Isotoniczne Napoje – Metoda Przygotowania Ich Własnoręcznie w Domu

Izotoniki to szczególnie stworzone napoje, które należą do grupy napojów funkcjonalnych. Oznacza to, że są one zaprojektowane z myślą o konkretnych grupach osób i muszą spełniać określone funkcje. Izotoniki są skomponowane w taki sposób, aby zapobiec dużym stratom składników odżywczych w organizmie. Ich głównym zadaniem jest uzupełnienie wody, dostarczenie witamin i elektrolitów. Napoje izotoniczne są bardzo popularne, zwłaszcza wśród młodych osób. Szczególnie są one stosowane przez sportowców w trakcie treningu oraz po nim. Spożywanie izotoników podczas aktywności fizycznej może zwiększyć efektywność treningu oraz zapewnić uzupełnienie płynów utraconych wraz z potem. Z kolei stosowanie ich po treningu zmniejsza ryzyko odwodnienia oraz przyspiesza regenerację (K. Szwedziak i wsp. 2015). Skład izotoników nie jest przypadkowy. Osmolalność (stężenie substancji w roztworze) napojów izotonicznych powinna być jak najbardziej zbliżona do osmolalności płynów ustrojowych człowieka, co pozwala na efektywne nawodnienie, ponieważ składniki są szybciej wchłaniane do organizmu (M. Świtalski, A. Rybowska 2021). Unia Europejska podaje, że osmolalność napojów izotonicznych powinna wynosić ok. 300 mOsm/kg, czyli mniej więcej 10% (Scientific Committee on Food 2001). Głównym składnikiem izotoników jest sód. Podczas intensywnego wysiłku lub w czasie upałów człowiek się poci, a wraz z potem wydalany jest przede wszystkim właśnie ten pierwiastek. Kolejny ważny składnik izotoników to magnez – odpowiada m. in. za prawidłową pracę układu nerwowego oraz mięśni. Jego uzupełnienie jest bardzo ważne, szczególnie po dużym wysiłku fizycznym. Napoje izotoniczne stanowią również źródło energii w postaci węglowodanów.

Istnieje powszechne przekonanie, że napoje izotoniczne są przeznaczone wyłącznie dla sportowców, jednak ta opinia nie jest całkowicie poprawna. Chociaż osoby aktywne fizycznie są szczególnie narażone na utratę płynów i składników odżywczych, to jednak osoby nieuprawiające sport również mogą odnieść korzyści z picia izotoników. Te produkty są szczególnie przydatne podczas upałów, kiedy duża ilość substancji jest tracona wraz z potem. Napoje izotoniczne pozwalają na uzupełnienie tych składników, dlatego są one doskonałym wyborem na letnie wypady. Ponadto spożywanie izotoników może zapobiec odwodnieniu, co jest niezwykle niebezpieczne dla ludzkiego organizmu. Objawy odwodnienia obejmują między innymi: zaburzoną koncentrację, zawroty głowy, ogólne osłabienie, uczucie pragnienia, drgawki i śpiączkę (I. Idasiak-Piechocka 2012). Jednak należy pamiętać, że nadmierne spożywanie napojów izotonicznych może doprowadzić do przekroczenia norm na dane makro- lub mikroskładniki, takie jak węglowodany. Ponadto nie powinny być one spożywane przez osoby z zaburzeniami pracy nerek, gdyż nadmierna podaż sodu może zaostrzać przebieg choroby (S. Vegter i wsp. 2012).

Przygotowanie napoju izotonicznego w domu nie wymaga dużej ilości składników - wystarczy kilka niezbędnych elementów. To pozwoli na oszczędność finansów i przyczyni się do ochrony środowiska. Domowe izotoniczne nalewki powinny głównie składać się z wody, cukru (np. w postaci miodu lub syropu klonowego) i soli. Aby poprawić smak, można dodać sok z cytryny i pomarańczy (które są również źródłem węglowodanów) lub zioła. Należy jednak zwrócić uwagę na proporcje składników - na 1 litr wody powinno przypadać przynajmniej 40 g cukru oraz 1 g soli.

Przygotowanie zajmuje 10 minut. Składniki (na 1 litr): – woda bez kwasu – 1 litr, – sok z cytryny – 10 łyżek (60 ml), – miód – 4 łyżeczki (48 g), – sól – ¼ łyżeczki (1,5 g), – mięta – 5 liści (5 g), – imbir – 2 plastry (20 g). Przygotowanie: 1. Wymieszać wodę z sokiem z cytryny, miodem oraz solą. 2. Obrać imbir i dodać do mieszanki wraz z liśćmi mięty.

Czas przygotowania: 20 minut Składniki (na 1 litr): – woda nieskorzystana – 750 ml, – melon – 300 g, – sok z cytryny – 60 ml, – syrop agawowy – 48 g, – sól – 1,5 g, – mięta – 5 g. Sposób przygotowania 1. Z melonu usunąć pestki, pokroić go na mniejsze kawałki, zblendować, następnie przelać przez sitko. 2. Sok z melonu wymieszać z wodą, sokiem z cytryny, solą oraz syropem agawowym. 3. Na koniec dodać listki mięty i dokładnie wymieszać.

Czas przygotowania: 10 minut Składniki (dla 1 litra): woda niegazowana - 1 litr, pomarańcza - 1 sztuka (300 g), sok z cytryny - 10 łyżek (60 ml), miód - 3 łyżki (36 g), sól - 1/4 łyżki (1,5 g), liście mięty - 5 sztuk (5 g). Przygotowanie: 1. Pomarańczę podzielić na pół i wyekstrahować sok. 2. Połączyć wodę, sok pomarańczowy, sól i miód. 3. Na końcu dodać sok z cytryny i listki mięty.

Czas przygotowania: 30 minut Składniki (na 1 litr): zielona herbata - 1 litr, sok z cytryny - 10 łyżek stołowych (60 ml), syrop klonowy - 4 łyżki stołowe (40 g), sól - 1/4 łyżeczki (1,5 g), mięta - 5 liści (5 g). Metoda przygotowania: 1. Zalej zieloną herbatę wrzątkiem i odłóż do ostudzenia. 2. Po ochłodzeniu dodaj syrop klonowy i sól, dokładnie wymieszaj. 3. Na koniec dodaj sok z cytryny i dodaj liście mięty.