Niedobór hormonów tarczycy
Julia Wójcik
✓
Ekspert Diets Premium • 23.03.2026
✓
Zweryfikowane merytorycznie przez dietetyka klinicznego:
Treść artykułu została zweryfikowana pod kątem zgodności z normami żywieniowymi IŻŻ, WHO oraz standardami klinicznymi PTGiP.
| Ekspert Diets Premium Julia Wójcik | min czytania 7 min | Zweryfikowane merytorycznie przez dietetyka klinicznego 23.03.2026 |
Odtwarzacz głosowy
•Odsłuchaj treść artykułu na żywo
0:00
/
0:00
Najważniejsze fakty w pigułce
Niedoczynność tarczycy, która jest najpowszechniejszym schorzeniem tarczycy, dotyka głównie osoby starsze, ale stanowi największe zagrożenie dla kobiet ciężarnych, ponieważ może przynieść rozmaite powikłania. Sprawdź, czy możesz podejrzewać u siebie niedobór hormonów tarczycy i jak to można wykryć.
Plan Żywieniowy
Chcesz wdrożyć te zasady w codziennej diecie?
Nasz inteligentny generator ułoży dla Ciebie zbilansowany jadłospis w 3 minuty, uwzględniając zalecenia z tego artykułu.
Materiał PRO
PRO
Ten artykuł jest profesjonalnym materiałem merytorycznym (PRO) udostępnionym w całości.
Jakie jest zjawisko niedoczynności tarczycy
Niedoczynność tarczycy jest stanem patologicznym wynikającym z niedoboru hormonów produkowanych przez gruczoł tarczycy. Tarczyca wytwarza przede wszystkim tyroksynę (T4) oraz trójjodotyroninę (T3), gdzie T3 jest bardziej aktywną formą, a powstaje głównie z T4. Niedoczynność tarczycy może być pierwotna lub wtórna. Pierwotna niedoczynność tarczycy jest obrazem nieprawidłowego funkcjonowania samej tarczycy, jej niewydolności lub uszkodzenia. Natomiast wtórna jest wynikiem braku TSH, hormonu produkowanego przez przysadkę mózgową, który dociera do receptorów tarczycy i pobudza ją do pracy. Przyczyną najczęstszą pierwotnej niedoczynności tarczycy jest choroba Hashimoto, będąca schorzeniem autoimmunologicznym, polegającym na wytworzeniu przeciwciał przeciwko tyreoperoksydazie i tyreoglobulinie. Aby potwierdzić, czy niedoczynność tarczycy jest spowodowana chorobą Hashimoto, dokonuje się pomiaru poziomu przeciwciał anty-TPO. Niedoczynność tarczycy może również być skutkiem uszkodzenia polekowego, np. w trakcie leczenia jodem radioaktywnym lub amiodaronem.
Jakie są objawy niedoczynności tarczycy?
Główne objawy niedoczynności tarczycy obejmują: - zmniejszenie szybkości podstawowego metabolizmu, co prowadzi do przyrostu masy ciała, - obniżenie temperatury ciała, - zaburzenia koncentracji i pamięci, - osłabienie siły mięśni, - trudności z oddychaniem wynikające z osłabienia mięśni oddechowych, - wzrost poziomu cholesterolu LDL, - wywołanie niedokrwistości, - zaparcia, - suche i zimne skóry, - chrypkę, - wypadanie włosów, - żółto-pomarańczowe zabarwienie skóry wynikające z zaburzenia przekształcania karotenu do A, - mlekotok u kobiet, powiększenie piersi u mężczyzn. Powyższe objawy są niespecyficzne i nie pozwalają na postawienie diagnozy tylko na ich podstawie. Konieczne są dalsze badania laboratoryjne.
Ustalanie diagnozy
W celu ustalenia diagnozy niedoczynności tarczycy niezbędne jest przeprowadzenie badań poziomu TSH, FT4 (wolnego tyroksyny) i FT3 (wolnej trójjodotyroniny). W przypadku pierwotnej niedoczynności zwykle obserwuje się podwyższony poziom TSH, natomiast w przypadku wtórnej niedoczynności poziom ten jest zaniżony. Poziom FT4 jest obniżony, zaś FT3 pozostaje zazwyczaj w normie. Dodatkowo można wykonać test na obecność przeciwciał anty-TPO (przeciwciał skierowanych przeciwko tyreoperoksydazie), dzięki czemu można potwierdzić, czy choroba Hashimoto jest przyczyną dolegliwości. Możliwe jest również przeprowadzenie dodatkowych badań, takich jak pomiar stężenia triglicerydów, cholesterolu LDL oraz wykonanie morfologii krwi w celu oceny występowania anemii. Przed planowaną ciążą powinno się przeprowadzić badania w kierunku niedoczynności tarczycy, jeżeli w rodzinie kobiety występowały przypadki zaburzeń funkcjonowania tarczycy lub jeżeli pacjentka cierpi na choroby autoimmunologiczne, w których organizm produkuje przeciwciała skierowane przeciwko własnym tkankom (np. cukrzyca typu 1). Pomiar poziomu TSH powinien być również przeprowadzony między 4 a 8 tygodniem ciąży. Zawsze należy pamiętać, że diagnozę stawia lekarz.
Terapia niedoboru hormonów tarczycy
Leczenie jawnej niedoczynności tarczycy opiera się w większości przypadków na stosowaniu syntetycznej lewotyroksyny na całe życie. Przyjmuje się ją zazwyczaj rano na czczo, przynajmniej 30 minut przed pierwszym posiłkiem. Należy pamiętać, aby pierwszy posiłek po zażyciu leku nie był bogaty w błonnik ani wapń, ponieważ wysoka zawartość tych składników może utrudniać wchłanianie. Efektywność leczenia pierwotnej niedoczynności ocenia się na podstawie stężenia TSH we krwi po minimalnie 4, a maksymalnie 6 tygodniach od rozpoczęcia stosowania określonej dawki tyroksyny. W przypadku niedoczynności wtórnej dobrze dobraną dawkę określa poziom FT4.
Jak powinien wyglądać jadłospis w niedoczynności tarczycy
Jadłospis w niedoczynności tarczycy powinien być odpowiednio zrównoważony pod względem kaloryczności, uwzględniając spowolniony w tej chorobie metabolizm. Powinien być opracowany zgodnie z zasadami racjonalnego odżywiania, z naciskiem na zapewnienie odpowiednich dawek żelaza, witaminy B12, cynku oraz selenu. Wchłanianie żelaza i witaminy B12 może być zaburzone, w związku z czym konieczne jest zwiększenie ich podaży. Białko, jako źródło tyrozyny, jest niezbędne do syntezy tyroksyny i powinno być obecne w codziennej diecie. Węglowodany o niskim indeksie glikemicznym powinny stanowić główne źródło energii, a nienasycone kwasy tłuszczowe, obecne w roślinnych olejach, awokado i pestkach, poprawiają przekształcanie T4 w aktywny T3. Dieta eliminacyjna nie ma uzasadnienia w leczeniu niedoczynności tarczycy. Poniżej przedstawiamy przykładowy jadłospis.
Aktywność fizyczna i niedoczynność tarczycy
Regularna aktywność fizyczna wywiera niezwykle korzystny wpływ na metabolizm osób zmagających się z niedoczynnością tarczycy. Badania kliniczne wykazują, że systematyczne ćwiczenia aerobowe i oporowe (przynajmniej 45-60 minut dziennie) poprawiają wrażliwość tkanek na hormony tarczycy, wspomagają redukcję masy ciała, podnoszą poziom energii oraz przeciwdziałają przewlekłemu zmęczeniu i spowolnieniu perystaltyki jelit.
Tagi
Julia Wójcik
✓Ekspert Diets Premium
Ekspert zespołu Diets Premium. Specjalizuje się w planach żywieniowych, sportach siłowych oraz planach treningowych.
Zobacz profil →
