Najważniejsze fakty w pigułce
Usunięcie żołądka to procedura chirurgiczna, podczas której usuwa się fragment lub całość tego narządu. Wykonuje się ją w przypadku nowotworu złośliwego żołądka, choroby wrzodowej lub zwężenia przełyku. Jak powinno wyglądać żywienie pacjenta po takiej operacji?
Dieta po resekcji żołądka
Zabieg usunięcia żołądka przeprowadzany jest w znieczuleniu ogólnym. Przez ingerencję w przewód pokarmowy, po operacji wystąpić mogą zaburzenia trawienia i wchłaniania. W pierwszej dobie po operacji stosuje się żywienie dożylne, a usta pacjenta zwilża się przegotowaną wodą. W drugiej dobie powinny się pojawić ruchy perystaltyczne i wtedy można rozpocząć podawanie 500 ml gorzkiej herbaty w ciągu całej doby – po 15 ml na raz (duża łyżka). W kolejnej dobie zwiększa się ilość płynów do 500–1000 ml. Czwarta doba zakłada rozpoczęcie diety kleikowej (kleik ryżowy, rozmoczone sucharki). Następne trzy doby to rozszerzanie diety o przeciery owocowe i warzywne. Po 7 dobach pacjent powinien stosować dietę lekkostrawną w formie papkowatej. Dieta po resekcji żołądka powinna zawierać: odpowiednią ilość białka (1,5–2 g na kg masy ciała), z czego ponad połowę powinno stanowić pełnowartościowe białko zwierzęce (chude mięso, ryby, jaja, przetwory mleczne). Tłuszcze powinny być łatwostrawne: masło, śmietanka, oliwa z oliwek, oleje roślinne. W przypadku biegunek tłuszczowych można stosować preparaty z tłuszczami MCT. Unikać należy tłuszczów ciężkostrawnych, takich jak smalec, słonina i boczek. Owoce i warzywa powinny być obrane ze skórki i gotowane. Zaleca się produkty zbożowe drobnoziarniste: kaszę mannę, biały ryż czy pieczywo pszenne. W całodziennej diecie powinno się znaleźć 5–7 posiłków o małej objętości (początkowo 100–150 ml). Płyny należy spożywać na pół godziny przed lub po posiłku, aby nie rozcieńczać soków trawiennych. Po posiłku wskazane jest położyć się na 20 minut. Unikać należy produktów wzdymających (rośliny strączkowe, czosnek, cebula, kapusta) oraz potraw smażonych i pikantnych. Potrawy należy gotować na parze, w wodzie, dusić lub piec w folii. Należy ograniczyć kawę, mocną herbatę, kakao i alkohol.
Dieta po całkowitej resekcji żołądka
Zabieg całkowitego usunięcia żołądka wykonuje się najczęściej w przypadku nowotworu żołądka. Lekarz chirurg początkowo zabezpiecza naczynia krwionośne i usuwa chory narząd. Następnie przywraca ciągłość przewodu pokarmowego, łącząc przejelito cienkie z przełykiem. Żywienie po całkowitej resekcji żołądka jest znacznie utrudnione, ponieważ narząd ten zostaje całkowicie wyłączony, a pokarm z przełyku trafia bezpośrednio do jelita cienkiego. Wymaga to ścisłego przestrzegania zaleceń dietetycznych, aby zapobiec niedożywieniu i powikłaniom pooperacyjnym.
Przykładowy jadłospis po resekcji żołądka
I śniadanie: pieczywo pszenne z twarożkiem i łagodnym dżemem. II śniadanie: jajko na miękko, sucharek pszenny. Obiad (z odstępem 3-godzinnym między I a II daniem): zupa jarzynowa przecierana, puree ziemniaczane z masłem i koperkiem, mięso drobiowe gotowane w wywarze. Podwieczorek: kasza manna na mleku z przetartym bananem. Kolacja: ryż biały gotowany na wodzie z miękką marchewką, ryba parowana z pietruszką i masłem. Resekcja żołądka to poważny zabieg wymagający odpowiednio prowadzonego żywienia, ponieważ narząd ten jest częściowo lub całkowicie wyłączony z procesu trawienia. Skrupulatne przestrzeganie zaleceń ułatwia przyswajanie składników odżywczych i chroni układ pokarmowy przed przeciążeniem.