Skip to main content
5 min czytania

Jak działają żywe kultury bakterii i jakie są ich zastosowania?

Emilia Szymańska
Emilia Szymańska ✓
Ekspert Diets Premium • 24.09.2026
✓
Zweryfikowane merytorycznie przez dietetyka klinicznego: Treść artykułu została zweryfikowana pod kątem zgodności z normami żywieniowymi IŻŻ, WHO oraz standardami klinicznymi PTGiP.
Ekspert Diets Premium Emilia Szymańska min czytania 5 min Zweryfikowane merytorycznie przez dietetyka klinicznego 24.09.2026
Jak działają żywe kultury bakterii i jakie są ich zastosowania?

Odtwarzacz głosowy

•

Odsłuchaj treść artykułu na żywo

0:00 / 0:00
Najważniejsze fakty w pigułce
Fermentowane produkty takie jak kiszona kapusta, ogórki kiszone oraz probiotyczne produkty mleczne, w tym jogurt, kefir i maślanka, stanowią bogate źródło żywych bakterii. Poznaj ich właściwości i korzyści zdrowotne.
Plan Żywieniowy

Chcesz wdrożyć te zasady w codziennej diecie?

Nasz inteligentny generator ułoży dla Ciebie zbilansowany jadłospis w 3 minuty, uwzględniając zalecenia z tego artykułu.

Żywe kultury bakterii

Zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia WHO, żywe kultury bakterii to „żywe drobnoustroje, które podawane w odpowiednich ilościach, wywierają korzystny efekt zdrowotny u gospodarza”.. Innymi słowy, żywe kultury bakterii to bakterie probiotyczne, które zasiedlają nasz przewód pokarmowy pełniąc w nim szereg korzystnych funkcji.. Jedzenie przetworów mlecznych fermentowanych, czyli kefiru, jogurtu czy też maślanki jest zalecane w okresie antybiotykoterapii, ponieważ przyspiesza odbudowę naturalnej mikroflory przewodu pokarmowego.. Cały przewód pokarmowy dorosłej osoby zasiedlony jest przez ponad 1014 różnego rodzaju komórek bakterii, co stanowi 10-ciokrotność ilości komórek ciałka tworzących cały organizm człowieka! Zależność między organizmem człowieka a bytującymi w przewodzie pokarmowym bakteriami można opisać jako komensalizm, czyli zależność, w której obydwie strony uzyskują korzyść ze współpracy.. Żywe kultury bakterii zamieszkują najbardziej wewnętrzną błonę śluzową przewodu pokarmowego, gdzie przylegają do jej ścian i pełnią szereg bardzo istotnych funkcji dla prawidłowego funkcjonowania całego organizmu człowieka.. Bakterie probiotyczne uczestniczą w prawidłowej odbudowie nabłonka jelitowego, uczestniczą w procesie trawienia spożytego pokarmu, a następnie we wchłanianiu składników odżywczych przez kosmki jelitowe.. Rozkładają one w procesie fermentacji resztki pokarmowe w postaci m.. in. Błonnika pokarmowego, a także wytwarzają witaminę B2 i K.. Niebagatelny wpływ mają także na prawidłową perystaltykę jelit, niwelowanie gazów, wzdęć oraz biegunek.. Hamują rozwój i namnażanie się szkodliwej mikroflory patogennej, przyczyniając się do równowagi między bakteriami korzystnymi i niekorzystnymi dla gospodarza.. Niewątpliwie jedną z najważniejszych funkcji bakterii probiotycznych jest stymulowanie układu odpornościowego.. Aktywacja układu odpornościowego przez bakterie probiotyczne polega na wywołaniu stanu zapalnego i wytwarzaniu cytokin prozapalnych w obrębie jelita, w odpowiedzi na kontakt z patogenem.. Informacja wysłana za pomocą cytokin pozwala zlokalizować miejsce infekcji i szybko usunąć patogen zanim dojdzie do jego rozprzestrzenienia się w organizmie.. Wszystkich bakterii probiotycznych nie należy wrzucać do jednego worka, bowiem istnieje kilkaset różnych ich rodzajów.. Najbardziej pożądane są te, które wytwarzają enzymy ułatwiające trawienie pokarmu oraz jego wchłanianie oraz te, które wpływają na układ odpornościowy.

Żywe kultury bakterii do jogurtu

Jogurty dostępne w sklepach, a także kefir i maślanka są produktami naturalnie zawierającymi żywe kultury bakterii, ponieważ powstały z zaszczepienia mleka konkretnymi bakteriami probiotycznymi, które przeprowadziły proces fermentacji laktozy.. W obecnych czasach coraz bardziej modne jest samodzielne przygotowywanie wielu domowych przetworów w tym domowego jogurtu.. W sklepach internetowych z powodzeniem można znaleźć tzw.. Zakwaskę lub starter zawierający bakterie jogurtowe do przygotowania domowego przetworu mlecznego.. Dobra zakwaska powinna zawierać bakterie Streptococcus thermophilus, Lactobacillus delbrueckii ssp.. Bulgaricus, Lactobacillus acidophilus, Bifidobacterium lactis, czyli bakterie charakterystyczne dla jogurtów naturalnych.

Żywe kultury bakterii a odchudzanie

Literatura naukowa często wskazuje na niebagatelną zależność między prawidłową mikroflorą, a zachowaniem odpowiedniej dla wzrostu, wieku i płci masy ciała.. Obserwuje się inną mikroflorę jelitową u osób szczupłych (przewaga Bacterioides) i otyłych (przewaga Firmicuties).. W badaniach doświadczalnych na myszach wolnych od wszelkich zanieczyszczeń mikroorganizmami, zaobserwowano, że przeszczepienie mikroflory myszy otyłych, myszom szczupłym spowodowało ich tycie.. Udowodniono wpływ składu mikroflory na rozwój nadwagi i otyłości.. Warto zatem wzbogacić codzienną dietę o fermentowane produkty mleczne oraz kwaszoną kapustę! Ponadto dysbioza, czyli zaburzenia składu mikroflory jelitowej powiązane są ze zwiększonym stanem zapalnym, a jak wiadomo ten występuje u osób otyłych.. Warto dodać, że preparatami często polecanymi na odchudzanie są między innymi błonnik witalny będący mieszanką łupin babki jajowatej oraz babki płesznik oraz inulina.. Oba wymienione produkty zaliczane są do grupy węglowodanów opornych na enzymy trawienne przewodu pokarmowego człowieka, dlatego ulegają fermentacji z udziałem bakterii symbiotycznych zamieszkujących w obrębie jelita cienkiego.. Zapobiega to zaparciom stolca, a także systematyzuje defekację.

Żywe kultury bakterii – w proszku, tabletkach

Zgodnie z aktualnym stanem wiedzy, najbardziej przebadanym i uznanym za najskuteczniejsze są preparaty zawierające szczepy żywych kultur bakterii kwasu mlekowego Lactobacillus rhamnozus GG i takie polecam wybierać podczas zakupów.. Forma produktu na jaki się zdecydujemy zależy od naszych preferencji.

Żywe kultury bakterii dla niemowląt

Zaleceniem do stosowania u niemowlęcia preparatów zawierających probiotyki jest ostra biegunka infekcyjna, a także stosowanie antybiotyków.. Warto nadmienić, że w przypadku niemowląt należy wybierać preparaty przebadane i zawierające szczepy bakterii zalecane do stosowania u małych dzieci ponieważ mikroflora organizmu człowieka jest zmienna w trakcie życia.. W przypadku niemowląt również polecam preparaty zawierające Lactobacillus rhamnozus GG, a preferowaną formą leku, która będzie najprostszą w podaniu są kropelki.

Żywe kultury bakterii – cena, gdzie kupić

Probiotyki można bez problemu nabyć w większości dobrych aptek stacjonarnych, a także internetowych.. Niestety dobrej jakości probiotyki zawierające szczepy bakterii o udowodnionym korzystnym działaniu nie należą do tanich.. Za 5 ml kropli dla niemowląt lub opakowanie 30 kapsułek dla dorosłych zapłacimy ok.. 30 zł.. Bakterie probiotyczne są bardzo ważne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka.. Warto pamiętać, że nie tylko preparaty apteczne, ale także tradycyjna żywność stanowi jej naturalne źródła.. Dlatego gorąco zachęcam do włączenia do diety większej ilości maślanki, kefirów, jogurtów oraz kiszonych warzyw.
mgr Emilia Szymańska

mgr Emilia Szymańska

✓

Ekspert Diets Premium

Ekspert zespołu Diets Premium. Specjalizuje się w planach żywieniowych, sportach siłowych oraz planach treningowych.

Zobacz profil →
Polecane artykuły z tej kategorii

Powiązane artykuły

Odkryj podobne publikacje i porady ekspertów.

Kefir, maślanka, jogurt – czym się różnią i jak je wykorzystać
Śródziemnomorski
Kefir, maślanka, jogurt – czym się różnią i jak je wykorzystać
⏱ 5 min czytania
#Śródziemnomorski #Fermentowane
Wodny kefir: właściwości i zastosowanie
Napoje Fermentowane
Wodny kefir: właściwości i zastosowanie
⏱ 4 min czytania
#Napoje Fermentowane #Śródziemnomorski
Kumys – tradycyjna metoda wytwarzania, profil odżywczy oraz unikalne właściwości fermentowanego napoju z mleka klaczy
Produkty
Kumys – tradycyjna metoda wytwarzania, profil odżywczy oraz unikalne właściwości fermentowanego napoju z mleka klaczy
⏱ 4 min czytania 📚 Produkty
#Skład Odżywczy Mleka #Skład Odżywczy
Drożdże – czy lepiej spożywać je w postaci napoju, czy w formie tabletek?
Żywienie
Drożdże – czy lepiej spożywać je w postaci napoju, czy w formie tabletek?
⏱ 4 min czytania 📚 Żywienie
#Napój #Drożdże Odżywcze
Fermentowany sok z kapusty - właściwości, wpływ na zmniejszanie wagi
Korzyści Zdrowotne
Fermentowany sok z kapusty - właściwości, wpływ na zmniejszanie wagi
⏱ 3 min czytania
#Korzyści Zdrowotne #Kapusta Kwaszona
Ogórki małosolne – charakterystyka, korzyści zdrowotne oraz różnice w stosunku do tradycyjnych ogórków kiszonych. Przewodnik krok po kroku dotyczący domowej przygotowania
Właściwości Odżywcze
Ogórki małosolne – charakterystyka, korzyści zdrowotne oraz różnice w stosunku do tradycyjnych ogórków kiszonych. Przewodnik krok po kroku dotyczący domowej przygotowania
⏱ 4 min czytania
#Właściwości Odżywcze #Korzyści Żywieniowe
Jagoda kamczacka – odmiany, właściwości, przetwory… Likier z jagody kamczackiej
Żywienie
Jagoda kamczacka – odmiany, właściwości, przetwory… Likier z jagody kamczackiej
⏱ 4 min czytania 📚 Żywienie
#Korzyści Zdrowotne #Polifenole
Sery owcze – właściwości, wartość odżywcza i wpływ na zdrowie: analiza składników i korzyści płynących z mleka owczego
Witaminy Rozpuszczalne W Tłuszczach
Sery owcze – właściwości, wartość odżywcza i wpływ na zdrowie: analiza składników i korzyści płynących z mleka owczego
⏱ 3 min czytania
#Witaminy Rozpuszczalne W Tłuszczach #Substancje Bioaktywne
Fermentowana kapusta i marynowana kapusta – różnice i cechy
Zdrowie
Fermentowana kapusta i marynowana kapusta – różnice i cechy
⏱ 3 min czytania 📚 Zdrowie
#Zaparcia #Fermentowane
Kiszona kapusta: metoda przygotowania fermentowanej kapusty
Kapusta Kwaszona
Kiszona kapusta: metoda przygotowania fermentowanej kapusty
⏱ 4 min czytania
#Kapusta Kwaszona #Fermentowane
Walka z przeziębieniem - uzdrawiająca moc fermentowanej kapusty, pietruszki i głogu
Wsparcie Odporności
Walka z przeziębieniem - uzdrawiająca moc fermentowanej kapusty, pietruszki i głogu
⏱ 7 min czytania 📚 Wsparcie Odporności
#Kapusta #Moc
Kwas octowy (etanowy): charakterystyka fizykochemiczna, fermentacja octowa, wpływ na metabolizm i ceny
Produkty
Kwas octowy (etanowy): charakterystyka fizykochemiczna, fermentacja octowa, wpływ na metabolizm i ceny
⏱ 3 min czytania 📚 Produkty
#Właściwości Przeciwdrobnoustrojowe #Przetwarzanie Żywności
Ogórek – właściwości, wartości odżywcze i zastosowanie w diecie
Kuchnia Europejska
Ogórek – właściwości, wartości odżywcze i zastosowanie w diecie
⏱ 2 min czytania
#Kuchnia Europejska #Ogórki Kiszone
Ogórki kiszone versus konserwowe – analiza porównawcza profilu składników odżywczych w kontekście dietetycznym i zdrowotnym
Wartość Odżywcza
Ogórki kiszone versus konserwowe – analiza porównawcza profilu składników odżywczych w kontekście dietetycznym i zdrowotnym
⏱ 5 min czytania
#Wartość Odżywcza #Ogórki Kiszone
"Grecki" jogurt naturalny, który nie pochodzi z Grecji
Zdrowie
"Grecki" jogurt naturalny, który nie pochodzi z Grecji
⏱ 2 min czytania 📚 Zdrowie
#Jogurt Naturalny #Jogurt
Właściwości soku z jagód amerykańskich. Pomagają w leczeniu różnych dolegliwości
Pieczywo
Właściwości soku z jagód amerykańskich. Pomagają w leczeniu różnych dolegliwości
⏱ 2 min czytania
#Pieczywo #Borówka
Naturalny jogurt 2% o zwiększonej przyswajalności
Zdrowie
Naturalny jogurt 2% o zwiększonej przyswajalności
⏱ 3 min czytania 📚 Zdrowie
#Nietolerancja Laktozy #Jogurt Naturalny
Grecki jogurt – składniki, właściwości, przepisy
Jogurt
Grecki jogurt – składniki, właściwości, przepisy
⏱ 6 min czytania
#Jogurt #Jogurt
Czy rzeczywiście istnieje tak szeroki wybór otrębów: pszenne, żytnie, owsiane, orkiszowe oraz gryczane – i jakie mają znaczenie dla zdrowia?
Produkty
Czy rzeczywiście istnieje tak szeroki wybór otrębów: pszenne, żytnie, owsiane, orkiszowe oraz gryczane – i jakie mają znaczenie dla zdrowia?
⏱ 5 min czytania 📚 Produkty
#Domowe Pieczywo #Zupa Warzywna
Źródła wapnia w dietach bez mleka
Żywienie
Źródła wapnia w dietach bez mleka
⏱ 4 min czytania 📚 Żywienie
#Źródła Wapnia #Produkty Mleczne
Kalcy – jego funkcja w organizmie, zapotrzebowanie i źródła
Minerały
Kalcy – jego funkcja w organizmie, zapotrzebowanie i źródła
⏱ 4 min czytania 📚 Minerały
#Zielone Warzywa #Nabiał
Niezwykła żywność – białko arachidowe
Dieta Wegańska
Niezwykła żywność – białko arachidowe
⏱ 4 min czytania
#Dieta Wegańska #Nietolerancja Laktozy
Zależność między spożyciem odtłuszczonych produktów mlecznych a rozwojem choroby Parkinsona
Żywienie
Zależność między spożyciem odtłuszczonych produktów mlecznych a rozwojem choroby Parkinsona
⏱ 2 min czytania 📚 Żywienie
#Produkty Mleczne #Nabiał Niskotłuszczowy
Szkodliwość tłuszczów trans. Lista produktów zawierających tłuszcze trans
Produkty Mleczne
Szkodliwość tłuszczów trans. Lista produktów zawierających tłuszcze trans
⏱ 3 min czytania
#Produkty Mleczne #Tłuszcz Roślinny
Kreatyna w sporcie i medycynie: mechanizmy działania, formy chemiczne i dawkowanie
Suplement Diety
Kreatyna w sporcie i medycynie: mechanizmy działania, formy chemiczne i dawkowanie
⏱ 3 min czytania
#Suplement Diety #Produkty Mleczne
Dieta pozbawiona mleka - strategia i przepisy kulinarne
Dolegliwości I Zdrowie
Dieta pozbawiona mleka - strategia i przepisy kulinarne
⏱ 6 min czytania 📚 Dolegliwości I Zdrowie
#Nietolerancja Laktozy #Dieta Bezmleczna
Tłuszcze pochodzenia zwierzęcego i zwiększone ryzyko chorób serca - najnowsze odkrycia
Pełnotłuste Produkty Mleczne
Tłuszcze pochodzenia zwierzęcego i zwiększone ryzyko chorób serca - najnowsze odkrycia
⏱ 7 min czytania
#Pełnotłuste Produkty Mleczne #Choroby Układu Krążenia
Mleko w proszku – proces produkcji, składniki odżywcze, wersje dla niemowląt i zdrowe przepisy
Produkty Mleczne
Mleko w proszku – proces produkcji, składniki odżywcze, wersje dla niemowląt i zdrowe przepisy
⏱ 6 min czytania
#Produkty Mleczne #Pasteryzowany
Napoje ryżowe w diecie przyszłych matek, karmiących, niemowląt oraz małych dzieci – analiza wartości odżywczej i bezpieczeństwa stosowania
Kobieta I Ciąża
Napoje ryżowe w diecie przyszłych matek, karmiących, niemowląt oraz małych dzieci – analiza wartości odżywczej i bezpieczeństwa stosowania
⏱ 4 min czytania 📚 Kobieta I Ciąża
#Składniki Odżywcze Niezbędne #Preferencje Żywieniowe
Laktoza – definicja, źródła w diecie oraz wskazania do eliminacji. Kto powinien unikać produktów mlecznych?
Zalecenia Dietetyczne
Laktoza – definicja, źródła w diecie oraz wskazania do eliminacji. Kto powinien unikać produktów mlecznych?
⏱ 7 min czytania
#Zalecenia Dietetyczne #Dieta Bezlaktozowa
Ekosystem Wszystkich Aplikacji

Dopasowane Narzędzia, Generatory i Kalkulatory Kliniczne

Wykorzystaj dedykowane aplikacje ekosystemu Diets Premium powiązane z tym tematem lub wylosuj kolejny zestaw narzędzi.

Wszystkie aplikacje

Udostępnij