Najważniejsze fakty w pigułce
Łydki są jedną z tych grup mięśniowych, których rozwój może być wyjątkowo trudnym zadaniem. Nie ma nic nowego w tym, że rozmiar łydki, jaki możemy osiągnąć, w dużej mierze zależy od genu przekazanego przez rodziców. Jednakże, bardzo często stagnacja w rozwoju wynika z błędów technicznych i braku wiedzy na temat odpowiednich metod treningowych. Niżej przedstawiony artykuł zawiera narzędzia, dzięki którym osoby z najtrudniejszymi do rozwinięcia łydkami będą mogły przezwyciężyć zastój.
Anatomia mięśni łydki - szczegółowy opis
Powierzchniowa warstwa tylnej grupy mięśniowej kończyny dolnej, znana jako łydka, składa się z trzech mięśni: mięśnia brzuchatego, mięśnia płaszczkowatego i mięśnia podeszwowego. Pierwsze dwa są powszechnie nazywane trójgłowym mięśniem piszczelowym i stanowią znaczną część masy mięśniowej w tylnej grupie. Mięsień brzuchaty jest mięśniem dwugłowym, z głową boczną i środkową. Bierze początek na tylnej powierzchni kości udowej i torebce stawowej. Poniżej mięśnia brzuchatego znajduje się mięsień płaszczkowaty, przypominający swoim kształtem flądra, stąd jego nazwa. Początek mięśnia płaszczkowatego znajduje się w górnej części kości piszczelowej, wraz z jego głową, i na tylnej powierzchni kości strzałkowej. Brzusiec mięśnia trójgłowego piszczelowego przechodzi w mocne ścięgno Achillesa, które przyczepia się do kości piętowej. Mięśnie łydek są mocnymi plantarflexorami stopy i częściowymi flexorami stawu kolanowego. Ze względu na ich funkcje biorą udział w chodzeniu, bieganiu i skakaniu. Każdy z mięśni tworzących łydkę różni się pod względem morfologii i struktury, co oznacza, że funkcje poszczególnych mięśni będą nieznacznie różnić się. Na przykład mięsień płaszczkowaty będzie bardziej zaangażowany w utrzymanie pozycji stojącej niż mięsień brzuchaty.
Niezwykła grupa mięśniowa łydek (podział tkanki mięśniowej)
W mięśniach łydek, włókna typu I, czyli wolnokurczliwe, stanowią zdecydowaną większość. W przypadku mięśni brzuchaty, włókna typu I stanowią od 44 do 76 procent. W przypadku mięśni płaszczkowatego, odnotowano nawet większą ilość włókien typu I, które zwykle wahają się pomiędzy 70 a 96 procent. Dlatego też, w treningu mięśni o tak dużym udziale włókien typu I, stosujemy specjalne metody treningowe z odpowiednimi parametrami.
Metody przeciwdziałania spowolnieniu
Należy uważać na odpowiednią liczbę powtórzeń i czas trwania serii – liczba powtórzeń i czas trwania serii w treningu łydek zależy głównie od wykonywanego ćwiczenia. W ćwiczeniach, gdzie nasze kolano jest zgięte, większość pracy wykonuje mięsień płaszczkowaty, który słynie z wysokiego proporcji włókien wolnokurczliwych do szybkokurczliwych (70–96% ST). Zaleca się, aby czas trwania serii, w której gastrocnemius jest mięśniem targetowym, nie był krótszy niż 40 sekund. W ćwiczeniach wykonywanych na wyprostowanych nogach, większość pracy bierze na siebie mięsień brzuchaty łydki, gdzie także dominują włókna wolnokurczliwe, choć w mniejszym stopniu. Optymalny czas trwania serii wynosi tutaj 20–40 sekund.
Najczęściej popełniane błędy podczas treningu mięśni łydek
Nieodpowiedni zakres ruchu - większość osób z trudnościami w rozwoju mięśni łydek wykonuje niekompletne, krótkie ruchy bez wykorzystania fazy maksymalnego rozciągania. Poprzez zastosowanie pełnego zakresu ruchu możemy zwiększyć czas pracy pod napięciem, co jest jednym z kluczowych czynników wpływających na hipertrofię. Większy zakres ruchu podczas ćwiczeń typu podnoszeń można osiągnąć dzięki zastosowaniu kilkucentymetrowej podwyższeniu. Owinięcie kolan taśmami - większość ćwiczeń wykonywanych na prostych nogach, takich jak donkeys, może przenieść naprężenie na mięśnie czworogłowe oraz pośladkowe, co zmniejsza pracę, którą musi wykonać mięsień trójgłowy łydek. Zbyt szybkie poddawanie się - wiele osób chce zbudować potężne łydki, ale nie poświęca wystarczająco dużo czasu, aby zauważyć nawet minimalny postęp, co prowadzi do winienia słabej genetyki. Ćwiczenia na łydek są często wykonywane na końcu treningu i traktowane jako dodatek, a nie główny element treningu. Konsekwencja i cierpliwość są kluczowe do osiągnięcia solidnych efektów treningowych.
Najbardziej skuteczne ćwiczenia na mięśnie łydek
Wspięcia na palce stojąc (np. na maszynie Smitha) – to jest ćwiczenie wykonywane na wyprostowanych kolanach, więc skupia się na rozwoju mięśnia brzuchatego łydki. Dzięki zastosowaniu maszyny Smith można pracować z większym obciążeniem i bezpiecznie je progresować. Bardzo istotnym elementem jest wprowadzenie podwyższenia (np. stepu), aby osiągnąć pełny zakres ruchu wraz z głębokim rozciągnięciem. Ośle wspięcia (donkey calf raises) – ruchy są podobne mechanicznie, ale tułów jest zgięty pod kątem prostym, co silnie rozciąga tylną taśmę. Ćwiczenie to można wykonać na maszynie lub z pomocą partnera treningowego. Wspięcia na palce siedząc – z powodu zgięcia w stawie kolanowym (pod kątem 90 stopni) ćwiczenie to izoluje przede wszystkim mięsień płaszczkowaty łydki. Powinno być wykonywane w wolnym tempie i z wyższym zakresem powtórzeń.
Podsumowanie zagadnienia
Nie ma sporu, że genetyka odgrywa istotną rolę w ustalaniu kształtu i tempa rozwoju mięśni łydek. Jednakże, w przypadku wystąpienia trudności z rozwojem tej grupy mięśniowej, istnieje wiele sprawdzonych metod, które mogą znacząco poprawić efektywność treningu. Proporcje włókien wolno- i szybkokurczliwych mogą się różnić, dlatego optymalne rezultaty przynosi łączenie ćwiczeń na prostych kolanach (angażujących mięsień brzuchaty) z ćwiczeniami w siadzie (angażującymi mięsień płaszczkowaty), przy zachowaniu pełnego zakresu ruchu i cierpliwej progresji.