Występowanie zespołu bakteryjnego przerostu w jelicie cienkim (SIBO) u osób dorosłych szacuje się na około 2,522%. Wśród osób z zespołem jelita nadwrażliwego (IBS) SIBO występuje u około 47,5% pacjentów. Symptomy dotyczą głównie układu pokarmowego, obejmując m.in. wzdęcie, gazów, biegunki oraz zaparcia. Zaburzenia układu pokarmowego mogą być ściśle związane ze stanem psychicznym, ponieważ jelita często określane są jako drugi mózg. Dlatego wczesna diagnoza i wdrożenie odpowiednich działań odgrywają kluczową rolę w przywróceniu równowagi w ciele.
Zespół nadmiernego rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego (SIBO) – definicja, mechanizmy i kliniczne implikacje
Zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego (SIBO, z ang. *small intestinal bacterial overgrowth*) stanowi zaburzenie mikrobiologiczne, w którym dochodzi do niekontrolowanej proliferacji mikroorganizmów – zarówno ilościowej, jak i jakościowej – w odcinkach jelita cienkiego, gdzie fizjologicznie ich obecność jest znacznie ograniczona. Mikroflora przewodu pokarmowego składa się z trzech podstawowych kategorii: **prozdrowotnych szczepów** (m.in. *Lactobacillus acidophilus*, *Bifidobacterium bifidum*), **potencjalnie szkodliwych bakterii oportunistycznych** (np. *Escherichia coli*, *Streptococcus faecalis*) oraz **wyraźnie patogennych drobnoustrojów** (takich jak *Clostridium difficile*). Równowaga ta jest regulowana przez szereg czynników fizjologicznych, w tym **kwasowość soku żołądkowego** (pH ~1,5–3,5), **skład enzymów trawiennych** (pepsyna, lipaza) oraz **działanie kwasów żółciowych**, które hamują nadmierny wzrost bakterii. Zaburzenia tych mechanizmów – np. **alkalizacja treści żołądkowej**, **niedobór kwasu solnego** (achlorhydria) lub **dysfunkcja zastawki krętniczo-kątniczej** – mogą prowadzić do kolonizacji jelita cienkiego przez bakterie typowe dla okrężnicy. Podstawowym patomechanizmem SIBO jest **upośledzenie wędrującego kompleksu mioelektrycznego** (*migrating motor complex*, MMC) – cyklicznej, pozaposiłkowej aktywności perystaltycznej, której zadaniem jest **oczyszczanie jelita cienkiego z resztek pokarmowych i bakterii** między posiłkami. Faza III MMC, trwająca około 5–10 minut co 90–120 minut, generuje silne skurcze propagacyjne, usuwające niestrawione cząstki. Jej zaburzenie sprzyja stagnacji treści jelitowej i rozrostowi bakteryjnemu. Obraz kliniczny SIBO jest zróżnicowany, ale dominują **objawy ze strony układu pokarmowego**, takie jak wzdęcia, biegunki, zaparcia, bóle brzucha czy nietolerancje pokarmowe. Ze względu na podobieństwo symptomów, różnicowanie z **zespołem jelita drażliwego (IBS)** wymaga specjalistycznych testów diagnostycznych, m.in. **testu oddechowego z laktozą/glukozą** lub **aspiracji treści jelitowej z posiewem**.
Rozpocząłeś czytanie artykułu PRO
Możesz zapoznać się z pierwszym rozdziałem. Aby przeczytać cały artykuł i odblokować pełną treść, przejdź do konta PRO.