Dietoterapia i profilaktyka migreny – wyzwalacze pokarmowe, mikroskładniki i stabilizacja glikemii

Atak migreny rozpoczyna się od zjawiska korowej szerzącej się depresji (CSD – Cortical Spreading Depression), czyli fali depolaryzacji neuronów i komórek glejowych kory mózgowej. Prowadzi to do podrażnienia i aktywacji włókien nerwu trójdzielnego o unerwieniu naczyniowym opon mózgowych. Zakończenia nerwowe uwalniają neuropeptydy prozapalne, przede wszystkim peptyd związany z genem kalcytoniny (CGRP) oraz substancję P. Wywołuje to jałowy stan zapalny naczyń oponowych, ich gwałtowne rozszerzenie oraz przewodzenie impulsów bólowych do pnia mózgu i kory czuciowej.

Do najczęstszych pokarmowych wyzwalaczy migreny należą aminy biogenne: tyramina (obecna w serach dojrzewających, winie, wędlinach) oraz histamina (dojrzałe pomidory, kiszonki, owoce morza), które u osób z niedoborem enzymów MAO lub DAO mogą wywoływać gwałtowne skurcze i rozkurcze naczyń mózgowych. Innymi silnymi wyzwalaczami są: glutaminian sodu (MSG – pobudzający receptory NMDA w mózgu), azotyny i azotany w przetworzonym mięsie (donory tlenku azotu rozszerzające naczynia), alkohol oraz sztuczny słodzik aspartam.

Międzynarodowe wytyczne neurologiczne (m.in. AAN/AHS) zalecają suplementację celowanych mikroskładników w profilaktyce migreny. Magnez (w dawkach 400–600 mg w formach organicznych, jak cytrynian czy diglicynian) stabilizuje receptory NMDA i zapobiega nadmiernemu skurczowi naczyń. Witamina B2 (ryboflawina w dawce 400 mg/dobę) poprawia mitochondrialny metabolizm energetyczny neuronów kory mózgowej. Z kolei koenzym Q10 (100–300 mg/dobę) wspiera łańcuch oddechowy w mitochondriach, redukując częstotliwość ataków o ponad 50% u wielu pacjentów.

Nagłe spadki poziomu glukozy we krwi (hipoglikemia reaktywna) oraz pomijanie posiłków są jednymi z najsilniejszych fizjologicznych wyzwalaczy napadów migreny, wywołując kaskadę hormonów stresu. Aby temu zapobiegać, jadłospis osoby z migreną powinien opierać się na posiłkach o niskim ładunku glikemicznym spożywanych w regularnych odstępach czasu, z udziałem węglowodanów złożonych, białka i zdrowych tłuszczów. Równie kluczowe jest stałe, równomierne nawodnienie (2,5–3 litry wody dziennie), gdyż nawet 1-procentowe odwodnienie może wyzwolić atak bólowy.