Ból i dyskomfort stawu kolanowego – niestabilna chrząstka

Rzepka, zwana również patellą, znajduje się w przedniej części kolana, w obszarze mięśnia czworogłowego uda. Podczas ruchów zginania lub prostowania nogi, rzepka przesuwa się w górę lub w dół. Na końcu kości udowej, bliżej stawu kolanowego, znajduje się wycięcie w kształcie litery V, zwane rowkiem rzepkowym. W normalnych warunkach rzepka porusza się płynnie w tym rowku, co zapewnia stabilność kolana. Jednakże, gdy rowek jest nierówny, zbyt płytki lub występują dysfunkcje mięśniowe, może dojść do zaburzeń rytmu rzepkowo-udowego, co prowadzi do częściowego lub całkowitego wychodzenia rzepki z rowka.

Do kluczowych objawów niestabilności rzepki można zaliczyć: – bezpośrednie uszkodzenia rzepki w obszarze bocznym kolana; – utrudnione zginanie kolana podczas ruchu; – bolesność w przedniej części stawu, nasilająca się podczas aktywności fizycznej; – dyskomfort podczas siedzenia; – ograniczenie ruchomości stawu; – obecność dźwięków towarzyszących ruchom, takich jak skrzypienie, trzaskanie lub przeskakiwanie; – obrzęk tkanki. W trakcie badania fizykalnego specjalista przeprowadza szczegółowy wywiad, aby ustalić diagnozę i wykryć ewentualne zaburzenia w funkcjonowaniu stawu rzepkowo-udowego. Należy ocenić, czy występują nieprawidłowości w stabilizacji rzepki podczas ruchów oraz czy nie dochodzi do bocznych przyparć. Aby potwierdzić diagnozę, konieczne są dodatkowe badania obrazowe, takie jak radiografia, rezonans magnetyczny lub ultrasonografia. Ważne jest również wykluczenie innych potencjalnych przyczyn bólu, np. uszkodzeń chrząstki lub więzadeł kolanowych.

W przypadku wystąpienia dyslokacji rzepki, czyli jej całkowitego przemieszczenia z rowka, konieczne jest przeprowadzenie redukcji. Czasami proces ten zachodzi samorzutnie, jednak w niektórych sytuacjach wymagane jest ręczne przywrócenie rzepki do właściwego położenia. Dyslokacje często prowadzą do uszkodzeń na tylnej powierzchni rzepki oraz w obszarze dystalnego końca kości udowej, co może powodować dodatkowy dyskomfort i procesy zapalne. W takich przypadkach często stosuje się zabieg artroskopowy. W większości sytuacji niestabilności rzepki, po zdiagnozowaniu dysbalansu mięśniowego w okolicy kolana, konieczne jest rozluźnienie nadmiernie napiętych struktur oraz wzmocnienie osłabionych mięśni. Najczęściej napiętymi elementami są mięsień czworogłowy uda, mięsień kulszowo-goleniowy oraz pasmo biodrowo-piszczelowe. Wzmacnianie koncentruje się przede wszystkim na głowie przyśrodkowej mięśnia czworogłowego, która pełni kluczową rolę w stabilizacji rzepki. Ćwiczenia mają na celu przywrócenie prawidłowej biomechaniki w stawie rzepkowo-udowym. Często zaleca się jazdę na rowerze jako część rehabilitacji. W niektórych przypadkach stosuje się ortezę w celu stabilizacji i centralizacji rzepki. Celem terapii jest osiągnięcie pełnej sprawności w okresie od 1 do 3 miesięcy. Przewlekła niestabilność kolana może wymagać interwencji chirurgicznej. W zależności od problemu, przeprowadza się stabilizację rzepki w prawidłowym torze lub uwolnienie tkanek, które zakłócają jej ruch.