięcia szybkich efektów często przy niedużej nadwadze). Niekiedy część użytkowników popularnie dostępnych forów internetowych z wątkami o tematyce żywieniowej cechuje się większym rozsądkiem i wiedzą w dziedzinie odchudzania i świadomie zaczyna swoją „przygodę” z dietą strukturalną od kaloryczności 1200 kcal. J ednak dobór kaloryczności jest kwestią indywidualną do rozpatrzenia na podstawie wyników badań laboratoryjnych oraz historii zdrowotnej pacjenta. Jeżeli postąpi on zgodnie z zaleceniami i większą kalorycznością (do 1200 kcal, a najlepiej 1600 kcal), może uzyskać satysfakcjonujący efekt bez skutków ubocznych typu jojo i spowolnienia przemiany materii. Przeglądając składniki diety, można stwierdzić, że w dietach od 1600 do 2000 kcal nie ma odchyleń od zasad prawidłowego żywienia rekomendowanego przez Instytut Żywności i Żywienia z Warszawy, na które składają się; 4–5 posiłków dziennie, naturalne, nieprzetworzone produkty oraz zalecany spadek masy ciała w przypadku diet redukcyjnych na poziomie około 1 kg na tydzień. Na uwagę zasługuje dieta cholesterolowa 1600 kcal, przeciwnowotworowa 1800 kcal oraz dla sportowca 2000 kcal. Należy pamiętać, że diety o kaloryczności 800, 1000 i 1200 kcal powinny być prowadzone pod kontrolą lekarza i nie należy ich stosować dłużej niż 1 tydzień w przypadku jadłospisu 800 kcal oraz 2 tygodnie przy 1000 i 1200 kcal. W przypadku diety Cukrzycowej 1500 kcal zalecane są konsultacje z lekarzem specjalistą w dziedzinie chorób wewnętrznych i diabetologii. Chorzy ze „świeżo” zdiagnozowaną cukrzycą są objęci całościową opieką przez specjalistę – diabetologa, lekarza rodzinnego oraz pielęgniarkę po przeszkoleniu w dziedzinie edukacji żywieniowo-zdrowotnej, którzy uczą pacjenta nie tylko zasad żywienia w cukrzycy w zależności od jej typu, ale również wyjaśniają, jak i kiedy należy stosować leki hipoglikemiczne oraz ewentualnie insulinę. Konsultacje z dietetykiem klinicznym pozwolą natomiast zapoznać się ze schematem wymienników węglowodanowych oraz białkowo-tłuszczowych, a także uświadomią pacjentów, po jakich objawach rozpoznać dwa największe dla diabetyka zagrożenia: wysokie i niskie stężenie cukru we krwi, oraz podpowiedzą, jak im przeciwdziałać. Jeżeli badania laboratoryjne wykażą stan przedcukrzycowy, to dieta w oparciu o produkty strukturalne może być pomocna przy wdrażaniu pacjenta w zasady prawidłowego żywienia i uzmysłowieniu mu, że całościowa zmiana stylu życia na bardziej aktywny i zdrowy osunie od nich ryzyko choroby. Niezbyt zrozumiała jest zasadność żywienia pacjenta na bezglutenowej diecie 1200 kcal z uwagi na jej zbyt niską kaloryczność. Pacjenci z rozpoznaną celiakią najczęściej są osobami wychudzonymi z towarzyszącą niedokrwistością, biegunką i zaburzeniami wchłaniania wynikającymi z dystrofii kosmków jelitowych. Towarzyszące temu obrzęki są obrazem niedożywienia pacjenta. Szybka ścieżka diagnostyczna w postaci gastroskopii z biopsją oraz badania serologiczne są podstawą do postawienia diagnozy oraz wdrożenia diety bezglutenowej, ale pełnowartościowej i normokalorycznej. Podsumowując, w przypadku każdej diety należy zachować umiar i zdrowy rozsądek. Znając swój organizm i jego historię odchudzania, warto wybrać dłuższy, ale efektywniejszy wariant diety o wyższej kaloryczności, który nie będzie dietą jedynie na chwilę, a stanie się stylem życia i sposobem żywienia do końca życia.