„Alluloza – czy ten słodzik może przyczynić się do walki ze zbędnymi kilogramami?

Alluloza, również znana jako d-psikoza, jest cukrem prostym, który przypomina glukozę i fruktozę. Składa się z tych samych składników co fruktoza, ale ma inaczej zorganizowaną strukturę przestrzenną. Mimo że alluloza jest zbliżona do fruktozy, jest przetwarzana w sposób odmienny. Aż 80% spożytej allulozy trafia do krwiobiegu, z czego większość jest usuwana z moczem i nie jest wykorzystywana jako źródło energii. Po spożyciu allulozy nie następuje wzrost poziomu cukru we krwi i jest ona niskokaloryczna - 1 gram dostarcza mniej niż 0,4 kcal (10 razy mniej niż 1 gram sacharozy lub białego cukru). Choć nie jest tak słodka jak glukoza, jej smak jest „czysty” i pozbawiony goryczy lub obcego aromatu. Alluloza może być poddawana działaniu wysokiej temperatury, dzięki czemu nadaje się do gotowania i pieczenia.

Niektóre badania sugerują, że alluloza może być korzystnym wyborem jako substytut cukru, szczególnie dla osób z cukrzycą. W badaniu przeprowadzonym przez N. Hayashi et al. uczestnicy spożywali herbatę z lub bez dodatku allulozy jako część posiłku standardowego. Następnie mierzono poziom glukozy we krwi po 30, 60 i 120 minutach od posiłku. W odstępach 30 i 60 minutowych, poziom glukozy był znacznie niższy w grupie uczestników, którzy spożywali allulozę wraz z herbatą. Aby ocenić bezpieczeństwo allulozy, 17 uczestników spożywało przez okres 12 tygodni trzy razy dziennie albo 5 gramów allulozy, albo 5 gramów glukozy z głównymi posiłkami. Po tym okresie nie zaobserwowano żadnych skutków ubocznych. Jednak czas trwania 3 miesięcy jest niewystarczający, aby potwierdzić długoterminową bezpieczność tej składnikowej. Alluloza także została udowodniona jako redukująca odpowiedź glikemiczną po spożyciu maltodekstryny. W jednym badaniu (T. Iida et al., 2008), 20 japońskich mężczyzn i kobiet bez cukrzycy spożywało 300 ml napoju zawierającego 75 mg maltodekstryny i różne dawki allulozy (0/2, 5/5/7, 5 gramów) na czczo z przerwami co najmniej tygodnia. Zarówno poziom glukozy, jak i insuliny we krwi był znacznie niższy, gdy uczestnicy spożywali maltodekstrynę z co najmniej 5 gramami allulozy (w porównaniu z napojem zawierającym tylko maltodekstrynę). Można więc wnioskować, że dodanie allulozy do napoju maltodekstrynowego hamowało wzrost poziomu glukozy we krwi. Maltodekstryna została wykorzystana w tym badaniu ze względu na jej wysoki indeks glikemiczny (>70) oraz powszechne użycie w przemyśle spożywczym. Można ją znaleźć w produktach takich jak lody, owoce w puszkach, sosy i słodycze.

Czy alluloza może być efektywna dla ludzi walczących z niewłaściwą masą ciała? Nie wiemy tego jeszcze, ale badania na szczurach sugerują możliwość (Y. M. Chung i wsp. 2012). Szczury badane otrzymywały dietę bogatą w tłuszcze przez 4 tygodnie, aby zwiększyć ilość tkanki tłuszczowej. W kolejnym etapie szczury przeszły na dietę o normalnej liczbie kalorii lub z wysoką zawartością tłuszczu na okres 8 tygodni, jednocześnie uzupełniając allulozę, erytrytol lub sacharozę.

Alternatywny słodzik, alluloza, w Stanach Zjednoczonych w 2014 roku uzyskał status GRAS (Ogólnie Uznawany Jako Bezpieczny) i został dopuszczony do obrotu.. Dodatkowo, od 2019 roku FDA (Food and Drug Administration) nie wymaga, aby producenci żywności uwzględniali allulozę jako cukier prosty lub cukier dodany na etykiecie produktu.. Musi ona być natomiast uwzględniona jako węglowodan i wymieniona na liście składników.. Alluloza, pomimo iż chemicznie jest cukrem prostym, ze względu na odmienne działanie i brak reakcji glikemicznej, nie musi być klasyfikowana jako cukier prosty.. W Unii Europejskiej w lipcu 2021 roku alluloza nie jest dopuszczona do obrotu. Procedura wprowadzenia nowej żywności na rynek wymaga złożenia przez aplikanta wniosku do Komisji Europejskiej, która wydaje pozwolenie na podstawie opinii EFSA (Europejski Urząd ds.. Bezpieczeństwa Żywności).. Badania nad działaniem allulozy nadal trwają, a rekrutacja uczestników do niektórych z nich została już zakończona – dotyczą m.. in. Efektów metabolicznych przyjmowania allulozy (badanie prowadzone w Szwajcarii), a także jej wpływu na masę ciała, tkankę tłuszczową i insulinowrażliwość u osób otyłych (badanie prowadzone w Tajlandii).

Odpowiedź na to pytanie nie jest oczywista. Przy założeniu, że alluloza zostanie zatwierdzona jako substancja słodząca w Europie, można rozważyć włączenie jej do jadłospisu, szczególnie dla osób cierpiących na cukrzycę lub mających na celu redukcję wagi. Jednakże pojawia się pytanie, czy wykorzystanie zamienników cukru jest właściwe. Aby utrzymać zdrowie, najlepszym rozwiązaniem wciąż pozostaje stosowanie zbalansowanej diety, obfitującej we wszystkie niezbędne składniki odżywcze, witaminy i składniki mineralne. Nie więcej niż 10% kaloryczności powinno pochodzić z prostych cukrów. Oznacza to, że najlepszym posunięciem jest stopniowe eliminowanie produktów z dodanym cukrem z jadłospisu. Bezpieczne dzienne spożycie białego cukru dla diety 2000 kcal wynosi 10-12 łyżeczek. Jeśli ograniczymy słodycze, nie ma potrzeby stosowania zamienników cukru.