Olej rydzowy (z lnianki siewnej) – właściwości, zastosowanie, wpływ na włosy oraz cena

Lnicznik siewny (Camelina sativa), należący do rodziny kapustowatych, to jedna z najstarszych roślin oleistych uprawianych na ziemiach polskich, której ślady archeologiczne sięgają epoki brązu. Przez stulecia olej rydzowy był podstawowym tłuszczem roślinnym w kuchni wiejskiej i postnej, cenionym za odporność rośliny na przymrozki i ubogie gleby.

W 2009 roku tradycyjny wielkopolski olej rydzowy został wpisany do unijnego rejestru jako Gwarantowana Tradycyjna Specjalność (GTS), co potwierdza jego autentyczną recepturę i wyjątkową wartość kulturowo-kulinarną.

Niezwykłą cechą oleju rydzowego jest zawartość aż 85–90% nienasyconych kwasów tłuszczowych, z czego około 35–40% stanowi cenny kwas alfa-linolenowy (ALA z rodziny omega-3), a 15–20% kwas linolowy (omega-6). Daje to optymalną proporcję kwasów omega-6 do omega-3 wynoszącą około 0,5:1, co jest rzadkością w świecie roślinnym.

Dzięki wysokiej koncentracji kwasów omega-3 oraz naturalnych tokoferoli (witaminy E), regularne spożywanie oleju rydzowego wspomaga obniżanie stężenia cholesterolu LDL i trójglicerydów, redukuje markery stanów zapalnych w naczyniach krwionośnych oraz korzystnie wpływa na pracę mózgu i pamięć.

Olej rydzowy charakteryzuje się wyrazistym, rustykalnym bukietem smakowym z wyraźnymi nutami cebuli, gorczycy i orzechów. Stanowi tradycyjny dodatek do gotowanych ziemniaków w mundurkach (tzw. pyry z gzikiem w Wielkopolsce), śledzi, surówki z kiszonej kapusty oraz twarogów.

Ze względu na dużą zawartość kwasów wielonienasyconych, olej ten należy stosować wyłącznie na zimno i nie wolno na nim smażyć.

W kosmetologii olej rydzowy jest cenionym emolientem do olejowania włosów średnio- i wysokoporowatych. Zastosowany na końcówki zabezpiecza je przed rozdwajaniem i uszkodzeniami mechanicznymi, a wmasowany w skórę głowy odżywia cebulki włosowe i łagodzi podrażnienia.

W pielęgnacji cery wspomaga regenerację bariery lipidowej i poprawia elastyczność naskórka, szczególnie w przypadku skóry suchej, szorstkiej i dojrzałej.

Olej rydzowy należy przechowywać w ciemnej butelce w chłodnym miejscu (najlepiej w lodówce w temperaturze 4–10°C). Po otwarciu zaleca się zużyć go w ciągu 2–3 miesięcy. Zalecana dawka prozdrowotna to 1–2 łyżeczki dziennie dodawane do posiłków.

Cena oleju rydzowego tłoczonego tradycyjnie waha się zazwyczaj w granicach 12–20 zł za butelkę 250 ml i jest on łatwo dostępny w sklepach z żywnością regionalną oraz ekologiczną.