Najważniejsze fakty w pigułce
Jak mówi popularne przysłowie, 'sport to zdrowie', ale inne podkreśla, że 'lepsze jest wrogiem dobrego'. W niniejszym artykule podejmę próbę zgłębienia tematu choroby Osgooda-Schlattera, która jest częstym problemem dotykającym układu ruchu.
"Co to jest choroba Osgooda-Schlattera?"
Choroba Osgooda-Schlattera to jałowa martwica guzowatości kości piszczelowej, występująca najczęściej u aktywnych fizycznie dzieci i młodzieży w okresie skoku pokwitaniowego. Dolegliwość wiąże się z mikrourazami i przeciążeniem przyczepu więzadła rzepki w wyniku intensywnych skoków i biegów. Wyróżnia się postać jedno- lub obustronną, a leczenie opiera się przede wszystkim na modyfikacji obciążeń treningowych, fizjoterapii, rozciąganiu mięśnia czworogłowego oraz ćwiczeniach stabilizacyjnych.
Choroba Osgooda-Schlattera jako przyczyna
Nie jest w pełni zrozumiała przyczyna aseptycznego stanu zapalnego guza kości piszczelowej. Jedną z najczęściej zakładanych przyczyn jest awulsja guza kości piszczelowej. Awulsja jest zdefiniowana jako zniszczenie struktury kostnej spowodowane nadmiernym obciążeniem określonej części ciała. Trudno zaprzeczyć tej teorii, gdy okazuje się, że najczęściej dotkniętymi osobami są młodzi chłopcy. Jednak choroba dotyka również innych grup, w tym intensywnie trenujących sportowców w lekkoatletyce i piłce nożnej, a także baletu, gimnastyki, koszykówki, łyżwiarstwa figurowego i siatkówki. Uważa się, że każda dyscyplina, w której występuje prostowanie stawu kolanowego powyżej 40°, może przyczynić się do rozwoju choroby Osgooda-Schlattera. Inne potencjalne przyczyny stanu zapalnego guza kości piszczelowej to procesy degeneracyjne w więzadle rzepki, infekcje i urazy układu mięśniowo-szkieletowego.
Objawy choroby
Osgooda-Schlattera choroba nie jest trudna do wykrycia, jednak dla dokładnej diagnozy zaleca się wykonanie RTG, które pozwoli na potwierdzenie jej obecności. Dlaczego wykrycie nie jest trudne? Kliniczny obraz choroby jest w dużej mierze widoczny na podstawie szeregu objawów, w tym: – intensywny ból w okolicy tendonu kości udowej i stawu kolanowego, nasilający się podczas wysiłku fizycznego, takiego jak bieganie, skakanie, dłuższa wędrówka, ale także podczas normalnych czynności, takich jak klęczenie czy wyprostowywanie kolana; – niepokojąca napięć w mięśniach ud, zwłaszcza mięśnia czworogłowego; – ból podczas ucisku na tendon; – obrzęk i zaczerwienienie w okolicy tendonu; – podwyższona temperatura w miejscu, w którym występuje choroba.
Procedura terapeutyczna
Kluczowymi elementami procedury terapeutycznej są ograniczenie ruchu ciała i przerwa w regularnych treningach. Ruch oraz fizyczne wysiłki mogą prowadzić do występowania dolegliwości bólowych, co skutkuje pogorszeniem stanu zdrowia. Ograniczenie ruchu może być osiągnięte samodzielnie (czyli przez powstrzymanie się od aktywności fizycznej) lub przy użyciu ortopedycznych narzędzi. Może to być bandaż do wzmocnienia, orteza lub nawet gipsowa opaska. Zaleca się fizjoterapię w celu złagodzenia bólu. W tym celu wykorzystuje się rozciąganie mięśnia czworogłowego uda, co zwiększa stabilizację zmodyfikowanego patologicznie stawu kolanowego. Dodatkowo, warte jest wziąć pod uwagę fizykoterapię, która obejmuje zabiegi z wykorzystaniem lodu, ultradźwięków lub jonoforezy. Ostatnia metoda pozwala na bezpośrednie wprowadzenie do organizmu środków przeciwbólowych przy użyciu prądu stałego.