Pięć podstawowych informacji, które warto sprawdzić na etykiecie produktu
| Ekspert Diets Premium Katarzyna Mazur | min czytania 2 min | Zweryfikowane merytorycznie przez dietetyka klinicznego 23.10.2026 |
Odtwarzacz głosowy
•Odsłuchaj treść artykułu na żywo
Chcesz wdrożyć te zasady w codziennej diecie?
Nasz inteligentny generator ułoży dla Ciebie zbilansowany jadłospis w 3 minuty, uwzględniając zalecenia z tego artykułu.
Wykaz składników w kolejności malejącej masy – poznaj rzeczywistą bazę produktu
Zgodnie z prawem żywnościowym składniki na etykiecie muszą być wymienione w kolejności malejącej pod względem ich masy w momencie wytwarzania. Oznacza to, że składnik znajdujący się na pierwszym, drugim lub trzecim miejscu stanowi główny budulec danego produktu. Jeśli w produkcie reklamowanym jako 'owocowy' na pierwszym miejscu widnieje cukier lub syrop glukozowo-fruktozowy, a owoce stanowią zaledwie kilka procent na końcu listy, mamy do czynienia z produktem wysoko przetworzonym.
Tabela wartości odżywczych: cukry proste, sól i kwasy tłuszczowe nasycone
Tabela wartości odżywczych podaje dokładne ilości energii (kcal) oraz makroskładników w przeliczeniu na 100 g produktu oraz porcję. Szczególną uwagę należy zwrócić na wiersz 'w tym cukry' (reprezentujący cukry proste dodane i naturalne) – produkty zawierające powyżej 10–12 g cukrów na 100 g powinny być traktowane jako słodycze. Równie istotna jest zawartość soli (nie powinna przekraczać 1,2 g/100 g) oraz kwasów tłuszczowych nasyconych.
Data ważności: 'należy spożyć do' kontra 'najlepiej spożyć przed'
Różnica między tymi dwoma sformułowaniami jest fundamentalna dla bezpieczeństwa mikrobiologicznego i niemarnowania żywności. 'Należy spożyć do' (use by) oznacza termin bezpieczeństwa i dotyczy produktów łatwo psujących się (mięso, świeże ryby, nabiał) – po tej dacie produkt może być niebezpieczny dla zdrowia. Z kolei 'najlepiej spożyć przed' (best before) to data minimalnej trwałości gwarantująca optymalną jakość smaku i tekstury (kasze, makarony, konserwy); produkt po tej dacie jest bezpieczny do spożycia, jeśli był prawidłowo przechowywany.
Oznaczenia alergenów i ostrzeżenia o śladowych ilościach
Prawo unijne nakłada obowiązek wyraźnego wyróżniania (np. pogrubioną czcionką, podkreśleniem lub wielkimi literami) 14 głównych alergenów: glutenu, skorupiaków, jaj, ryb, orzeszków ziemnych, soi, mleka, orzechów drzewnych, selera, gorczycy, sezamu, dwutlenku siarki, łubinu i mięczaków. Osoby z celiakią, alergią IgE-zależną czy nietolerancją pokarmową muszą bezwzględnie weryfikować te oznaczenia oraz klauzule 'może zawierać śladowe ilości'.
Dodatki do żywności (symbole E) – rozróżnienie substancji bezpiecznych od zbędnych wypełniaczy
Nie każdy symbol E oznacza szkodliwą substancję chemiczną – na przykład E300 to naturalny kwas askorbinowy (witamina C), E100 to kurkumina, a E322 to lecytyna rzepakowa. Jednak obecność sztucznych wzmacniaczy smaku (np. glutaminianu sodu E621), syntetycznych barwników azowych (np. tartrazyny E102, czerwieni koszenilowej E124) czy fosforanów (E338–E341) świadczy o niskiej jakości surowców i próbie zamaskowania braku naturalnego smaku chemicznymi substytutami.
Tagi
Katarzyna Mazur
✓Ekspert Diets Premium
Ekspert zespołu Diets Premium. Specjalizuje się w planach żywieniowych, sportach siłowych oraz planach treningowych.
Zobacz profil →