Jak pandemia wpłynęła na nasze decyzje żywieniowe
Anna Schmidt
✓
Ekspert Diets Premium • 19.03.2026
✓
Zweryfikowane merytorycznie przez dietetyka klinicznego:
Treść artykułu została zweryfikowana pod kątem zgodności z normami żywieniowymi IŻŻ, WHO oraz standardami klinicznymi PTGiP.
| Ekspert Diets Premium Anna Schmidt | min czytania 6 min | Zweryfikowane merytorycznie przez dietetyka klinicznego 19.03.2026 |
Odtwarzacz głosowy
•Odsłuchaj treść artykułu na żywo
0:00
/
0:00
Najważniejsze fakty w pigułce
W marcu 2020 r., Światowa Organizacja Zdrowia poinformowała glob o pandemii COVID-19. Jednocześnie w Polsce rozpoczęto wprowadzanie pierwszych ograniczeń. W ciągu kilku dni życie nasze zostało całkowicie odwrócone. Zostaliśmy zamknięci w naszych mieszkaniach, a pracę zdalną rozpoczęła większość społeczeństwa. Kina, teatry, siłownie i lokale gastronomiczne zostały zamknięte. Życie towarzyskie ograniczyło się do spotkań w sieci, a hasło #zostańwdomu stało się modne w mediach społecznościowych. Ta sytuacja trwa już od kilku miesięcy i wywiera istotny wpływ na nasze życie. Czy pandemia zmieniła nasze podejście do zdrowia? Czy przymusowe zamknięcie w domach skłoniło nas do lepszego odżywiania się, czy wręcz przeciwnie, spowodowało pogorszenie naszych nawyków?
Plan Żywieniowy
Chcesz wdrożyć te zasady w codziennej diecie?
Nasz inteligentny generator ułoży dla Ciebie zbilansowany jadłospis w 3 minuty, uwzględniając zalecenia z tego artykułu.
Materiał PRO
PRO
Ten artykuł jest profesjonalnym materiałem merytorycznym (PRO) udostępnionym w całości.
Polska - dwa przeciwstawne wzorce zachowań
Mimo że pandemia nadal trwa, badacze już teraz starają się zrozumieć jej wpływ na nasze życie. Badania dotyczące tego tematu przeprowadzono w wielu krajach, w tym w Polsce, Francji, Stanach Zjednoczonych i we Włoszech. Trudno jednoznacznie stwierdzić, czy prowadzimy obecnie zdrowszy tryb życia. Badania przeprowadzone przez naukowców z Wydziału Żywienia Człowieka SGGW w Warszawie wykazały, że ponad 2000 Polaków wykazywało dwa przeciwstawne wzorce zachowań - prozdrowotne u 28% badanych i niezdrowe u 19% uczestników. U pozostałych 53% badanych nie zaobserwowano znaczących zmian (M. Górnicka i wsp. 2020).
Zdrowe zachowania
Zdrowe zachowania pojawiały się najczęściej u młodych dorosłych w wieku od 30 do 39 lat. Fascynująco, zmiany na lepsze w stylu życia częściej występowały u osób z nadwagą i otyłych niż u osób o właściwej masie ciała przed pandemią. Aż 27% społeczeństwa zwiększyło swoje zaangażowanie w aktywności fizyczne. Uczestnicy tej grupy meldowali wyższe spożycie warzyw i owoców oraz produktów pełnoziarnistych. 76% badanych zmniejszyło spożycie szybkich dań, a ponad połowa zjadała mniej słonych przekąsek i słodyczy. 53% osób częściej spożywało domowe wypieki, a ponad 60% osób częściej spożywało posiłki przygotowane w domu niż przed pandemią.
Nieskuteczne wzorce zachowania
Nieskuteczne wzorce zachowania, które miały niekorzystny wpływ na zdrowie, pojawiły się przede wszystkim u osób, których czas pracy skrócono w porównaniu do czasów przed pandemią. Aż 79,6% badanych stwierdziło zwiększone spożycie słodyczy. Więcej niż połowa osób, które pracowały lub uczyły się zdalnie, zmniejszyła wysiłek fizyczny, a te same osoby spożywały więcej pokarmu. Obniżyło się spożycie warzyw, owoców i produktów pełnoziarnistych, podczas gdy spożycie szybkich przekąsek i przekąsek o wysokiej zawartości soli wzrosło. Badani zgłaszali wyższe spożycie soli. Więcej niż połowa badanych częściej stawiała na stole domowe posiłki. Obie grupy wykazywały znaczny wzrost czasu spędzanego przed ekranem. Aż 60% badanych stwierdziło, że teraz spędza więcej czasu przed komputerem. 35% badanych poświęcało ponad 8 godzin na dzień na przebywanie przed ekranem w dni robocze. Powodami były nuda, praca i rozrywka. We wszystkich grupach zaobserwowano wzrost spożycia alkoholu: 18% osób o zdrowych zachowaniach i 29% osób o nieskutecznych wzorcach zachowania. Większość badanych nie zauważyła zmian w długości snu, a 30% badanych śpi dłużej. Pocieszający jest fakt, że znaczna liczba osób częściej gotuje i piecze w domu. Interesująco, przepis na chleb na zakwas był jednym z najczęściej wyszukiwanych haseł w Internecie, nie tylko w Polsce, ale także na świecie.
Włochy - 8 najistotniejszych przemian, które wpłynęły na dietę i styl życia
Badaczka Rosa Fanelli zwróciła uwagę na kilka przemian w nałogach żywieniowych i stylu życia, które miały wpływ na społeczeństwo włoskie w następstwie pandemii.
Zmiana w sposobie zdobywania towarów
Podczas pandemii, zakupy były przeważnie realizowane w sieci, dotyczyło to głównie produktów nie spożywczych, jednakże coraz częściej artykuły żywnościowe były również pozyskiwane za pośrednictwem internetu. Preferowano odwiedzanie mniejszych sklepów o charakterze lokalnym, aby uniknąć dużych tłumów w wielkich supermarketach.
Zmiana składu koszyka zakupowego
Włoscy nabywcy ograniczyli swoje nabieranie i spożywanie produktów silnie przetworzonych lub gotowych dań. Głównym źródłem ich zaopatrzenia są produkty typowe dla śródziemnomorskiego stylu żywienia, a ich dieta jest zdrowsza niż przed panującą pandemią, ponieważ wprowadzają więcej warzyw i owoców do swojego jadłospisu.
Spożywanie jedzenia jako metoda przeciwdziałania stresowi i niepokojowi
Istotnie, aktualne wydarzenia mają wpływ na wzrost poziomu stresu. Niektóre osoby, które są pod wpływem intensywnych emocji, szukają ulgi w spożywaniu jedzenia, ponieważ pragną pocieszenia i spokoju. Spożywanie produktów spożywczych z pobudek emocjonalnych, jak nazywa się to zjawisko, pomaga w zmniejszeniu napięcia i przywróceniu równowagi. Zazwyczaj ludzie wybierają produkty o wysokiej zawartości tłuszczu i cukru, takie jak słodycze, ciasta, czekolada.
Obniżenie marnotrawstwa żywności
Okres niepewności związany z pandemią i troska dotycząca ograniczeń ekonomicznych doprowadziły do wzrostu świadomości i odpowiedzialności wśród włoskich konsumentów. Włosi rozpoczęli bardziej uważne działania podczas zakupów, planowania posiłków oraz tworzenia listy zakupów przed wejściem do sklepu. W rezultacie zaobserwowano znaczące zmniejszenie ilości marnowanej żywności.
Koncentracja na bezpiecznym żywieniu
Ryzyko dla zdrowia i życia skłoniło konsumentów we Włoszech do zwiększonego dbania o bezpieczeństwo żywności. Aż 70% ankietowanych było zdania, że to, czy żywność jest bezpieczna, stanowi kluczową kwestię, która ma wpływ na ich decyzje. 28% respondentów stwierdziło, że częściej niż wcześniej sprawdza etykiety żywności. Istotną rolę odgrywa również świeżość produktów.
Przygotowywanie posiłków w warunkach domowych
Podobnie jak w badaniach przeprowadzonych w Polsce, częstsze przygotowywanie posiłków w gospodarstwie domowym było obserwowane. Ponad połowa uczestników badania zadeklarowała, że w czasie trwania pandemii ilość przygotowywanych posiłków i pieczenia wzrosła, co najprawdopodobniej wynika z chęci wykorzystania wolnego czasu podczas kwarantanny w domu.
Pragnienie prowadzącego do zdrowego odżywiania
Terror związany z chorobą skłonił ludzi do pragnienia wzmocnienia odporności, a ludzie zaczęli dostrzegać, jak znaczącą rolę odgrywa zdrowa i właściwie zrównoważona dieta, obfitująca w składniki odżywcze, które wspierają nasze układy immunologiczne.
Zmniejszenie aktywności fizycznej
Obniżenie poziomu ruchu fizycznego jest powiązane z wieloma ograniczeniami wprowadzonymi podczas pandemii. Zamknięcie siłowni i klubów fitness, ograniczenia dotyczące przybywania do parków i placów zabaw spowodowały, że możliwość uprawiania sportu została znacznie ograniczona.
Francja - zainteresowanie jedzeniem uspakajającym
Francuscy badacze postanowili zbadać, jak wpływa lockdown na zachowania dzieci i wybory żywieniowe ich rodziców. W badaniu uczestniczyło około 500 rodziców dzieci w wieku od 3 do 12 lat. Zauważono znaczący wzrost częstości zachowań żywieniowych związanych z emocjami u dzieci. Dzieci częściej decydowały się na słodycze, czekoladę, soki owocowe, napoje gazowane, ciasta i słone przekąski. Ponad połowa rodziców zauważyła większe częstość występowania nudy u dzieci. Jedzenie stało się dla dzieci sposobem na zabicie nudy i zmniejszenie stresu w tym monotonnym okresie. Rodzice częściej wykorzystywali jedzenie jako środek na uspokojenie i poprawę nastroju. Dzieci uzyskały także większą swobodę w wyborze tego, co, kiedy i w jakiej ilości chcą jeść. Zasady dotyczące spożywania posiłków w określonych godzinach stały się znacznie mniej rygorystyczne. Aż 85% rodziców stwierdziło, że ich motywacja do wyboru produktów spożywczych uległa zmianie. Znacznie częściej kierowali się przyjemnością niż wygodą. Prawie połowa ankietowanych stwierdziła, że w związku z towarzyszącymi im emocjami (nuda, niepokój, stres) częściej czuje chęć jedzenia. Dużą popularnością cieszyło się tzw. "comfort food". Ponad połowa badanych częściej przygotowywała posiłki w domu, a 71% z nich spędzało więcej czasu na wspólnym przygotowywaniu posiłków z dziećmi.
Anna Schmidt
✓Ekspert Diets Premium
Ekspert zespołu Diets Premium. Specjalizuje się w planach żywieniowych, sportach siłowych oraz planach treningowych.
Zobacz profil →
