Najważniejsze fakty w pigułce
Helicobacter pylori jest głównym czynnikiem wywołującym zapalenie żołądka i owrzodzenia. Poznaj dietetyczne wskazówki, które pomogą zmniejszyć dolegliwości i poprawić skuteczność terapii.
Zakażenie Helicobacter pylori
Bakteria Helicobacter pylori kolonizuje powierzchnię błony śluzowej żołądka. Zdolna jest do życia w kwaśnym środowisku narządu, ponieważ wykształciła szereg czynników umożliwiających jej przetrwanie. Zakażonych może być nawet 70–80% osób dorosłych. Do zakażenia dochodzi drogą pokarmową, np. poprzez spożywanie żywności zawierającej bakterie lub korzystanie ze wspólnych naczyń. Zakażenie następuje najczęściej w dzieciństwie. Czynnikami predysponującymi są zamieszkanie w krajach rozwijających się, złe warunki socjalno-bytowe oraz uwarunkowania genetyczne. Patogenność tej bakterii wywołuje zmiany zapalne w błonie śluzowej żołądka, prowadząc początkowo do ostrego, a następnie przewlekłego zapalenia. Skutkiem tego może być rozwój zapalenia żołądka typu B oraz choroba wrzodowa. Na rozwój infekcji i jej powikłań wpływają także niedobory pokarmowe, palenie tytoniu oraz stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), które zmniejszają wytwarzanie prostaglandyn działających ochronnie na śluzówkę żołądka.
Dieta w zakażeniu Helicobacter pylori
Dieta zawierająca duże ilości świeżych warzyw i owoców (zwłaszcza bogatych w witaminę C) redukuje prawdopodobieństwo zakażenia H. pylori. Obecność odpowiedniej ilości tej witaminy w soku żołądkowym hamuje wzrost bakterii oraz ogranicza aktywność wytwarzanego przez nią enzymu – ureazy. Związek ten rozkłada mocznik, alkalizując otoczenie wokół bakterii, co umożliwia jej przetrwanie w żołądku. Dodatkowo kwasy tłuszczowe omega-3, cynk oraz witaminy A i E wspierają organizm w walce z infekcją i przyspieszają gojenie owrzodzeń. Podstawowe zasady żywieniowe obejmują: spożywanie małych posiłków (4–6 razy na dobę) co 3–4 godziny, zachowanie regularności, dokładnie przeżuwanie pokarmów oraz unikanie potraw ciężkostrawnych, tłustych, kawy, mocnej herbaty, alkoholu i ostrych przypraw.
Produkty zakazane przy infekcji Helicobacter pylori
Należy unikać produktów pobudzających wydzielanie soku żołądkowego: alkoholu, kawy, mocnej herbaty, ostrych przypraw, potraw smażonych i napojów gazowanych. Wskazane jest ograniczenie tłuszczów, zwłaszcza tłustych mięs, wędzonych ryb, olejów rafinowanych, margaryny oraz tłustego naboju (sery tłuste, topione, żółte, jaja na twardo i jajecznica smażona). Zaleca się także ograniczenie cukru i wyrobów cukierniczych, ponieważ cukier stanowi sprzyjające środowisko dla rozwoju drobnoustrojów. Należy unikać warzyw wzdymających (np. groch, fasola, kapusta) oraz w miarę potrzeb kontrolować podaż błonnika pokarmowego.
Produkty zalecane przy infekcji Helicobacter pylori
Warto zwiększyć spożycie produktów bogatych w witaminę A (karotenoidy) oraz witaminę C. Należą do nich szpinak, słodkie ziemniaki, marchew, brokuły, jabłka, cebula i seler. Witaminy te pomagają w zapobieganiu przyleganiu bakterii H. pylori do ścian żołądka. Silnym działaniem przeciwbakteryjnym wykazuje się sulforafan, obecny w brokułach i warzywach kapustnych. Warto zadbać o odpowiednie nawodnienie, sięgając po łagodne napary ziołowe, np. z rumianku czy lukrecji. Czosnek, oregano oraz tymianek również wspierają walkę z infekcją. Z kolei sok żurawinowy może hamować namnażanie bakterii i wspomagać skuteczność antybiotykoterapia. Pamiętaj, że dieta stanowi wsparcie leczenia, a w przypadku nasilonych objawów konieczna jest konsultacja lekarska.