PRO
6 min czytania
Dieta o ograniczonej zawartości puryn – przepisy, zasady i produkty zakazane przy dnie moczanowej
Tomasz Jankowski
✓
Ekspert Diets Premium • 23.10.2026
✓
Zweryfikowane merytorycznie przez dietetyka klinicznego:
Treść artykułu została zweryfikowana pod kątem zgodności z normami żywieniowymi IŻŻ, WHO oraz standardami klinicznymi PTGiP.
| Ekspert Diets Premium Tomasz Jankowski | min czytania 6 min | Zweryfikowane merytorycznie przez dietetyka klinicznego 23.10.2026 |
Odtwarzacz głosowy
•Odsłuchaj treść artykułu na żywo
0:00
/
0:00
Najważniejsze fakty w pigułce
Dna moczanowa (podagra, artretyzm) to bolesne zapalenie stawów wywołane odkładaniem się kryształów moczanu sodu na skutek hiperurykemii. Dieta niskopurynowa stanowi fundament leczenia, skutecznie obniżając poziom kwasu moczowego we krwi i chroniąc przed bolesnymi atakami.
Plan Żywieniowy
Chcesz wdrożyć te zasady w codziennej diecie?
Nasz inteligentny generator ułoży dla Ciebie zbilansowany jadłospis w 3 minuty, uwzględniając zalecenia z tego artykułu.
Materiał PRO
PRO
Ten artykuł jest profesjonalnym materiałem merytorycznym (PRO) udostępnionym w całości.
Czym jest kwas moczowy i dna moczanowa?
Kwas moczowy jest końcowym produktem przemiany puryn w organizmie człowieka. Gdy jego stężenie we krwi przekracza próg rozpuszczalności (powyżej 6,5–6,8 mg/dl), mówimy o hiperurykemii. Dochodzi wówczas do krystalizacji moczanu sodu w stawach (najczęściej w stawie śródstopno-paliczkowym palucha – tzw. podagra), co wywołuje gwałtowny, niezwykle bolesny atak zapalenia stawu. Dieta ubogopurynowa zapobiega krystalizacji i chroni nerki przed kamicą moczanową.
Zasady diety ubogopurynowej
Dobowe spożycie puryn w diecie należy ograniczyć do poziomu poniżej 300–400 mg kwasu moczowego (a w fazie zaostrzenia dny poniżej 100–150 mg). Mięso i ryby należy gotować w dużej ilości wody, ponieważ puryny przechodzą do wywaru (wywary i rosoły należy bezwzględnie wylać). Kluczowe jest wypijanie co najmniej 2,5–3 litrów płynów na dobę (woda, słabe napary ziołowe), co ułatwia wydalanie kwasu moczowego przez nerki. Należy bezwzględnie zrezygnować z alkoholu (zwłaszcza piwa) oraz fruktozy.
Produkty zalecane o niskiej zawartości puryn
Bezpieczne produkty o niskiej zawartości puryn to przede wszystkim: chudy nabiał (mleko, twaróg, jogurt – białka mleka nasilają wydalanie kwasu moczowego przez nerki), jajka, produkty zbożowe (kasza jaglana, owsianka, ryż, pieczywo), ziemniaki oraz większość warzyw i owoców. Szczególnie korzystne są świeże wiśnie i czereśnie oraz owoce bogate w witaminę C.
Produkty bogate w puryny – bezwzględnie zakazane
Z jadłospisu należy całkowicie wykluczyć produkty o bardzo wysokiej zawartości puryn: podroby (wątróbka, nerki, ozory), wywary mięsne i kostne, sosy pieczeniowe, tłuste ryby wędzone i z puszki (szprotki, sardynki, śledzie, anchois), owoce morza, dziczyznę oraz drożdże piwne i piekarskie. Bezwzględnym zakazem objęte jest piwo (nawet bezalkoholowe) oraz napoje słodzone syropem glukozowo-fruktozowym.
Dieta niskopurynowa – przepisy i przykładowy jadłospis
Przykładowy jadłospis niskopurynowy:
- Śniadanie: Jaglanka na mleku z wiśniami – 70 g płatków jaglanych ugotowanych na 250 ml mleka 1,5%, z dodatkiem łyżki migdałów, łyżeczki miodu i świeżych wiśni lub borówek.
- Drugie śniadanie: Kanapki z chleba orkiszowego z chudym twarogiem, rzodkiewką, szczypiorkiem i ogórkiem.
- Obiad: Pierś z indyka (100 g) ugotowana w wodzie (wywar wylany), podana z młodymi ziemniakami z koperkiem i gotowaną marchewką z cukinią polaną olejem rzepakowym.
- Podwieczorek: Jogurt naturalny z jabłkiem.
- Kolacja: Zapiekanka warzywna z ryżem, pomidorami, cukinią, jajkiem i mozzarellą light.
Duża ilość wody z dodatkiem soku z cytryny pita w ciągu dnia alkalizuje mocz i zapobiega wytrącaniu się kryształów kwasu moczowego.
mgr Tomasz Jankowski
✓Ekspert Diets Premium
Ekspert zespołu Diets Premium. Specjalizuje się w planach żywieniowych, sportach siłowych oraz planach treningowych.
Zobacz profil →
