Lecznicze właściwości dziewanny – syrop, nalewka i zastosowanie w infekcjach dróg oddechowych

Dziewanna (Verbascum) to okazała roślina lecznicza, której drobne kwiaty są zabarwione na kolor żółty. Naturalnie występują w Europie, Afryce Północnej oraz Azji. Surowiec zielarski pozyskiwany jest z kwiatów, koron oraz ziela kocanki. Roślina ta zawiera saponiny (substancję o działaniu moczopędnym, przeciwzapalnym, przeciwbakteryjnym, przeciwgrzybicznym i przeciwwirusowym), flawonoidy (które spełniają głównie funkcję antyoksydacyjną, ale także przeciwzapalną i rozkurczową), beta-karoten (provitaminę A), sole mineralne lub cukry (nawet do 20%).

Dziewanna jest powszechnie znana jako świetny środek na schorzenia płuc i górnych dróg oddechowych. Jest to jedna z najpopularniejszych roślin o wykrztuśnym działaniu, głównie dzięki zawartym w niej saponinom. Te organiczne związki z grupy glikozydów przyspieszają usuwanie śluzu z dróg oddechowych, rozcieńczając go. Dzięki temu wydzielina staje się mniej lepka i słabiej przylega do ścian drzewa oskrzelowego, co ułatwia jej wydalenie w trakcie kaszlu. Ekstrakt z kwiatów dziewanny działa łagodnie na ból gardła, chrypkę i suche, dokuczliwe kaszel. Saponiny także wzmacniają procesy wchłaniania i pobudzają wydzielanie soku żołądkowego, jelitowego i żółci, co czyni dziewannę środkiem wspomagającym w przypadku dolegliwości związanych z trawieniem, a także niedożywieniem wynikającym z nieprawidłowego trawienia. Dziewanna stosowana jest także w nieżycie żołądka, kolce jelitowej oraz biegunce. Ekstrakt z kwiatów tej rośliny zawiera duże ilości witaminy C, która wspiera system immunologiczny i pomaga w walce ze stanami przeziębienia, grypy oraz zapaleniem gardła i górnych dróg oddechowych. Witamina C także hamuje proces karcenogenezy w jej wczesnych etapach. Dziewanna zawiera także flawonoidy, które łagodzą stany zapalne dróg moczowych oraz działają moczopędnie i przeciwobrzękowo. Witamina A odpowiada za prawidłowy proces widzenia oraz stan skóry. Napar z dziewanny może być stosowany na oparzenia, odleżyny, stłuczenia i małe, trudno gojące się rany skórne lub reakcje skórne alergiczne. Działa także przeciwbólowo i odkażająco. Dziewanna jest także stosowana w kosmetologii, gdzie płukanka z kwiatów rozjaśnia i wzmacnia łamliwe włosy, a olej pomaga w walce z problemami z trądzikiem.

Na rynku aptekarskim można znaleźć syropy wytworzone z suszonych dziewanny. Można je nabyć bez recepty albo przygotować samemu w domu. Zalecana receptura na syrop z suszonej dziewanny. Składniki: ½ litra kwiatów suszonych dziewanny, 1 litr wody, 70 dag cukru, sok z jednej cytryny. Procedura przygotowania: kwiaty suszone pokrywa się zimną wodą i bardzo powoli prowadzi do zagotowania. Następnie usuwa z ognia i pozostawia pod zadaszeniem przez 24 godziny. Następnego dnia odcedza i wyciska zawiesinę przez gazę. Do uzyskanej ekstrakcji wodnej dodaje się cukru oraz soku z cytryny i następnie gotuje na powolnym ogniu przez 1-2 godziny. Ostatecznie przelewa się do wyparzonych słoiczków i zamyka szczelnie.

Alternatywnym sposobem na wykorzystanie potencjału zdrowotnego dziewanny jest sporządzenie nalewki, która charakteryzuje się szerokim zakresem zastosowań. Jest ona bardzo efektywna przy wspieraniu walki z nieprzyjemnymi uczuciami związanymi z mroźnymi zimowymi temperaturami. Może być stosowana w przypadku przeziębienia oraz bardziej poważnych stanów zdrowia, takich jak gorączka. Ponadto, nalewkę można wykorzystywać jako środek przeciwzapalny - w tym celu należy nacierać dotknięte fragmenty ciała niewielką ilością skoncentrowanego płynu. Dodatkowo, dzięki swoim właściwościom, nalewka z dziewanny może być korzystna w przypadku objawów reumatycznych.