Najważniejsze fakty w pigułce
Truskawka jest rośliną o niewielkich rozmiarach, jednak zawiera wiele substancji wspierających zdrowie. Szczególnie znana jest ze swoich leczniczych właściwości w przypadku zapalenia pęcherza. Wyróżnia się dwa gatunki truskawki: wielkoowocową oraz bagienną. Oba gatunki występują w Polsce, jednak na większą skalę uprawiana jest truskawka wielkoowocowa (Vaccinium macrocarpon). Owoce wykorzystuje się do produkcji napojów oraz w gastronomii, kosmetologii i medycynie. Dojrzewają od czerwca do września, ale można je zbierać przez całą zimę. Największe plantacje truskawki znajdują się w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie i Wielkiej Brytanii.
Wartość odżywcza owoców borówki
Owoce borówki są głównie składowe wodne. Są niskokalorycznym pożywieniem (100 g dostarcza 49 kcal) oraz bogatym źródłem błonnika, węglowodanów, potasu i witamin (szczególnie C i B). Zawierają również szereg substancji o działaniu prozdrowotnym, w tym luteinę, beta-karoten i polifenole. Świeże owoce borówki są bardzo kwaśne, co powoduje, że są one często spożywane w innych formach: suszonych, soku, dżemu lub suplementów diety. Ostatnie z nich zawierają więcej kalorii (330 kcal/100 g) i cukru, ale także dostarczają dużych ilości składników odżywczych w mniejszych porcjach. Ważne jest, aby zwrócić uwagę na to, że często dodawany jest do nich cukier lub tłuszcz w celu zachowania produktu. Sok z borówki nie dostarcza błonnika i może zawierać duże ilości prostych cukrów. Warto zwrócić uwagę na skład: niekiedy zawartość borówki jest niska, a obecność dodanego cukru – wysoka. Wysokiej jakości 100-procentowy sok z borówki można znaleźć w sklepach ze zdrową żywnością. Borówka jest doskonałym dodatkiem do kasz, musli, sałatek czy koktajli, ale także doskonale nadaje się jako sos do mięsa. Ważne jest, aby pamiętać, że najwięcej składników odżywczych zawierają świeże owoce. Jednak borówka jest rośliną sezonową – świeże owoce należy więc mrozić i wykorzystywać przez cały rok.
Zdrowotne korzyści z spożywania żurawiny
Najwcześniejsze przekazy na temat leczniczych właściwości żurawiny pochodzą już z XVII wieku. Owoc ten był stosowany tradycyjnie w celu leczenia ran i zakażeń, a także przy cukrzycy, biegunce, infekcjach układu moczowego oraz reumatyzmie. Żurawina zyskała również popularność wśród marynarzy, którzy spożywali ją w celu zapobiegania szkorbutowi - chorobie spowodowanej niedoborem witaminy C (A. Gryszczyńska 2010). W ramach badań wykazano, że składniki żurawiny, głównie proantocyjanidyny oraz garbniki, zmniejszają ryzyko przyczepienia się bakterii do nabłonka dróg moczowych, co jest szczególnie użyteczne w początkowej fazie zakażenia oraz w prewencji nawrotów (M. Hisano oraz współpracownicy 2012). Ponadto żurawina obniża pH moczu i zwiększa częstotliwość jego oddawania, co hamuje rozwój bakterii. Wiele suplementów wspomagających leczenie zakażenia układu moczowego zawiera w swoim składzie ekstrakt z żurawiny. Owoc ten często poleca się również kobietom ciężarnym, które są szczególnie podatne na infekcje układu moczowego. Żurawina wykazuje korzystne działanie w przebiegu zakażenia bakterią Helicobacter Pylori, które może przyczyniać się do rozwoju choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, a także sprzyjać powstawaniu raka żołądka. Owoce hamują przyczepianie się bakterii do komórek nabłonka tego narządu. Żurawinę można spożywać w połączeniu z antybiotykoterapią, co wzmacnia efekt leczenia. Ponadto żurawina zawiera duże ilości antyoksydantów, czyli substancji o właściwościach przeciwzapalnych. Ich obecność w diecie jest powiązana z obniżeniem ryzyka wystąpienia wielu chorób cywilizacyjnych. Roślina działa korzystnie na układ krążenia, gdyż ma działanie rozszerzające naczynia krwionośne i przeciwdziała tworzeniu się zakrzepów krwi. Pomaga również regulować poziom cholesterolu. Żurawina jest dobrym wyborem dla osób chorujących na miażdżycę lub cukrzycę, ze względu na jej korzystne działanie na układ krążenia. Ponadto ze względu na właściwości antybakteryjne żurawina wpływa pozytywnie na stan jamy ustnej, może zatem przyczynić się do ochrony przed chorobami dziąseł i próchnicą.
Przepisy wykorzystujące żurawinę
Idealna alternatywa dla zimowej herbaty - kubeczek nalewu ogrzeje w zimne dni i ułatwi dostarczanie wymaganej ilości płynów. Składniki: – syrop z czarnego bzu – 4 łyżeczki (40 g), – imbir – 4 plastry (10 g), – goździki – 4 sztuki (3 g), – świeże żurawiny – garść (40 g), – pomarańcza – ½ sztuki (120 g). Procedura przygotowania: Pokrój imbir i pomarańczę w plastry. Umieść wszystkie składniki oprócz syropu w dzbanku, zalej wrzątkiem i parz 2-3 minuty. Po 10-15 minutach dodaj syrop z czarnego bzu.
Owsiane herbatniki z żurawiną i czekoladą
Wspaniały pomysł na szybką, słodką przekąskę. Ciastka idealnie nadadzą się również do zabrania poza dom. Składniki: – banan – sztuka (120 g), – płatki owsiane – ½ szklanki (60 g), – żurawina suszona – 3 łyżki (35 g), – gorzka czekolada – pasek (15 g). Przygotowanie: Banana rozgnieść widelcem, czekoladę posiekać. Płatki owsiane wymieszać z bananem, żurawiną i czekoladą. Odstawić na 15 minut, aż płatki zmiękną. Uformować małe ciastka i piec w piekarniku przez 15–20 minut w 180°C.
Sałatka z fetą i żurawiną
Prosty, jednak nieśmiały sałatka stanowi świetną myśl dla lekkich wieczornych posiłków lub spotkań towarzyskich. Składniki: - roszponka lub inny sałat - 2 garście (50 g), - ser feta - 1/2 kostki (100 g), - suszone żurawiny - łyżka stołowa (12 g), - orzechy włoskie - łyżka stołowa (10 g). Sos: - oliwa z oliwek - łyżka stołowa (10 g), - sok z cytryny - łyżka stołowa (10 g), - sól, pieprz według upodobań. Przygotowanie: Wymieszaj składniki na sos w miseczce. Ukłóż pokrojoną w kostkę fetę, posiekaną orzechy oraz żurawinę na sałacie. Zalać całość sosem.
Mieszanka z fasoli białej i żurawiny na kanapki
Mieszanka, która może z powodzeniem zastąpić konwencjonalny smalec. Idealnie pasuje do kanapki z kiszoną kapustą. Składniki: – fasola biała – puszka (240 g), – jabłko – ½ sztuka (180 g), – cebula – ¼ sztuka (50 g), – olej rzepakowy – łyżeczka (5 g), – suszone żurawiny – 2 łyżeczki (25 g), – tymianek – łyżeczka (5 g). Przygotowanie: Ugnieć lub zblendować fasolę. Zetrzeć jabłko i cebulę na tarce, podsmażyć na oleju, dodać tymianek. Wszystko wymieszać z fasolą i żurawiną. Użyć mieszanki do posmarowania kanapek, podawać z świeżymi warzywami lub kiszonym ogórkiem.
Chleb bananowy z żurawiną
Chleb bananowy to doskonała opcja na wykorzystanie nadmiaru bananów. Im bardziej dojrzałe, tym lepsze - te dojrzałe owoce dodadzą więcej słodkości do ciasta. Składniki: - banany - 3 sztuki (360 g), - olej rzepakowy - 4 łyżki (40 g), - syrop klonowy - 2 łyżki (20 g), - mąka owsiana - 2 szklanki (200 g), - proszek do pieczenia - łyżeczka (5 g), - soda oczyszczona - ½ łyżeczki (3 g), - żurawina suszona - 2 łyżki (25 g).