Mikroelementy szczególnie korzystne dla mężczyzn

Brak wystarczającej ilości magnezu w organizmie może być przyczyną wielu niekorzystnych objawów, takich jak zmęczenie, wyczerpanie, niepokój, lęk, zdenerwowanie, zniecierpliwienie, bezsenność, ból głowy oraz ogólne podrażnienie. Możliwa do zaobserwowania lista objawów może być znacznie dłuższa. Nie można zaprzeczyć, że niedobór magnezu może prowadzić do fatalnego samopoczucia, które wpływa nie tylko na osobę dotkniętą tą sytuacją, ale także na jej otoczenie. Wielu mężczyzn nie radzi sobie z takimi stanami w miejscu pracy, wśród przyjaciół i rodziny. W takich sytuacjach niezbędne może być dostosowanie diety i zapewnienie odpowiedniej podaży magnezu. Dzięki temu możliwe jest złagodzenie nadmiernej pobudliwości nerwowej oraz poprawa jakości snu. Magnez jest także niezbędny do utrzymania równowagi jonowej wewnątrz komórek, co pozwala na właściwą wymianę jonów i zapobiega nadmiernej pobudliwości nerwowej. Zaburzenia snu, które mogą powstać w wyniku niedoboru magnezu, wynikają z przestrojenia układu wydzielania wewnętrznego. Przy normalnej pracy kory nadnerczy, około godziny szóstej następuje wydzielanie hormonów, które pozwalają zachować sprawność przez cały dzień. W przypadku niedoboru magnezu, wydzielanie hormonów odbywa się wieczorem, powodując wieczorną wzmożoną aktywność i trudności z zaśnięciem. Rano budzimy się z uczuciem silnego zmęczenia, co wpływa ujemnie na ogólną sprawność w ciągu dnia.

Najważniejszymi i najbogatszymi źródłami magnezu są zielone warzywa liściaste, orzechy, groch, fasola, pełnoziarniste zboża, kakao, soja, bukiew. Magnes jest głównym dostawcą magnezu i jest obecny w glebie i roślinności. Magnesium jest składnikiem chlorofilu, substancji odpowiedzialnej za nadawanie częściom roślin zielonego koloru, a także pochłanianie i przekazywanie energii światła w procesie fotosyntezy. Im wyższa zawartość magnezu w glebie, tym więcej trafia on do naszych produktów, dlatego ważne jest poznanie pochodzenia produktów roślinnych. Kolejnym źródłem magnezu jest woda, szczególnie woda twarda. W miastach, w których woda wodociągowa jest twarda, mieszkańcy mają niższe ciśnienie krwi, niższy poziom cholesterolu i spokojniejszy rytm serca niż mieszkańcy miast z wodą miękką.

Zwykle uważamy, że aby dostarczyć organizmowi potrzebny składnik, wystarczy zjeść jak najwięcej produktów, które go zawierają. Niestety, taka strategia nie zawsze się sprawdza. Niedobory żywieniowe zależą także od wchłaniania przez organizm tego, co jemy. A jak wchłania się magnez? Zdolność wchłaniania magnezu zależy od zdrowego funkcjonowania gruczołów wydzielania wewnętrznego, takich jak np. tarczycy, przytarczyc, przysadki. Wchłanianie magnezu z przewodu pokarmowego bywa utrudnione przez dużą zawartość białka i wapnia. W codziennej diecie organizmowi potrzeba około połowę tej ilości magnezu co wapnia. Jeśli wapnia jest za dużo w stosunku do magnezu, to odczuwamy niedobory tego ostatniego i na odwrót. Jeśli magnezu jest za dużo w relacji z ilością wapnia, to mamy do czynienia z niedoborem wapnia. W wyniku niewłaściwych proporcji, część minerałów jest po prostu wydalana z moczem. Czy oznacza to, że powinniśmy skrupulatnie dobierać poziom magnezu i wapnia z tabel ich zawartości w produktach? Niestety nie będzie to droga zbyt efektywna. Określanie zawartości różnych substancji w produktach żywnościowych jest skomplikowane. Należy się liczyć z różnicami pomiarów, wynikającymi z różnych metod analitycznych, różnego badanego surowca. Dane niektórych tabel dotyczące prawie tego samego produktu potrafią się bardzo różnić. Z tabel należy korzystać w celach orientacyjnych, większą uwagę przykuć do obserwacji sygnałów zwiększonego zapotrzebowania na magnez.

Pełne zboża, gdy są oczyszczane na białą mąkę, tracą 78% magnezu. Fasola szparagowa, gdy jest konserwowana, traci 56% tego minerału, kukurydza 60%. Cukier biały zawiera 200 razy mniej magnezu niż ciemna melasa. Obierając ziemniaki, pozbawiamy je 35% tego pierwiastka. Tracimy magnez w odrzuconych składnikach, takich jak melasa, skórki, a nawet jaja. W przypadku konserwowej fasoli, kukurydzy czy innych produktów, większość tego składnika przechodzi do zalewy. Wylewając ją do zlewu, wylewamy znaczne ilości magnezu. Dlatego warto rozważyć odzyskanie magnezu z zalewy, podgrzewanie jej i odparowywanie, wykorzystywanie pozostałości do zup i sosów, używanie zalewy do przyprawiania majonezu lub innych sosów. Procesy gotowania powodują utratę magnezu w produktach spożywczych. Dlatego jeśli coś można jeść na surowo, to jest to lepsze rozwiązanie. A jeśli konieczne jest gotowanie, to powinno być jak najkrótsze.

Cyna przyczynia się do prawidłowego poziomu testosteronu we krwi. Testosteron jest typowym męskim hormonem, decydującym o rozwijaniu się męskich cech płciowych, odpowiadającym za owłosienie ciała i twarzy, budowę i rozrost tkanki mięśniowej. Wpływa na popęd płciowy, potencję, pożądanie, myślenie przestrzenne, wytrzymałość, przywódcze cechy charakteru, agresję. Jest nieodzowny dla zachowania zdrowia mężczyzny, wspomaga układ odpornościowy i antyoksydacyjny. Cyna, podobnie jak magnez, wpływa na prawidłową biosyntezę białek ustrojowych. Inne hormony anaboliczne, których metabolizm nie może się obyć bez cyny, to hormon wzrostu i insulina. Cyna jest nieodzowna dla zachowania zdrowia mężczyzny, odpowiednie dawki cyny leczą choroby i stanowią doskonałą profilaktykę przeciw ich występowaniu. Należy wymienić niektóre: katar, zaziębienia, zaburzenia wzrostu i rozwoju (cyna jest konieczna do formowania się kości), wrzody żołądka, schizofrenia, epilepsja, reumatyzm, artretyzm, kurza ślepota, anemia, przerost prostaty, zaburzenia smaku i węchu.

Cynk jest obecny w znacznych ilościach w takich produktach jak: chuda, czerwonawo ubarwiona mięśniak, ryby, owoce morza (zwłaszcza śledzie i ostrygi), nasienie dyni, słonecznika, grochu, fasoli, większości grzybów (np. kania, koźlak, pieczarka, maślak). Można go również odnaleźć w ziarnach zbóż, które nie uległy obróbce, jednak ich wchłanianie przez przewód pokarmowy jest utrudnione przez znaczne ilości substancji znanych jako fitany. Warzywa i owoce są zwykle pozbawione cynku. Osoby, które przestrzegają diety wegetariańskiej i wegańskiej, unikające spożywania mięsa, podrobów, ryb i jaj, mogą doświadczać niedoborów tego pierwiastka w organizmie.

Niedobór tego niezbędnego mikroelementu w organizmie może być spowodowany przez zaburzenia wchłaniania, choroby wątroby, niedobór tego minerału w glebie, wodzie, produktach spożywczych. Zbyt wysoka zawartość fityn w pożywieniu prowadzi do wiązania cynku w trudno przyswajalny metalo-fitynowy związek. Podobnie, duże ilości błonnika wpływają na cynk, powodując jego silne wiązanie. Niedobory cynku mogą wystąpić, gdy dieta jest zbyt bogata w białko. Powoduje je także długotrwała nadmierna konsumpcja soli lub cukru. W ogólności, choroby wynikające z nieprawidłowego odżywiania skutkują niskim poziomem cynku we krwi. Mniej cynku zawierają osoby cierpiące na uzależnienie od alkoholu, miażdżycę, choroby skóry, marskość wątroby, nowotwory, choroby serca. Stężenie cynku w organizmie spada pod wpływem alkoholu. Niestety, nadużywanie alkoholu dotyczy częściej mężczyzn niż kobiet. Pod wpływem alkoholu poziom cynku stopniowo zmniejsza się w mięśniach i surowicy krwi, a w przyspieszonym tempie spada w wątrobie. Jeśli ktoś cierpi na np. wrzody na nogach, albo ma trudno gojące się rany, pomoże mu w wyleczeniu maść cynkowa, jednak jeśli nadużywa alkoholu, to kuracja ta przestanie być skuteczna. Przewlekły nadmiar cynku również może zaszkodzić. Szczególny antagonizm występuje między cynkiem a miedzią. Zbyt duże ilości cynku mogą obniżyć poziom miedzi we krwi, wywołać niedokrwistość z niedoborem miedzi i żelaza.

Mężczyźni, którzy szczególnie cenią sobie intensywną aktywność fizyczną, będą zadowoleni z wiadomości, że selen stanowi skuteczny sposób na zapobieganie uszkodzeniu komórek mięśniowych spowodowanemu przez wolne rodniki. Po każdym treningu w organizmie pojawia się więcej tych wolnych rodników i niezbędne jest ich neutralizowanie. Zadanie to, określane jako antyoksydacyjne, polega na ograniczaniu szkodliwego utleniania komórek, które czasami prowadzi do deformacji i uszkodzenia materiału genetycznego komórki zawartego w chromosomach. Selen, w połączeniu z kobaltem i magnezem, stanowi skuteczny czynnik antyoksydacyjny, chroniący komórki przed tymi szkodliwymi procesami. Selen jest skutecznym środkiem przeciwdziałającym rakowi, ale także wspiera pracę serca i zapobiega chorobom układu krążenia. Łączy siły z witaminą E w zapobieganiu tym chorobom oraz chorobom wątroby. Selen wpływa na produkcję przez organizm substancji odpornościowych w przypadku zagrożeń infekcją. Wilgotne lato i brak odpowiednich warunków suszenia ziarna, a także skażenie zbiorów ziemniaków przez grzyby, może prowadzić do dostawania się trucizn do ostatecznych odbiorców pokarmu - ludzi. Dlatego warto zwrócić uwagę na odpowiednio bogatą w selen dietę, która ma silne działanie grzybobójcze.

Niedobór selenu prowadzi do osłabienia pracy mięśni, zaburzeń pracy serca, prawidłowej produkcji spermy. Tam, gdzie istnieją duże niedobory tego pierwiastka, notuje się nagłe zgony dzieci, szczególnie płci męskiej, która potrzebuje o wiele więcej selenu niż dziewczynki. Opłaca się karmić niemowlaki mlekiem matki. Mleko kobiece zawiera dwa razy więcej selenu niż krowie. Selen spłukiwany jest do mórz przez nieodpowiednie metody uprawy, usuwany jest także w wyniku przemysłowej obróbki żywności. W puszkach i koncentratach jest go o połowę mniej niż w surowcach świeżych. Ale nawet jeśli jest go dużo w pożywieniu, jego niedobór w organizmie może być spowodowany działaniem innych pokarmów. Wrogiem selenu są węglowodany, słodkie ciasta, ciasteczka, wypieki, słodycze, cukier. W ich obecności selen staje się nieprzyswajalny. Jeśli magnezu i cynku jest w organizmie zbyt dużo, nie stanowi to tak dużego problemu dla organizmu jak w przypadku selenu. Zbyt duże ilości działają toksycznie. Występuje łysienie, „gubienie" paznokci, niedomagania przewodu pokarmowego, wypadanie zębów, zapalenia dziąseł, skóry. Selen wymaga bardziej niż inne minerały precyzji jego dostarczania do organizmu.

Bogatymi źródłami selenu są owoce mórz i oceanów, ryby, w szczególności śledzie, ale także trudno dostępne na rynku kraby, homary, langusty, krewetki, kalmary. Duże ilości selenu występują w wątrobie, nerkach wieprzowych, wołowych, cielęcych, sercu, magrze czerwonym, jajach. Produkty pochodzenia roślinnego zawierają selen w znacznych ilościach w zbożach rosnących na glebach bogatych w selen, chlebie razowym, otrębach pszennych, kiełkach pszenicy, ziarnach kukurydzy, pomidorach, drożdżach, grzybach, czosnku. Jednak zawartość selenu nie jest stała dla tych samych produktów i zależy od miejsca pochodzenia. Kukurydziane płatki śniadaniowe mogą zawierać dużo selenu, jeśli pochodzą z odmian bogatych w ten składnik. Opakowania produktów powinny zapewniać informacje dla konsumentów o aktualnych i sprawdzonych ilościach składników, w tym selenu. Drożdże są bogatym źródłem selenu, zwłaszcza drożdże piwne, które są dobrze przyswajalne przez organizm. Należy jednak umiejętnie je spożywać, ponieważ zawierają zbyt dużo kwasów nukleinowych, co może być niekorzystne dla zdrowia. Dlatego nie można ich jeść w nadmiarze (wystarczy 2 g drożdży piwnych dziennie). Dopóki drożdży nie strawimy, żyją one dalej w przewodzie pokarmowym i odżywiają się witaminami grupy B, głównie biotyną (witamina H). Dlatego przed spożyciem drożdży należy zalać je wrzątkiem, co spowoduje ich obumarcie. Pić można zalane wrzącą wodą (po ostygnięciu, naturalnie) lub mlekiem, ale bez cukru, ponieważ, jak wspomniano wcześniej, cukier hamuje przyswajalność selenu.

Chociaż każdy z wymienionych minerałów posiada właściwości zapewniające odżywianie organizmu, także ich nadmiar w organizmie nie jest polecany i może być niebezpieczny. W dzisiejszych czasach częściej brakuje nam odpowiednich ilości składników odżywczych i minerałów. To wywołuje liczne schorzenia i choroby, defekty urody lub spadek wydajności. Należy je interpretować jako sygnały spadku obecności określonych pierwiastków w organizmie, zachodzenia w nim niedostatecznie wydajnych procesów i szkodliwych mechanizmów. Organizm zazwyczaj najlepiej wie, jak przywrócić należytą równowagę. Jednak to człowiek decyduje, co trafia do jego ust, przewodu pokarmowego, a tym samym do każdej tkanki i komórki organizmu. Warto dbając o różnorodność i urozmaicone pożywienie, zwiększyć szanse dostarczenia wszystkich niezbędnych składników, których magnez, cynk, selen są tylko znikomą częścią. Warto sprawdzać pochodzenie produktów, ich faktyczną zawartość i skład. Unikać także wszelkich procedur obróbki żywności, które generują straty cennych składników.