Masło kakaowe: charakterystyka, działanie i możliwości wykorzystania w różnych dziedzinach przemysłu

Nazwa „masło kakaowe” może być nieco myląca. Masło jest przetworem mlecznym, dlatego, zgodnie z prawidłowym nazewnictwem, masło kakaowe powinno być produktem na bazie prawdziwego masła z dodatkiem smakowym kakao. W rzeczywistości jest to „zestalony tłuszcz kakaowy” i może zarówno występować jako produkt spożywczy, jak i być częścią składu produktów kosmetycznych. Tłuszcz ten pozyskiwany jest poprzez wytłoczenie z uprażonych i zmielonych nasion kakao. Specyficzny skład chemiczny i właściwości kakaowych przetworów sprzyjają bardzo szerokiemu wykorzystaniu owocu kakaowca.

Masło kakaowe charakteryzuje się wysoką stabilnością – w jego składzie dominują kwasy tłuszczowe: palmitynowy, stearynowy i oleinowy, co wpływa na wysoką odporność na działanie niektórych czynników środowiskowych, a także elastyczność w zastosowaniu. Specyficzna temperatura topnienia jest jedną z cech wpływających na poprawę jakości produktów, do których dodawane jest masło kakaowe – pozytywnie wpływa na konsystencję, zapach, a także trwałość w transporcie i przechowywaniu [1].

Jak wspomniano powyżej, zestalony tłuszcz kakaowy wykorzystywany jest głównie w branży spożywczej i kosmetycznej. Pośród produktów spożywczych najczęściej dodaje się go do czekolad i czekoladek, lodów czekoladowych oraz innych słodyczy z czekoladą. Pamiętać jednak należy, iż są to jedynie wytłoczyny prażonych nasion, które pozbawione są wielu składników bioaktywnych kakao mogących mieć pozytywny wpływ na zdrowie człowieka [2]. Poza tym jest to tłuszcz łatwostrawny i nie odgrywa większej roli w regulacji poziomu lipoprotein o niskiej gęstości oraz niektórych czynników świadczących o stanach zapalnych [3–5]. Poza branżą spożywczą tłuszcz kakaowy odgrywa pewną rolę w branży kosmetycznej. Masło kakaowe występuje tam najczęściej w kremach oraz balsamach nawilżających i natłuszczających, czemu jak najbardziej służy kompozycja kwasów tłuszczowych kakao. Często jednak produktom tego typu przypisywane są ogromne walory – nie zawsze słusznie. Zapobieganie rozstępom skóry to jedna z tak intensywnie reklamowanych korzyści – wszelkie dowody jednak wskazują na to, iż masło kakaowe nie ma żadnego wpływu na powstawanie rozstępów skóry, m. in. W czasie ciąży. Brak jest jednoznacznych dowodów na działanie jakiekolwiek środka na rozstępy [6, 7]. Masło kakaowe jest niczym innym jak wytłoczonym i zestalonym tłuszczem kakaowym. Niestety pozbawione jest ono części składników bioaktywnych, które mają znaczenie dla zdrowia człowieka, jednak dużą rolę odgrywa w technologicznych aspektach produkcji żywności. Ponadto tłuszcz ten może wpływać na atrakcyjność produktów kosmetycznych.