Koper ogrodowy – właściwości lecznicze, olejek koperkowy i nasiona kopru. Zastosowanie kopru w diecie

Koper ogrodowy to jednoroczna roślina zielna dorastająca do 1 metra wysokości, o delikatnych, wielokrotnie pierzastodzielnych liściach i żółtych kwiatostanach w kształcie baldachów złożonych. Pochodzi z rejonu śródziemnomorskiego i Azji Zachodniej.

Głównym nośnikiem właściwości prozdrowotnych jest olejek eteryczny (Oleum Anethi), w którym dominują monoterpeny: karwon, limonen, felandren oraz eter koperkowy (anethofuran). Skład olejku różni się w zależności od surowca: w zielu dominuje felandren i limonen, natomiast w nasionach przeważa karwon (odpowiadający za zapach przypominający kminek).

Koper ogrodowy jest jednym z najskuteczniejszych naturalnych środków na dolegliwości układu pokarmowego:

• Działanie wiatropędne (karminatywne) – ułatwia usuwanie gazów jelitowych i zapobiega bolesnym wzdęciom brzucha;
• Działanie rozkurczające (spazmolityczne) – karwon i limonen rozluźniają mięśnie gładkie żołądka i jelit, przynosząc natychmiastową ulgę w kolkach jelitowych;
• Pobudzanie sekrecji soków trawiennych – stymuluje produkcję śliny, kwasu żołądkowego i żółci, wspomagając trawienie;
• Łagodne działanie uspokajające – napar z nasion ułatwia wyciszenie przed snem i łagodzi napięcie nerwowe.

Nasiona kopru (Fructus Anethi) są tradycyjnym składnikiem tzw. wody koperkowej (gripe water), stosowanej od pokoleń w łagodzeniu kolki niemowlęcej oraz bólów brzuszka u małych dzieci.

Przygotowanie naparu dla dorosłych: 1 łyżeczkę lekko rozgniecionych nasion kopru zalać szklanką (200 ml) wrzącej wody i parzyć pod przykryciem przez 10–15 minut. Napar pije się po posiłku. Ponadto żucie nasion kopru odświeża oddech i neutralizuje nieprzyjemne zapachy z jamy ustnej.

Świeży koper ogrodowy to nieodzowny element zdrowej kuchni. Charakteryzuje się orzeźwiającym, lekko anyżkowym smakiem, idealnie komponując się z rybami (zwłaszcza łososiem), młodymi ziemniakami, chłodnikami, zupami oraz przetworami z ogórków (ogórki małosolne i kiszone).

Warto pamiętać, że świeży koperek najlepiej dodawać pod koniec gotowania lub bezpośrednio na talerzu, gdyż wysoka temperatura niszczy jego delikatne olejki eteryczne i witaminę C. Z kolei nasiona kopru doskonale wzbogacają smak pieczonego chleba, kapusty i dań jednogarnkowych.