Terapia olejkiem z oregano: wsparcie w zwalczaniu pasożytów i zakażeń grzybiczych – czy jest bezpieczny dla dzieci?

Zainteresowanie ziołowymi preparatami wspomagającymi leczenie chorób, nie tylko pasożytniczych, wciąż rośnie. W kontekście leczenia pasożytów jelitowych, olejek z oregano wykazywał korzystne działanie hamujące rozwój pasożytów u zwierząt. W badaniu in vivo na ludziach, przeprowadzonym na grupie 13. Pacjentów z pasożytami jelitowymi: Blastocystis hominis, Entamoeba hartmanni i Endolimax nana i dolegliwościami z przewodu pokarmowego, podawano 600 mg zemulgowanego olejku z oregano przez 6 tygodni. U wszystkich osób zaobserwowano eliminację pasożytów (Entamoeba hartmanni – cztery przypadki, Endolimax nana – jeden przypadek i Blastocystis hominis – osiem przypadków). Objawy żołądkowo-jelitowe (m. in. Wzdęcia, zmęczenie, naprzemiennie biegunki i zaparcia) uległy poprawie u siedmiu pacjentów. W badaniu nie ingerowano w dietę uczestników ani ich styl życia [1]. Zaobserwowano również, iż olejek z oregano był bardziej skuteczny przeciwko wielu szczepom Giardia lamblia niż zwykły lek przeciwpasożytniczy – tinidazol. Mechanizmy działania olejku były podobne do działania przeciwbakteryjnego olejku: rozerwanie błon komórkowych prowadziło do zmian w równowadze osmotycznej, jak również nieodwracalnych uszkodzeń tzw. Białek kotwiczących obecnych w jądrach komórek pasożytów. W badaniu przeprowadzonym przez Santoro i in. Zaobserwowano aktywność olejku z oregano przeciwko świdrowcowi (Trypanosoma cruzi), odpowiedzialnemu za występowanie choroby Chagasa. Sugeruje się, iż tymol może być substancją odpowiedzialną za działanie bójcze na pasożyty [2].

Skuteczność przeciwgrzybicza oleju oregano i jego dwóch głównych składników została udowodniona in vitro i in vivo. W porównaniu do innych przetestowanych olejków eterycznych (mięta, szałwia i lawenda), olej z oregano miał najwyższą aktywność przeciwgrzybiczą i był skuteczny nawet po rozcieńczeniu do jednej dziesiątej stężeń pozostałych olejów. Powodował zmniejszenie liczby aktywnych metabolicznie komórek o 95% w ciągu 6 godzin ekspozycji. Wśród głównych składników olejku znalazł się karwakrol i tymol, które wykazywały najwyższy poziom aktywności przeciwgrzybiczej [3]. Badania wykazały, że olej z oregano jest skuteczny przeciwko Candida albicans, pospolitej infekcji grzybiczej jamy ustnej, przewodu pokarmowego i pochwy [4]. Jego działanie bójcze, podobnie jak w przypadku zakażeń pasożytniczych opierało się na właściwościach obecnego w olejku karwakrolu [5][6]. Substancja ta może być środkiem profilaktycznym w kandydozie pochwy, co sugeruje jej rolę w zapobieganiu powtarzającym się przewlekłym zakażeniom u kobiet podatnych na infekcje.

Zewnętrzne zastosowanie rozcieńczonego olejku z oregano przynosi wymierne rezultaty w wielu dolegliwościach dermatologicznych:

• Grzybica stóp i paznokci: wcieranie roztworu olejku w oleju nośnikowym hamuje namnażanie dermatofitów;
• Łupież i łojotokowe zapalenie skóry: dodanie 2–3 kropel do szamponu zwalcza drożdżaki Malassezia;
• Higiena jamy ustnej (tzw. ssanie oleju): 1 kropla w łyżce oleju kokosowego redukuje florę patogenną i stany zapalne dziąseł;
• Ukąszenia owadów i świąd: punktowa aplikacja rozcieńczonego olejku łagodzi odczyn zapalny.

Zawsze należy pamiętać, że nierozcieńczony olejek z oregano ma właściwości parzące i nie wolno nakładać go bezpośrednio na skórę bez tłuszczu nośnikowego.

Olejek z oregano nie powinien być stosowany u małych dzieci. W żadnym przypadku nie należy wlewać go do nosa, gdyż może uszkodzić błonę śluzową. Należy obchodzić się z nim ostrożnie, tak aby nie dostał się do oczu. Trzeba pamiętać, iż olejek ten jest sprzedawany zazwyczaj w dużym stężeniu i przed jego użyciem konieczne jest rozcieńczenie. Kroplę olejku można rozcieńczyć w stosunku do 4 kropel oliwy z oliwek z pierwszego tłoczenia lub oleju kokosowego. Można też zastosować go w formie inhalacji. Olejek u dzieci powinno stosować się wyłącznie po konsultacji z lekarzem. Jego dawkowanie mające korzystne działanie nie zostało określone, dlatego specjalista medycyny powinien podjąć decyzję, czy użycie olejku u konkretnej osoby jest wskazane i uzasadnione. Olejku z oregano powinny unikać osoby uczulone na tymianek, miętę i szałwię. Ponadto może ograniczać wchłanianie żelaza, prowadząc do anemii, dlatego trzeba zwrócić szczególną uwagę podczas jego przyjmowania. Olejek z oregano posiada właściwości przeciwpasożytnicze i przeciwgrzybicze, prawdopodobnie dzięki obecności substancji takich jak tymol i karwakrol. Zewnętrznie można stosować go w przypadku zmian skórnych, łupieżu, w pielęgnacji zębów oraz jako dodatek do żeli i mydeł pod prysznic, ze względu na właściwości antyseptyczne. Nie zaleca się stosowania olejku z oregano u dzieci, a wszelkie zastosowanie u dorosłych powinno opierać się o rozcieńczone preparaty olejku.