Fizyczna aktywność jako element ochrony przed chorobami sercowo-naczyniowymi

System krążenia, również nazywany systemem sercowo-naczyniowym, jest systemem zamkniętym, który dostarcza krew do tętnic i naczyń włosowatych, które otaczają organy. Składa się z układów limfatycznego i krwionośnego. Głównym zadaniem systemu krążenia jest transportowanie tlenu i składników odżywczych do indywidualnych komórek i organów wewnątrz organizmu ludzkiego. Przemieszcza również produkty metabolizmu do narządów wydalniczych. Kluczowa rola jest odgrywana przez krew, która krąży w naczyniach krwionośnych i reguluje temperaturę ciała przez transport ciepła; rozprowadza hormony, które wpływają na funkcjonowanie organów, tkanek i układów; ułatwia gojenie się ran oraz zwalczanie stanów zapalnych i infekcji. System krążenia może współpracować z organami w wykonywaniu ich funkcji, np. w wymianie gazowej w płucach lub produkcji moczu w nerkach (B.. Marecki 2004).

W obecnych czasach ludzie spędzają więcej czasu w pozycji siedzącej, zarówno podczas pracy, jak i w wolnym czasie. Brak wystarczającej dawki aktywności fizycznej może prowadzić do powstawania licznych problemów zdrowotnych. Ludzkie ciało jest stworzone do ruchu, a jego brak może wpływać negatywnie na prawidłowe funkcjonowanie układu krążenia. Wiele badań naukowych potwierdziło, że regularna aktywność fizyczna o umiarkowanej intensywności ma pozytywny wpływ na układ krążenia i zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia (CVD) oraz śmiertelności (S. N. Blair i wsp. 1996). Ponadto, regularna aktywność fizyczna poprawia stan ogólnego zdrowia człowieka i zmniejsza ryzyko przedwczesnej śmierci. Odpowiednia dawka ruchu w ciągu dnia zapobiega występowaniu wielu chorób cywilizacyjnych, takich jak otyłość, nadwaga, cukrzyca typu 2, nadciśnienie tętnicze, nowotwory, osteoporoza i depresja. U osób starszych aktywność fizyczna jest niezwykle ważna w kontekście zachowania zdrowia fizycznego. Poprawia koncentrację, koordynację nerwowo-mięśniową, sprawność fizyczną, a tym samym jakość życia. Zmniejsza również znacznie ryzyko upadków (S. N. Blair i wsp. 1995; W. Drygas, A. Jegier 2003). Regularna aktywność fizyczna może zwiększyć deficyt kaloryczny nawet o 700–2000 kcal w skali tygodnia (W. Drygas, A. Jegier 2003). J. N. Morris i M. D. Crawford przeprowadzili badanie, w którym wykazali, że u kierowców autobusów aktywnych fizycznie ryzyko wystąpienia zawału serca było znacznie niższe niż u kierowców, którzy nie uprawiali regularnego sportu. Osoby, które przeznaczały najwięcej czasu na ruch w ciągu dnia, rzadziej zapadały na chorobę wieńcową. U aktywnych osób, które zachorowały, zauważono znacznie łagodniejszy przebieg choroby (R. S. Paffenbarger Jr. i wsp.). Regularna aktywność fizyczna może również zmniejszyć ryzyko wystąpienia żylaków nóg. Wystarczy uprawiać regularną aktywność fizyczną, aby poprawić krążenie krwi w kończynach dolnych. Już krótki spacer w ciągu dnia może istotnie wpłynąć na redukcję ryzyka wystąpienia żylaków.

Wielu badaczy przeprowadziło analizy, które potwierdziły pozytywny wpływ aktywności fizycznej na poprawne funkcjonowanie układu krążenia oraz zapobieganie przypadłościom z tym związanym. Ludzie, którzy regularnie wykonują dużą ilość ruchu, są mniej narażeni na choroby układu krążenia. Jeżeli jednak zachorują, mają większe szanse przejść chorobę z mniejszymi powikłaniami niż ci, którzy przez długi czas nie prowadzili aktywnego trybu życia. Aktywność fizyczna w młodości może również odgrywać znaczącą rolę w zapobieganiu chorobom w podeszłym wieku. Zaleca się uprawianie ćwiczeń o średnim stopniu intensywności, takich jak trening siłowy, bieganie, jazda na rowerze czy spacery. Możliwości są liczne, ale ważne jest, aby utrzymywać stałą rytmiczność.