Unter den verschiedenen Indikatoren, die helfen, die angemessene Menge an Muskelgewebe, Körpergewicht im Verhältnis zum Wachstum oder die Verteilung von Fettgewebe im Körper zu bestimmen, ist der BMI (Body Mass Index) am bekanntesten, der ein Körpergewichtsindikator ist, der zeigt, ob unser Körpergewicht für unser Wachstum geeignet ist. Allerdings berücksichtigt dieser Indikator nicht die Art des Gewebes. Wenn das Ergebnis zu hoch ist, wissen wir nicht, ob es sich um zu viel Fettgewebe oder Muskelgewebe handelt.
Wskaźnik WHR
Wskaźnik WHR, czyli stosunek obwodu talii do obwodu bioder, umożliwia ocenę rozkładu tkanki tłuszczowej w organizmie. Jest szczególnie istotny dla osób z nadwagą, pozwalając na określenie, czy sylwetka jest typu gynoidalnego (gruszka) czy androidalnego (jabłko). Pierwszy typ charakteryzuje się nagromadzeniem tłuszczu w dolnych partiach ciała, głównie w biodrach i pośladkach, co jest częstsze u kobiet. Chociaż trudniej jest pozbyć się tłuszczu w tych obszarach, to w porównaniu z sylwetką androidalną, jej nadmiar stanowi mniejsze zagrożenie dla zdrowia. Drugi typ, częstszy u mężczyzn i kobiet w okresie menopauzy, wiąże się z gromadzeniem tłuszczu w okolicy narządów wewnętrznych, co zwiększa ryzyko cukrzycy typu 2, nadciśnienia i miażdżycy. Bez względu na typ sylwetki, osoby z nadwagą powinny dążyć do jej redukcji w bezpiecznym tempie (0,5–1 kg na tydzień). Tkanka tłuszczowa nie pełni jedynie funkcji magazynowej czy termoizolacyjnej – wydziela także substancje biologicznie czynne, wpływające na insulinowrażliwość i procesy zapalne.
Jak obliczyć ten współczynnik?
Aby określić współczynnik WHR, konieczne są pomiary obwodu pasa i bioderek. Ze względu na jego charakter jako stosunku dwóch wartości, jednostka miary nie ma znaczenia. Pomiar można przeprowadzić przy pomocy taśmy antropometrycznej lub miarki krawieckiej. Obwód pasa mierzy się pomiędzy dolnym łukiem żebrowym a górnym brzegiem kości biodrowej. Drugi pomiar należy wykonać poniżej talerzy biodrowych, w najszerszym punkcie. Otrzymane wartości dzielimy przez siebie: obwód pasa przez obwód bioderek. Typ otyłości: gynoidalny: kobiety < 0,85, mężczyźni < 1,0; sylwetka androidalna: kobiety ≥ 0,85, mężczyźni ≥ 1,0. WHR jest wskaźnikiem rozkładu tkanki tłuszczowej w organizmie, szczególnie przydatnym przy nadwadze i leczeniu otyłości. Interpretując wyniki, należy wziąć pod uwagę płeć. Bez względu na typ sylwetki, w przypadku nadmiernej masy ciała należy podjąć działania mające na celu jej redukcję. Pierwszym krokiem może być wprowadzenie zdrowych nawyków żywieniowych, opartych na piramidzie żywienia, oraz regularnej, umiarkowanej aktywności fizycznej.