„Wymioty – przyczyny i objawy. Czy w ogóle co jeść i pić po wymiotach? Zalecenia dla dorosłych."

Wymioty stanowią mechanizm obronny organizmu, polegający na gwałtownym wydaleniu zawartości żołądka przez usta w wyniku skurczów mięśni brzucha i klatki piersiowej. Mogą być wywołane zarówno czynnikami fizjologicznymi, jak i patologicznymi. Najczęściej są konsekwencją schorzeń układu trawiennego, w tym zaburzeń żołądkowo-jelitowych, infekcji przewodu pokarmowego oraz nadwrażliwości na określone produkty spożywcze, co prowadzi do intensywnych skurczów mięśni brzucha i/lub zgrubienia mięśni klatki piersiowej. Jest to również naturalna reakcja ochronna organizmu w przypadku spożycia szkodliwych substancji (toksyny grzybowe, bakterie, chemikalia itp.). Wymioty mogą również wystąpić po zażyciu określonych leków (np. chemioterapii, aspiryny, niesteroidowych leków przeciwzapalnych, diuretyków, hormonów). Do ich powstawania przyczyniają się również zaburzenia układu nerwowego, w tym schorzenia prowadzące do podwyższonego ciśnienia śródczaszkowego (guzy, udary, wady wrodzone, infekcje) oraz reakcje emocjonalne (np. depresja, zaburzenia odżywiania, choroba lokomocyjna). Mogą one mieć istotny wpływ w różnych stanach pooperacyjnych, takich jak ciąża (w większości przypadków kobiety w pierwszym trymestrze doświadczają wymiotów), a także w przypadku chorób takich jak: choroba Addisona, zaburzenia tarczycy i przytarczyc, zakażenia bakteryjne (Salmonella, Staphylococcus, Clostridium perfringens), przeszczepy, nadużywanie alkoholu, długotrwałe głodzenie oraz nadużywanie witamin.

Po atakach wymiotów zaleca się spożywanie posiłków łatwych w strawieniu, które nie obciążają układu pokarmowego. Powinny być delikatne, podawane w niewielkich ilościach, ale często. Należy unikać tłustych, ciężkostrawnych, smażonych, pieczonych, słodkich i gorących potraw. Po jedzeniu warto odpocząć i zrezygnować z aktywności fizycznej. Pierwszym krokiem jest podanie choremu niewielkiej ilości suchych produktów, takich jak suchary lub herbatniki. Następnie można stopniowo wprowadzać kaszki ryżowe, jęczmienne lub manne, a później lekkie produkty, takie jak chudy nabiał, mięso i łagodne przyprawy. Potrawy najlepiej przygotowywać na parze, gotować lub piec w foli bez tłuszczu. Taka dieta powinna trwać 1-2 dni, aby żołądek mógł się zregenerować. Owoce i warzywa należy podawać obrane, bez skórki i pestek. Polecane są koktajle, gdyż ich płynna konsystencja ułatwia trawienie.

Powtarzające się wymioty prowadzą do znacznej utraty płynów, co grozi szybkim odwodnieniem. Po ustąpieniu nudności należy przywrócić równowagę elektrolitową, podając płyny w niewielkich dawkach, około 30-60 ml na raz. Optymalne są chłodne, przejrzyste napoje, które nie podrażniają podrażnionego układu trawiennego. Należy unikać soków cytrusowych, które mogą nasilać podrażnienie. W niektórych przypadkach pomocne są słodkie napoje, takie jak rozcieńczone soki jabłkowe lub ananasowe. Dodatkowo, w aptekach dostępne są specjalne roztwory rehydratacyjne, które uzupełniają zarówno płyny, jak i utracone elektrolity.

Jeżeli wystąpi utrwalone i długotrwałe wymiotowanie, konieczne jest skonsultowanie się z lekarzem. U dorosłych można zastosować leki przeciwwymiotne oraz preparaty regulujące funkcjonowanie układu pokarmowego. Polecamy między innymi leki przeciwhistaminowe lub blokery receptorów serotoniny. W niektórych przypadkach może być konieczne podawanie roztworów nawadniających. Są one dostępne bez recepty w każdej aptece. Zawierają one zazwyczaj sole mineralne (potas, sód, chlor) oraz glukozę, która zapobiega niedoborom składników odżywczych i energii.