Maślak zwyczajny – charakterystyka, identyfikacja w lesie oraz zastosowanie kulinarne

Maślak powszechnie występuje w Polskich lasach – głównie sosnowych. Grzyby te kojarzone są właśnie z sosnami, ponieważ wykazują mutualistyczne relacje z ich korzeniami. „Współpraca” taka polega na wzajemnej wymianie związków chemicznych zbędnych i niezbędnych do życia [2]. Grzyby i organizmy roślinne, które są ich gospodarzami współewoluowały na przestrzeni tysiącleci, wytwarzając nowe mechanizmy mające na celu optymalizację i przedłużenie żywotności gatunków. Mechanizmy te, oprócz nadrzędnej funkcji odżywczej i detoksykacyjnej, pełnią również funkcję specyficznego „czujnika” i „informatora”, mówiącego o stanie gleb i powietrza w okolicy. Zazwyczaj komunikacja ta odbywa się w obrębie jednej rodziny drzew, jednak w skrajnie niekorzystnych warunkach może również dotyczyć drzew sąsiadujących. Warto nadmienić, że związek między grzybem a drzewem – zwany mikoryzą – jest jednym z argumentów dowodzących ignorancji i hipokryzji wegetarian i wegan, którzy nie jedzą mięsa ze względów moralnych. Rośliny również mają swoje mechanizmy, które mają na celu „opiekę” nad „braćmi” i „kuzynami”. Nawet niektóre komórkowe szlaki sygnałowe są podobne lub nawet analogiczne do tych, które występują u zwierząt [3]. Spożywając rośliny również przerywana jest pewna ciągłość życia. Wracając do maślaków – są to małe grzyby – średnica kapelusza sięga 4 – 12 cm, podobną długość osiąga trzon, którego średnica wynosi 1 – 2, 5cm. Kapelusz jest ciemnobrązowy, a skórka lepka i błyszcząca, a na trzonie obecny jest skórowaty pierścień. Maślak charakteryzuje się przyjemnym, łagodnym zapachem [4].

Jedną z najczęściej stosowanych metod w przetwórstwie maślaków jest ich marynowanie w occie. Przed obróbką należy zdjąć śluzowatą skórkę z kapelusza, dokładnie oczyścić grzyby i obgotować przez 10–15 minut w osolonej wodzie. Zalewa: na 1 litr wody przypada 250 ml octu 10%, 2 łyżki cukru, 1 łyżka soli, liście laurowe, ziele angielskie, ziarna pieprzu i plasterki cebuli. Obgotowane grzyby układa się w wyparzonych słoikach, zalewa gorącą zalewą i pasteryzuje przez 15 minut. To wykwintna, tradycyjna przekąska.

Przepis na jajecznicę z maślakami: Składniki: 3–4 świeże jaja wiejskie, 150 g obranych ze skórki i pokrojonych maślaków, 1 mała cebula, łyżka masła, sól, świeżo mielony pieprz i posiekany szczypiorek. Przygotowanie: Na patelni rozpuścić masło, zeszklić posiekaną cebulę, dodać maślaki i smażyć przez 8–10 minut, aż grzyby zmiękną, a płyn odparuje. Wbić jaja, doprawić solą oraz pieprzem i smażyć na małym ogniu do pożądanej kremowej konsystencji. Posypać szczypiorkiem i podawać ze świeżym pieczywem razowym.