Nieortodoksyjne metody diagnostyczne - czy są one warte stosowania?

Zalecenia dotyczące przeprowadzenia badania żywej kropli krwi obejmują m.in. przewlekłą fatigue, bóle głowy i brzucha, alergie (w tym również pokarmowe), wypadanie włosów, zaburzenia hormonalne, otyłość i bezsenność. Badanie polega na ocenie środowiska wewnętrznego człowieka oraz dokładnej funkcjonalności pojedynczych organów i zmian patogennych w krwi, które prowadzą do występowania zaburzeń metabolicznych i różnych chorób. Celem badania jest ustalenie przyczyny problemów zdrowotnych oraz dobranie zindywidualizowanej suplementacji, aby wyeliminować przyczynę dolegliwości.

Bioelektromagnetyczna diagnoza i terapia jest jedną z metod medycyny niekonwencjonalnej. Zgodnie z przekonaniami zwolenników tej metody, można za jej pomocą diagnozować i leczyć wiele problemów zdrowotnych, w tym chorób alergicznych, boreliozy, nikotynizmu, alkoholizmu i nowotworów. Twórcami i propagatorami tej metody są dr Franz Morell i inżynier Eric Rasche. W diagnostyce wykorzystuje się specjalne urządzenie, które mierzy fale elektromagnetyczne emitowane przez ciało człowieka. Według propagatorów tej metody, obce organizmy, których nie powinno być w ciele, takie jak pasożyty, bakterie, mikroorganizmy lub chore organy, emitują inne drgania niż drgania wytwarzane przez zdrowe narządy. Dzięki tej metodzie można ustalić, czy dany organ emituje pole elektromagnetyczne zgodne z polem zdrowego narządu lub polem narządu z toczącym się procesem patologicznym. Urządzenie, które odbiera fale, oczyszcza je wstępnie z "złych" fal (np. wytworzonych przez pasożyty, chore narządy) i ponownie wysyła je do człowieka. Oczyszczanie fal elektromagnetycznych z fal patologicznych ma, zdaniem propagatorów, działanie terapeutyczne. Zwolennicy widzą szerokie zastosowanie bioelektromagnetycznej diagnozy i terapii w leczeniu różnych chorób, jednak dane naukowe nie potwierdzają skuteczności tej metody ani w diagnostyce, ani w leczeniu. Często bioelektromagnetyczna diagnoza i terapia jest mylona ze skuteczną metodą diagnostyczną rezonansu magnetycznego, powszechnie stosowaną w konwencjonalnej medycynie. Efektywność tej metody jest porównywana do efektu placebo.

Analiza pierwiastkowa może być wykonywana na różnych tkankach i płynach ciała, takich jak krew, ślina, pot, mocz, włosy, paznokcie itp. Celem badania jest pomiar stężenia różnych szkodliwych substancji obecnych w otoczeniu oraz określenie ilości pierwiastków (w tym metali ciężkich) w próbce pobranej od osoby poddawanej badaniu. Przy założeniu, że szkodliwe substancje gromadzą się w organizmie i mogą być przyczyną różnych chorób (np. alergii) poprzez zakłócenie układu odpornościowego. Nie istnieją jednak normy dotyczące stężenia badanych substancji oraz czasu ich gromadzenia się, który prowadziłby do wystąpienia choroby alergicznej. Nie ma także wystarczających dowodów potwierdzających różnice w poziomie toksycznych substancji między zdrowymi osobami a alergikami. Badanie jest wiarygodne, ale jego powiązanie z występowaniem określonych jednostek chorobowych wymagałoby ustalenia norm i standaryzacji analizy. Analiza pierwiastkowa tkanek odgrywa kluczową rolę w badaniach toksykologicznych w medycynie sądowej, klinicznej, sportowej, testach kierowców i kontroli pracowników. Analiza składu chemicznego włosa jest popularna ze względu na łatwość pobrania materiału, transportu, przechowywania i długi okres stabilności w warunkach normalnych. Badanie umożliwia wykrycie nawet śladowych ilości substancji narkotycznych. Keratyna zawarta w włosach wykazuje skłonność do wiązania metali, przez co stężenie substancji w tym materiale może być nawet 50 razy wyższe niż we krwi czy w moczu. Obecność różnego rodzaju substancji we włosach jest wyższa niż w innych tkankach i płynach ustrojowych, co pozwala na wykrycie czynnika nawet po wielu miesiącach od ekspozycji (korzysta się z tego np. w medycynie sądowej, gdy istnieje podejrzenie otrucia danej osoby). Substancje obecne w tkankach i płynach ustrojowych są źródłem cennych informacji o narażeniu organizmu na potencjalnie toksyczne substancje występujące np. w środowisku. Wyniki badań sugerują, że metale ciężkie kumulowane we włosach mogą być wskaźnikiem stanu chorobowego w organizmie, jednak aktualnie brakuje danych wskazujących, jaki poziom stężenia metali ciężkich może prowadzić do zaburzeń chorobowych.

Irydologia jest dziedziną medycyny alternatywnej zajmującą się oceną stanu zdrowia na podstawie obserwacji zmian widocznych w tęczówce oka. Każdy narząd lub układ narządów ma swoje określone miejsce w tęczówce. Tęczówka oka jest unikalna dla każdego człowieka, tak jak linie papilarne. Istnieją nawet specjalne mapy irydologiczne, które ułatwiają postawienie prognozy. Badania naukowe podają w wątpliwość skuteczność irydologii w diagnozowaniu chorób. Osoby decydujące się na wykorzystanie irydologii w diagnostyce lub terapii alternatywnej to najczęściej chorzy na nowotwory, boreliozę, choroby przewlekłe lub pacjenci z objawami bez ustalonej przyczyny. Oni i ich rodziny tracą zaufanie do koncernów farmaceutycznych i szukają alternatywnych metod leczenia. Są skłonni do podejmowania drastycznych kroków, aby uratować swoje zdrowie i życie lub życie osób najbliższych dotkniętych chorobą. Analiza opublikowana w czasopiśmie naukowym wykazała, że pacjenci ze zdiagnozowanymi uleczalnymi nowotworami, którzy korzystali z terapii niekonwencjonalnych, umierali częściej niż osoby leczone wyłącznie metodami medycyny opartej na dowodach naukowych. Osoby decydujące się na terapie niekonwencjonalne często odmawiały interwencji konwencjonalnej. Wizyta u osoby promującej medycynę niekonwencjonalną jest często bardziej kosztowna niż odbytej u prywatnego lekarza. Do ceny wizyty należy doliczyć koszt wykonania badań, wyboru terapii oraz zakupu suplementów. W 2016 roku około 3% Polaków przyznało się do korzystania z metod medycyny niekonwencjonalnej, z czego średnio rocznie wydatki przeznaczone na ten cel wynosiły około 450 zł. Gabinetów zarejestrowanych w CEIDG jako działalność paramedyczna jest ok. 23 tysięcy i cały czas przybywa, podobnie jak osób korzystających z tego typu usług paramedycznych. Siła dowodów anegdotycznych oraz świadectwa osób, które miały doświadczyć poprawy stanu zdrowia po korzystaniu z irydologii, są równie przekonujące co efekt placebo. Dostęp do informacji jest duży, ale rzetelnych źródeł opartych na badaniach naukowych jest znacznie mniej, gdyż wymaga to więcej czasu, by zagłębić się w dany temat.