4 min czytania
Dieta w przypadku zakrzepicy – kluczowe zasady, dozwolone i niedozwolone produkty
Laura Schneider
✓
Ekspert Diets Premium • 23.10.2026
✓
Zweryfikowane merytorycznie przez dietetyka klinicznego:
Treść artykułu została zweryfikowana pod kątem zgodności z normami żywieniowymi IŻŻ, WHO oraz standardami klinicznymi PTGiP.
| Ekspert Diets Premium Laura Schneider | min czytania 4 min | Zweryfikowane merytorycznie przez dietetyka klinicznego 23.10.2026 |
Odtwarzacz głosowy
•Odsłuchaj treść artykułu na żywo
0:00
/
0:00
Najważniejsze fakty w pigułce
Krzepliwość krwi stanowi naturalny proces, który chroni organizm przed nadmierną utratą krwi. Problem pojawia się, gdy z powodu zaburzeń w mechanizmach krzepnięcia tworzy się zakrzep w naczyniu krwionośnym, który nie tylko zakłóca krążenie, ale może się oderwać i zostać przeniesiony przez układ krążeniowy do tętnic serca lub płuc, wywołując niedokrwienie tych narządów. W trakcie leczenia zakrzepicy konieczne jest przestrzeganie odpowiedniej diety, uwzględniającej zasady żywienia oraz produkty, które mogą wpływać na tworzenie się skrzeplin lub przeciwdziałać ich powstawaniu. Czy taki stan chorobowy jest możliwy do zapobieżenia?
Plan Żywieniowy
Chcesz wdrożyć te zasady w codziennej diecie?
Nasz inteligentny generator ułoży dla Ciebie zbilansowany jadłospis w 3 minuty, uwzględniając zalecenia z tego artykułu.
Zakrzepica
Zakrzepica jest trzecią pod względem częstości występowania chorobą układu krążenia, będącą przyczyną większej liczby zgonów niż choroby, takie jak rak piersi czy prostaty. Zakrzepica jest patologicznym procesem związanym z powstawaniem skrzepów w świetle naczyń krwionośnych. W warunkach fizjologicznych przerwanie ciągłości tej struktury powoduje aktywację tzw. czynników krzepnięcia i powstanie włóknika uszczelniającego miejsce uszkodzenia, które tamuje utratę krwi. Powstały skrzep powinien samoistnie ulec rozpuszczeniu w procesie fibrynolizy – to właśnie zjawisko zostaje zaburzone w przebiegu zakrzepicy. Krzeplina, która nie zostanie rozłożona, powoduje utrudnienie przepływu krwi i miejscowe zwężenie naczynia. Samoistne oderwanie skrzepu grozi zaś zatkaniem przez niego naczyń wieńcowych lub tętnic płucnych, co prowadzi do zawału serca i zatorowości płucnej. Zależnie od tego, w którym naczyniu powstał włóknik, wyróżniamy zakrzepicę tętniczą lub żylną.
Zakrzepica – objawy
W początkowej fazie choroba może nie dawać objawów lub mogą być one prawie niezauważalne. Zależnie od rodzaju zakrzepicy pojawiają się:
– w przypadku zakrzepicy tętniczej: ból i uczucie ucisku w klatce piersiowej, duszność, ból przy chodzeniu, przejściowe niedowłady, zaburzenia widzenia, mówienia, zawroty głowy, zaburzenia świadomości;
– w przypadku zakrzepicy żylnej: obrzęk i wzrost ocieplenia kończyny, zaczerwieniona i napięta skóra, ewentualnie niebieskawe zabarwienie skóry, ból w stopie, łydce, dole podkolanowym, który ustępuje po uniesieniu kończyny. W przypadku występowania odczuwalnych objawów należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem, gdyż widoczne symptomy są znakiem, iż zakrzepica jest już w zaawansowanym stadium i wkrótce mogą wystąpić jej groźne powikłania.
Zakrzepica – czynniki ryzyka
Czynniki odpowiedzialne za powstawanie zakrzepicy skupione zostały w tzw. triadzie Virchowa, na którą składają się trzy warunki sprzyjające rozwojowi choroby:
– spowolniony przepływ krwi – na przykład przy siedzącym lub leżącym trybie życia, długich podróżach, chorobach obłożnych i przebiegających z unieruchomieniem, a także w ciąży i podczas przyjmowania niektórych leków (np. moczopędnych);
– nadmierna krzepliwość krwi – powiązana z zaburzeniami w równowadze układu krzepnięcia, aktywnością białek odpowiadających za powstawanie skrzepów, zażywaniem preparatów hormonalnych (leki antykoncepcyjne, terapie hormonozastępcze), leków sterydowych, odwodnieniem, ciążą i zabiegami operacyjnymi;
– nieprawidłowości w funkcjonowaniu ścian naczynia – pogorszenie funkcji śródbłonka może być skutkiem mechanicznego uszkodzenia lub działania leków, chorób metabolicznych (np. cukrzyca), genetycznych (np. trombofilia, hiperhomocysteinemia), a także nowotworowych i zapalnych. Oprócz wyżej wymienionych czynników ryzyka powstaniu zakrzepicy sprzyja również nadwaga, starszy wiek, palenie papierosów i zbyt ciasna odzież.
Zakrzepica – dieta
Jednym z czynników wpływających na hemostazę, czyli fizjologiczne mechanizmy regulujące krzepliwość krwi, jest dieta. Poszczególne składniki odżywcze mogą wywierać efekt pro- lub przeciwzakrzepowy, tym samym stymulując powstawanie skrzeplin i ich narastanie lub zapobiegając ich tworzeniu:
– białka i aminokwasy – niedobór białek skutkuje zwiększoną agregacją płytek krwi i powstawaniem zakrzepów. Z drugiej strony niektóre aminokwasy, np. metionina, przy niedoborach witamin z grupy B mogą konwertować do homocysteiny – aminokwasu promującego zdarzenia zakrzepowo-zatorowe. Arginina działa natomiast przeciwzakrzepowo jako prekursor tlenku azotu i wspiera funkcję śródbłonka;
– węglowodany – zaburzenia gospodarki węglowodanowej (insulinooporność, cukrzyca) odgrywają istotną rolę w rozwoju zakrzepicy. Hiperglikemia hamuje rozkład powstałego skrzepu, dlatego należy dbać o niski ładunek glikemiczny posiłków;
– witamina E – wywiera działanie ochronne poprzez hamowanie utleniania lipoprotein LDL, poprawę stanu śródbłonka i zapobieganie przyleganiu płytek krwi, chroniąc układ naczyniowy przed stresem oksydacyjnym.
Laura Schneider
✓Ekspert Diets Premium
Ekspert zespołu Diets Premium. Specjalizuje się w planach żywieniowych, sportach siłowych oraz planach treningowych.
Zobacz profil →
