Wpływ cukrzycy typu pierwszej na psychikę dziecięcą

U dzieci z cukrzycą stwierdza się liczne zaburzenia w sferze rozwojowej oraz funkcjonowania społeczno-emocjonalnego. Przede wszystkim dominują reakcje lękowe. Młode pacjenci skłonni są do wycofywania się z codzienności oraz manifestowania agresywnych zachowań. Charakteryzują się niskim poziomem samooceny, ograniczoną samoakceptacją oraz zależnością od otoczenia. W pierwszych latach życia kluczowym etapem rozwojowym jest nabycie przez dziecko umiejętności radzenia sobie z nieobecnością matki bez doświadczania lęku i poczucia niebezpieczeństwa. W przypadku choroby, która wiąże się z bólem, kontaktem z obcymi osobami i nowymi bodźcami, może dojść do zakłócenia tego procesu. Wraz z rozwojem świadomości, która zazwyczaj pojawia się około czwartego roku życia, dziecko lepiej rozumie swoje zachowanie. Niektórzy pacjenci mogą wówczas obwiniać siebie za chorobę, przypisując jej przyczynę nadmiernemu spożyciu słodyczy. W tym okresie choroba wpływa na relacje z rówieśnikami, które ulegają ograniczeniu, ponieważ dziecko często nie może uczestniczyć w żłobku czy przedszkolu, co może negatywnie wpływać na sytuację zawodową rodziców. Chore dziecko zauważa również, że jest traktowane inaczej i różni się od rodzeństwa czy kolegów. Nie jest jeszcze w stanie samodzielnie kontrolować diety, podawać insuliny ani mierzyć poziomu cukru. W wieku szkolnym obserwuje się najmniej zaburzeń emocjonalnych, zwłaszcza gdy współpraca rodziców z lekarzami i nauczycielami przebiega prawidłowo, co ułatwia dziecku wykształcenie zdrowych nawyków i motywację do przestrzegania zaleceń medycznych.

Diabetes wpływa na rozwój osobowości dziecka, podobnie jak każdy człowiek w różny sposób postrzega chorobę. Może traktować ją jako ciężar, wyzwanie, przeciwnika, ograniczenie swobody lub ulgę, dostosowując swoje zachowanie do przyjętej postawy. Choroba odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu własnej tożsamości, przez co dziecko definiuje siebie. Ta ocena jest zbyt krytyczna i negatywna, ponieważ dziecko buduje ją na podstawie swojej sprawności fizycznej lub wyglądu zewnętrznego.