1 / 1
1 zdjęcie
473
Kuchnia - słonik: zalety i wady
Julia Wójcik
Autor
2026-03-23
Data
3 min. czytania
article.read_time
3
Rozdziały
Sól została wykorzystywana przez człowieka od niepamiętnych czasów. W pradziejach pełniła funkcję środka konserwującego, który umożliwiał dłuższe przechowywanie pożywienia i ograniczał jego psucięcie. W późniejszych czasach doceniono jej walory smakowe. Niezbędna jest jako dodatek w procesie pieczenia pieczywa, produkcji przetworów mięsnych, dojrzewających serów czy kiszonek. Nadaje smak, ograniczając również rozwój niepożądanej mikroflory, dlatego też jest ważnym czynnikiem higienicznym. Sól kuchenna stanowi główne źródło sodu w diecie.
Sól kuchenna – znaczenie sodu w organizmie człowieka
Sód stanowi niezwykle ważny składnik dla organizmu ludzkiego. Jest to najbardziej znaczący kation, który występuje w płynach spoza komórek. Ma on kluczowe znaczenie dla regulacji wodno-elektrolitowej organizmu, utrzymywania prawidłowego ciśnienia krwi oraz homeostazy osmotycznej w płynach pozakomórkowych. Sód i potas wpływają na potencjał błon komórkowych, co umożliwia odpowiednie przekazywanie impulsów nerwowych i prawidłowe funkcjonowanie komórek mięśniowych. Sód odgrywa rolę w transporcie aminokwasów i węglowodanów. Jest także niezbędny do prawidłowej regulacji równowagi kwasowo-zasadowej w organizmie. Pomimo licznych funkcji, których pełni w organizmie, zbyt duże spożycie sodu, głównie przez sól kuchenną, może sprzyjać rozwojowi wielu niebezpiecznych schorzeń.
Wpływ zbyt wysokiego spożycia soli na rozwój chorób
Zażywanie nadmiernych ilości soli może prowadzić do: podniesionego ciśnienia krwi, chorób układu krążenia i wzmożonego ryzyka udaru mózgu; otyłości oraz nadwagi. Sól nie ma bezpośredniego wpływu na ich rozwój, jednakże wywołuje ona znacznie zwiększone pragnienie, które bywa często uśmierzane napojami słodzonymi, które stanowią część grupy produktów przyczyniających się do rozwoju otyłości i nadwagi, ponieważ ich nadmierne spożywanie wiąże się z wzrostem ilości przyjmowanej energii w ciągu dnia; przeciążenia nerek poprzez zwiększenie ilości wydalanego z moczem białka, co stanowi czynnik ryzyka rozwoju chorób nerek, w tym tworzenia się kamieni nerkowych; zwiększonego ryzyka nowotworów, ponieważ nadmierna konsumpcja soli może prowadzić do powstania uszkodzeń w ścianach żołądka, co może prowadzić do rozwoju nowotworów. Ponadto, nadmierna konsumpcja soli może mieć także negatywny wpływ na rozwój układu kostnego u dzieci, ponieważ nadmiar sodu może prowadzić do zaburzeń gospodarki wapniowej w organizmie, co z kolei może prowadzić do zwiększonej demineralizacji kości.
Zawartość sodu w produktach spożywczych
Około 10% codziennego spożycia sodu jest związane z jego naturalnym występowaniem w produktach, takich jak mleko i jego przetwory, białka jaj, świeże mięso i ryby, warzywa oraz owoce. Pozostałe 90% pochodzi z soli używanej do przygotowania posiłków, dosolania gotowych produktów oraz dodawanej podczas procesów technologicznych żywności. Naturalna zawartość sodu w produktach wynosi od kilku do kilkudziesięciu miligramów w 100 gramach produktu. Jednak wykorzystanie procesów przetwórczych może prowadzić do wzrostu zawartości sodu nawet kilkaset razy w porównaniu z pierwotną zawartością w surowcu. Produkty spożywcze kupowane każdego dnia mogą zawierać duże ilości sodu. Wśród produktów, które zawierają dużą ilość sodu, można znaleźć, między innymi, przetwory mięsne i rybne, sery podpuszczkowe, pieczywo, koncentraty zup i sosów, gotowe dania, produkty wędzone i marynowane, mieszanki przypraw oraz słone przekąski. Dlatego warto podczas zakupów zwracać uwagę na zawartość sodu w produkcie i wybierać ten, który ma najniższą możliwą zawartość tego składnika. Obecnie podawanie informacji o zawartości sodu na opakowaniu produktu jest dobrowolne, jednak w nowych przepisach Unii Europejskiej przewiduje się obowiązkowe podawanie zawartości soli.
