Właściwości, kalorie, indeks glikemiczny i wady cukru brzozowego

Ksylitol, z chemicznego i metabolicznego punktu widzenia, jest pentanolem zawierającym pięć atomów węgla w jednym molekule. Dzięki temu należy on do alkoholi, a nie jak cukier do węglowodanów. Cukier brzozowy występuje w owocach (np. jagodach, malinach) i warzywach (np. w kolbie kukurydzy). Na skalę przemysłową jest wytwarzany głównie z włókien brzozy, stąd jego nazwa. Można go kupić w sklepach z żywnością zdrową w formie krystalicznej lub jako dodatek do różnych produktów spożywczych, takich jak cukierki, gumy do żucia, dżemy czy soki. Jako dodatek do żywności znajdziemy go pod nazwą E 967. Organizm człowieka produkuje około 15 g ksylitolu dziennie z różnych źródeł spożywczych, np. podczas przetwarzania błonnika ze zbóż. Według Światowej Organizacji Zdrowia, cukier brzozowy jest bezpieczny, niezależnie od podanej dawki. Można wprowadzać do diety większe ilości ksylitolu, ale powinno to być stopniowe, aby organizm miał czas na wytworzenie odpowiedniej ilości enzymów potrzebnych do jego przetworzenia. Nagłe zastosowanie dużych ilości ksylitolu może spowodować łagodne przeczyszczenie. Zalecana dawka ksylitolu dla dorosłych wynosi 40 g dziennie (ok. 8 łyżeczek). Dzieci od 3 roku życia mogą spożywać ksylitol w małych dawkach, ok. 0,5 g dziennie, ale należy obserwować ich reakcję na ten dodatek i zwiększać go stopniowo, jeśli nie wystąpią żadne skutki uboczne.

Ksylitol nie ulega procesowi fermentacji w przewodzie pokarmowym, w przeciwieństwie do laktozy, glukozy, fruktozy oraz sacharozy. Może być stosowany jako aerozol do nosa, ponieważ przeciwdziała rozwojowi bakterii Streptococcus pneumoniae, odpowiedzialnych za stan zapalny ucha środkowego, i wywiera pozytywny wpływ na zatoki przynosowe.

Ksylitol ma dwukrotnie mniej kalorii niż tradycyjny cukier biały... Ilość [g]; 1 łyżeczka = 6g Energia [kcal] Sacharoza (cukier trzcinowy itp.) 27 kcal. Ksylitol 14,4 kcal. Ma on kilkukrotnie niższy indeks glikemiczny (IG=8) niż sacharoza, co czyni go zalecanym dla osób z cukrzycą... Dowiedz się, jak działa niski indeks glikemiczny w diecie sportowców wytrzymałościowych.

Ksylitol, mimo że posiada liczne zalety, również obejmuje niektóre wady. Jedna z tych wad, która została wspomniana powyżej, to objawy chorobowe w postaci biegunki, które pojawiają się przy nagłym i jednoczesnym spożyciu dużej ilości tego słodzika. Inny aspekt, który nie jest pozytywny, dotyczy ceny ksylitolu. W porównaniu do innych substancji słodzących, ksylitol jest bardzo drogi. 1 kg ksylitolu fińskiego, pochodzącego z drzew, to koszt rzędu 25–30 zł. Istnieje jednak tania wersja, którą stanowi ksylitol chiński, ponieważ jest on pozyskiwany z ksylanów zawartych w kolbie kukurydzy. Kukurydza zapewnia szersze spektrum dostępu surowca, gdyż jest ona w dużym stopniu modyfikowana genetycznie (GMO). Organizacja WHO zaleca, że ilość energii pozyskiwana z cukrów prostych nie powinna przekraczać 10% węglowodanów ogółem. Jednakże w diecie Polaków istnieją nawyki żywieniowe wskazujące na nadmierne spożycie cukru. Polacy lubią dosypywać sobie 2–3 łyżeczki cukru buraczanego do kawy, herbaty, a gdy nadchodzi czas na podwieczorek, rogaliki i ciasta stają się nieodzownym elementem tego rytuału. Nie przejmując się przy tym wzrostem masy ciała, który jest następstwem nadwagi, otyłości a nawet cukrzycy typu 2. Ksylitol jest świetną alternatywą dla cukru białego, dlatego można go wykorzystać do zastąpienia słodyczy m.in. dla dzieci. Oczywiście najlepszym rozwiązaniem jest ich całkowita eliminacja, ale jeśli już rodzice, dziadkowie nie potrafią odmówić swoim maluchom czegoś słodkiego, to lepiej, żeby był to produkt na bazie ksylitolu. Łączmy przyjemne z pożytecznym, wybierając ksylitolowe słodkości. Pamiętamy jednak, by wprowadzać cukier brzozowy do diety stopniowo, aby uniknąć sensacji ze strony układu pokarmowego.