Czy to naprawdę jest osobliwy grzyb o wieloznacznych kolorach i wartościach?

Badania naukowe potwierdzają, że Trametes versicolor stanowi źródło licznych substancji o zróżnicowanych właściwościach leczniczych. Należą do nich przede wszystkim złożone związki białkowo-polysacharydowe oraz polisacharydy (glukany, α-glukany, β-glukany), a także terpeny i związki polifenolowe. W 2012 roku japońscy badacze wyizolowali z tego grzyba ternatynę (cykliczny heptapeptyd), która może być wykorzystana w terapii cukrzycy typu 2 oraz otyłości. Ponadto, w jego skład wchodzą składniki mineralne (np. chrom, mangan, miedź, nikiel), kwasy tłuszczowe (nasycone i nienasycone), proste cukry (np. ksyloza, mannoza, ramnoza, glukoza, arabinoza, galaktoza), witaminy z grupy B, ergosterole, tetaraol, glikoproteiny, cerevisterol, sistostreol, triterpenoidy, kwas glukuronowy, kwasy fenolowe (np. kawowy, galusowy, protokatechowy). Owocniki tego grzyba produkują również liczne enzymy (np. β-glukozydazy, peroksydazę manganową, celobiohydrolazy, endoglukanazy), hemicelulozę oraz lotne związki, głównie z grupy seskwiterpenów (np. izoleden, β-guaien, δ-kadinen).

Wzmacnianie odporności organizmu, zwłaszcza w przypadku infekcji bakteryjnych i wirusowych. Wspomaganie prawidłowego funkcjonowania wątroby. Redukcja niepożądanych skutków po terapii radiacyjnej i chemioterapii (poprawa aktywności układu odpornościowego). Dodatkowe wsparcie w leczeniu nowotworów i profilaktyce nowotworowej. Hamowanie proliferacji grzybów.

Dzięki silnym właściwościom immunomodulującym, grzybnia jest zalecana przez specjalistów fitoterapii w profilaktyce i łagodzeniu objawów wczesnych faz boreliozy. Wzmacnianie reakcji immunologicznej stanowi kluczowy mechanizm zwalczania tej choroby. Polisacharyd PSP oraz fruktooligosacharydy zawarte w grzybni poprawiają równowagę mikrobiomu jelitowego (podnoszą populację Lactobacillus spp. i Bifidobacterium spp., a zmniejszają ilość Enterococcus spp., Staphylococcus spp. i Clostridium spp.), a także regulują jego aktywność (pH). Grzybnia chroni komórki przed uszkodzeniami wywołanymi przez stres oksydacyjny, natomiast zawarte w niej flawonoidy i fenole hamują procesy zapalne oraz aktywują wytwarzanie substancji ochronnych. Jej działanie wzmacnia kwas askorbinowy (witamina C) oraz traganka błoniastego (Astragalus membranaceus), co sprawia, że jest skuteczna w profilaktyce lub w początkowym stadium zakażenia, przeciwdziałając namnażaniu się bakterii Borrelia burgdorferi.

Badania przeprowadzone in vivo i in vitro wykazały, że grzybnia hamuje namnażanie się komórek nowotworowych. Ogranicza ona niepożądane skutki terapii radiacyjnej i chemioterapii, takie jak ból, zmęczenie, nudności oraz brak apetytu. Grzyb jest zdolny do odbudowy osłabionego odpowiedzi immunologicznej spowodowanej chemioterapią. W 2012 roku amerykański Urząd ds. Żywności i Leków (FDA) uznał zastosowanie grzyba w celu zmniejszenia proliferacji komórek nowotworowych. Badania wykazały, że grzyb zwiększa skuteczność terapii promieniotwórczej. Okazało się, że posiada on właściwości terapeutyczne i wzmacnia odpowiedź immunologiczną u pacjentów przyjmujących suchy ekstrakt grzyba przez 4 tygodnie bez wystąpienia działań niepożądanych. Ponadto stwierdzono, że grzyb pozytywnie wpływa na leczenie raka jelita grubego oraz wielu innych chorób, w tym limfomów, infekcji górnych dróg oddechowych, zakażeń dróg moczowych i chorób płuc. Ekstrakt z owocników grzyba, zawierający polyphenole i terpenoidy, zwiększa aktywność makrofagów, wykorzystywanych w leczeniu czerniaka. Wodne ekstrakty zawierające aminokwasy i polisacharydy ograniczają agresywność i ruchliwość komórek nowotworowych, powodując regresję masy guza (nawet do 36%) oraz zmniejszając ryzyko przerzutów do mózgu. Grzyb działa jako skuteczny przeciwnik różnych czynników patogennych, takich jak wirusy, bakterie, ziarnice, chlamydie, komórki nowotworowe i drożdże. Grzybnia "przeszukiwa" ludzki organizm, poszukuje patogenów i zwalcza je, nie samodzielnie, ale z pomocą określonych komórek immunologicznych organizmu człowieka. Jego mechanizm działania jest podobny do grzyba Reishi, jednak jest bardziej skuteczny w podtrzymywaniu żywotności i bardziej odżywczy.

Badania przeprowadzone w warunkach laboratoryjnych potwierdziły, że substancje pozyskane z grzybów modyfikują strukturę bakteryjnego ekosystemu przewodu pokarmowego. Okazało się, że polisacharyd PSP sprzyja rozwojowi Lactobacillus spp. oraz Bifidobacterium spp., jednocześnie zmniejszając populację Enterococcus, Staphylococcus, Clostridium i Staphylococcus. Nie stwierdzono istotnego wpływu na ilość Escherichia coli, Streptococcus spp. i Bacteroides spp. Ponadto, oprócz działania antybakteryjnego, PSP aktywuje syntezę kwasów organicznych, w tym kwasów karboksylowych i mlekowego, oraz wzmacnia funkcję dwóch enzymów: β-glukozydazy i β-galaktozydazy.

Badania wykazały, że ekstrahowane z hodowli grzybni Trametes versicolor ekstraktów polisacharydowych wykazują zdolność obniżania poziomu glukozy we krwi poprzez hamowanie aktywności enzymu α-glukozydazy, który uczestniczy w procesie rozkładu skrobi na glukozę. Inhibicja tej reakcji prowadzi do spowolnienia wchłaniania węglowodanów, co skutkuje zmniejszeniem postprandialnego wzrostu glukozy. Dzięki temu właściwościom, te biopolimery mogą być wykorzystane w leczeniu cukrzycy typu 2. Dodatkowo, terantyny - cykliczne peptydy - wykazują potencjał w regulacji metabolizmu lipidów i węglowodanów, zapobiegając nadmiernemu gromadzeniu się tłuszczów w komórkach i poprawiając ich metabolizm.

Po zebraniu owocników należy je pokroić w drobne kawałki, a następnie wysuszyć w temperaturze 50°C w piekarniku lub specjalnym suszarce do grzybów. Optymalne przechowywanie wymaga szczelnego pojemnika, np. słoika, w suchym i ciemnym miejscu. Aby uzyskać maksymalną wydajność ekstrakcji polisacharydów, konieczne jest gotowanie grzybów przez co najmniej 80 minut na małym ogniu. Tęgoskór barwny jest powszechnie spotykany na terenie Polski, z wyjątkiem terenów górskich. Rośnie na drewnie liściastych drzew (rzadziej iglastych) oraz na martwym drewnie krzewów. Jest ceniony w medycynie naturalnej ze względu na bogate składniki, takie jak bioaktywne związki, tłuszcze, minerały, glikoproteiny i triterpenoidy. Wykazuje silne działanie immunostymulujące, wspomaga w leczeniu wczesnych stadiów boreliozy oraz chroni przed uszkodzeniami spowodowanymi przez stres oksydacyjny. Zawarte w nim fenole i flawonoidy hamują stany zapalne i aktywują mechanizmy obronne organizmu. Polisacharydy z tęgoskórka mogą wywierać działanie przeciwnowotworowe poprzez modulację układu odpornościowego i bezpośredni wpływ na komórki nowotworowe. Ponadto zmniejsza on skutki uboczne terapii onkologicznych. Badania potwierdzają jego skuteczność w leczeniu raka jelita grubego oraz innych schorzeń, takich jak cukrzyca, infekcje układu oddechowego, choroby płuc, nadciśnienie, zapalenie wątroby i kandydoza.