Dieta antygrzybicza – podstawowe zasady, zalecane i niedozwolone produkty oraz wskazówki

Osoby z grzybicą mogą odczuwać przewlekłe zmęczenie, ciężkość, senność, rozdrażnienie oraz zaburzenia koncentracji wynikające z nadmiaru śluzu w organizmie. Dodatkowo doskwiera im nieświeży oddech, biały nalot na języku, metaliczny posmak w ustach, ochota na pokarmy słodkie i pieczywo, częste przeziębienia oraz podatność na inne grzybice, np. stóp. Ze strony układu pokarmowego występują wzdęcia, bóle brzucha, biegunki czy zaparcia oraz obecność śluzu w stolcu. Intensywność objawów zależy od stopnia namnożenia mikroorganizmu grzyba. Kandydoza narządów płciowych manifestuje się zapaleniem pochwy, prostaty lub świądem odbytu.

Główną przyczyną rozrostu Candidy jest niewłaściwa dieta. Grzyb odżywia się pokarmami słodkimi, bogatymi w cukier, a także zbyt słonymi, zimnymi i ciężkostrawnymi. Spożywanie nadmiernej ilości produktów surowych dodatkowo osłabia trawienie, co może się manifestować zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi. Inną przyczyną są złożone, wieloskładnikowe posiłki, które powodują utrudnione trawienie oraz fermentację sprzyjającą rozwojowi drożdżaków. Również antybiotykoterapia osłabia układ trawienny i umożliwia rozrost grzybów, usuwając jednocześnie korzystną florę bakteryjną, która hamuje ekspansję Candidy.

Należy znacznie ograniczyć ilość węglowodanów, zwłaszcza prostych, ponieważ stanowią one główną pożywkę dla Candidy. W przypadku grzybic zastosowanie znajduje zasada diety rozdzielnej, czyli niełączenia zbyt dużej liczby produktów w jednym posiłku. Nie należy łączyć białek z węglowodanami, z wyjątkiem surowych lub gotowanych warzyw. Węglowodany można spożywać wyłącznie z warzywami surowymi i gotowanymi. Tłuszcze można dodawać do białek i warzyw oraz w niewielkich ilościach do węglowodanów, pamiętając jednak, że wydłużają one czas trawienia. Warto unikać picia płynów tuż przed jedzeniem, w trakcie oraz bezpośrednio po posiłku, aby nie rozcieńczać soków trawiennych. Niezbędnym elementem kuracji przeciwgrzybiczej jest dostarczanie kwasów tłuszczowych omega-3 o silnym działaniu przeciwzapalnym. Zaleca się spożywanie nieoczyszczonego oleju lnianego lub oliwy z oliwek extra virgin w ilości 2–3 łyżek stołowych dziennie. Dobrze sprawdza się także olej z nasion wiesiołka oraz tran. Ważne jest również zadbanie o mikrobiotę jelitową za pomocą odpowiedniej probiotykoterapii lub naturalnych produktów kiszonych, spożywanych w umiarkowanych ilościach, aby nie nasilać procesów fermentacyjnych.

Podczas leczenia grzybicy konieczne jest wyeliminowanie z diety cukru, alkoholu, mleka, drożdży (w tym pieczywa na drożdżach), niektórych produktów fermentowanych, kawy, produktów wysoko przetworzonych (takich jak ketchup czy guma do żucia) oraz ograniczenie białego pieczywa. Należy unikać substancji słodzących, takich jak cukier, melasa, syrop klonowy czy miód. Dopuszczalne jest słodzenie stewią, ksylitolem w umiarkowanych ilościach (który również wykazuje działanie hamujące rozwój grzybów) oraz spożywanie niektórych owoców o niskiej zawartości cukru, takich jak jagody, granaty, cytrusy czy jabłkowe zamienniki. Białka zwierzęce: wskazane są ryby, drób i jajka; należy ograniczyć nabiał i czerwone mięso, ponieważ wzmagają one procesy fermentacyjne. Produkty kiszone: zaleca się spożywanie surowej kapusty kiszonej, najlepiej z dodatkiem czosnku, co pomaga naturalnie odbudować mikrobiotę jelitową. Dozwolone są także miso i sos sojowy. Oleje i orzechy: najbardziej wskazane są nasiona lnu, olej lniany tłoczony na zimno oraz oliwa z oliwek. Pozostałe orzechy i oleje należy stosować w umiarkowanych ilościach, ponieważ większość produktów dostępnych w handlu bywa zjełczała – przed spożyciem warto prażyć je na suchej patelni, aby usunąć potencjalne zarodniki pleśni. Doskonałym remedium jest olej kokosowy, który dzięki zawartości kwasu kaprylowego wykazuje silne działanie przeciwgrzybicze, a ponadto jest stabilny termicznie i nadaje się do obróbki cieplnej. Pomocny w walce z grzybicą jest również czosnek, posiadający właściwości przeciwbakteryjne i grzybobójcze (zaleca się np. pół ząbka dwa razy dziennie przed posiłkiem lub upieczenie go w piekarniku dla lepszej tolerancji). Wysoce korzystne jest także stosowanie olejku z oregano, którego wyciąg niszczy komórki grzybów i wykazuje szerokie działanie przeciwpasożytnicze.

Przepis na kapustę Kimchi (kiszonka koreańska). Składniki: 1 główka kapusty pekińskiej pokrojona w kawałki, ½ kg białej rzodkwi pokrojonej w półksiężyce, 5 filiżanek wody, 2 łyżki soli morskiej, 2 łyżki siekanego imbiru, 1 ząbek czosnku, 1 posiekana cebula, ½ łyżeczki pieprzu kajeńskiego, 2 łyżki substancji słodzącej (opcjonalnie np. ksylitol lub stewia). Przygotowanie: w dużej misce połączyć wodę, 1 ½ łyżki soli, rzodkiew i kapustę, odstawić na 12 godzin. Wyjąć warzywa z płynu, wymieszać z imbirem, czosnkiem, cebulą, pieprzem kajeńskim i resztą soli, a następnie przełożyć do słoika. Do pozostałego płynu dodać substancję słodzącą i zalać warzywa. Naczynie przykryć luźno czystą ściereczką i odstawić na 3–7 dni do fermentacji. Przepis na śledzie z czosnkiem. Składniki: 3 płaty śledziowe, mały jogurt naturalny, 1–2 cebule, kilka ząbków czosnku, natka pietruszki, pieprz cayenne. Przygotowanie: śledzie umyć i moczyć w wodzie przez 30 minut do 1 godziny. Cebulę pokroić w kostkę, czosnek przecisnąć przez praskę, posiekać natkę pietruszki. Śledzie pokroić w kostkę, wymieszać z resztą składników, dodać jogurt naturalny oraz przyprawy i posypać natką. Przepis na brownie bez glutenu, cukru i laktozy. Składniki: 4 jajka, 5 łyżek oleju kokosowego, 2 tabliczki gorzkiej czekolady (bez cukru), garść żurawiny, garść płatków migdałów lub orzechów włoskich, 2 łyżki mąki kokosowej (opcjonalnie), ksylitol lub słodzik do smaku. Przygotowanie: w kąpieli wodnej rozpuścić olej kokosowy z czekoladą, a następnie odstawić do wystudzenia. Dodać żurawinę i bakalie. Oddzielić białka od żółtek i ubić białka na sztywno. Żółtka wraz ze słodzikiem i mąką kokosową dodać do masy czekoladowej, po czym delikatnie połączyć całość z ugotowaną pianą z białek. Keksówkę wyłożyć papierem do pieczenia, przelać masę i piec w piekarniku nagrzanym do 180°C przez 20–30 minut. Po upieczeniu całkowicie wystudzić.