A meat-free diet under scrutiny: An in-depth examination of its health benefits and potential physiological risks

Dieta wegetariańska nie jest tworem nowym, stworzonym w ostatnim czasie na potrzeby marketingowe i w celu wprowadzenia kolejnej mody.. Owszem, bycie wegetarianinem stało się w pewnym momencie popularne, ponieważ upatrywano w tej diecie sposobu na odchudzanie.. Nie jest to jednak właściwe podejście.. Wegetarianizm oznacza system żywienia, w którym z jadłospisu zostaje wyłączone mięso.. Pobudki etyczne są najczęstszym powodem zmiany diety.. Równie często podaje się aspekty zdrowotne, ekologiczne lub ekonomiczne.. Wegetarianizm przybył do Europy prawdopodobnie z Azji od braminów, joginów i buddystów, którzy nie jedli mięsa uważając je za pokarm nieczysty.. Wpływy tej diety zauważa się także w obszarach południowych Włoch, gdzie w niektórych zakonach istniał zakaz jedzenia mięsa.. Wielu starożytnych filozofów i twórców było wegetarianinami, jak Pitagoras, Sokrates, Platon czy Seneka.. Niekiedy można zatem spotkać zamienną nazwę – dieta pitagorejska.. W XIX wieku powstało wiele stowarzyszeń na rzecz wegetarianizmu, jak na przykład Międzynarodowa Unia Wegetariańska.. Wegetarianizm tak jak wcześniej i dziś wzbudza wiele kontrowersji i różnych opinii.

Dieta wegetariańska polega na świadomym zrezygnowaniu z jedzenia mięsa.. Powodem takiej decyzji mogą być kwestie moralne, etyczne bądź zdrowotne.. Wyróżnia się kilka jego odmian.. Najbardziej popularny jest laktoowowegetarianizm (owolaktrianizm), w ramach jego zasad dopuszcza się jedzenie nabiału, jajek, miodu z odrzuceniem mięsa.. Inną bardzo podobną odmianą jest laktowegetarianizm, który różni się tym, że z diety dodatkowo wyklucza jajka.. Owowegetarianizm przyzwala na jedzenie jajek, ale w przeciwieństwie do laktowegetarianizmu wyklucza spożywanie przetworów mlecznych.. Do najbardziej restrykcyjnej diety w obrębie wegetarianizmu zalicza się weganizm.. Takie osoby nie spożywają pokarmów pochodzących od zwierząt w tym jajek, nabiału, a niektórzy unikają także miodu.. Tego rodzaju dieta silne łączy się z aspektem ekologicznym.. Weganie nie korzystają z produktów, w powstawaniu których uczestniczyły zwierzęta (futra, kosmetyki, skórzane ubrania, buty).. Dieta wegańska jest niezwykle wymagająca i silnie filozofią życia.. Wyróżnia się także witarianizm, który opiera się na produktach naturalnych i świeżych.. Witarianie nie praktykują żadnej obróbki termicznej produktów (dopuszczane jest jedynie lekkie podgrzewanie).. Fruktarianie (najbardziej zaostrzona forma weganizmu) oprócz mięsa i produktów pochodzenia zwierzęcego nie jedzą także owoców i warzyw, których zerwanie “uśmierciłoby” roślinę.. Jedzą zatem takie warzywa i owoce, które samoistnie “odpadły” od rośliny np.. Kabaczki, bakłażany, ogórki, pomidory, jabłka czy banany.. Pojawiają się także nieprawidłowe określenia na dietę osób, które nie chcą w pełni rezygnować z jedzenia mięsa.. Mówimy wówczas o ich diecie semiwegetariańska.. Istnieje kilka jego odmian, jak pollowegetarianizm oraz ichtiwegetarianizm.

Zakładając, że dieta wegetariańska nie polega na rezygnacji z kotleta i jedzeniu samej surówki z ziemniakami możemy wymienić kilka jej pozytywnych aspektów wpływających na zdrowie.. Przede wszystkim zbilansowana bogata w warzywa i owoce dostarcza nam dużej ilości błonnika.. Przyspiesza to pracę jelit, usprawnia przemianę materii, a także redukuje prawdopodobieństwo zachorowania na cukrzycę typu II z racji dostarczania celulozy i pektyny.. Warzywa i owoce obniżają poziom złego cholesterolu, co redukuje możliwość wystąpienia zawału serca.. Dieta wegetariańska jest mniej zasobna w sód, dzięki czemu nie powoduje ona jego kumulowania w naczyniach krwionośnych.. Wegetarianie dzięki warzywom i owocom nie cierpią na niedobór potasu.. Z rodzajem diety związany jest także niższy wskaźnik masy ciała w porównaniu do osób jedzących mięso.. Dzieje się tak, ponieważ wegetarianie jedzą aż o 25% tłuszczów mniej.. Dieta ta także obniża ciśnienie krwi dostarczając dużej dawki witaminy E i kwasów tłuszczowych.. Z racji spożywania mniejszej ilości kwasów nasyconych, które są szkodliwe, a większej ilości jedno i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, wegetarianie mają korzystniejszy profil lipidowy.. Wymienione wyżej pozytywnie działające kwasy znajdują się w produktach zbożowych, mlecznych i roślinnych.. Uważa się także, że wegetarianie żyją nieco dłużej niż inni i chorują rzadziej niż osoby jedzące mięso.. Przyczyn upatruje się także w sposobie życia wegetarian.. Okazuje się, że często prowadzą oni bardziej aktywny tryb życia i zwracają uwagę na jakość produktów, które spożywają.. Ważne Uważa się, że laktoowowegetarianom łatwiej jest utrzymać zbilansowaną dietę bogatą w liczne składniki odżywcze.. Jednak nieprawidłowo prowadzona dieta może wyrządzić wiele szkód.. Najczęstszą występującą przypadłością w przypadku wegetarian jest anemia z powodu niedoboru żelaza.. Wegetarianie dostarczają żelazo z produktów roślinnych, które jest o wiele mniej przyswajalne przez organizm niż z mięsa.. Ich dieta musi być bogata w warzywa zielone, produkty strączkowe i pełnoziarniste, które zapewnią odpowiednią ilość tego pierwiastka.. Jajka również są bogatym źródłem żelaza, dlatego osoby, które pozostawiły je w swojej diecie, powinny jeść je dosyć często.. Pamiętać należy, by spożywać te produkty razem z witaminą C, ponieważ ułatwia ona wchłanianie żelaza.. Warto też wiedzieć, co powoduje straty witaminy C.. U wegetarian mogą także pojawić się niedobory witaminy B2 powodujące zapalenie języka czy łojotoku skóry.. Brak witaminy B1 wywołuje zmiany w układzie nerwowym i mięśniowym.. Może także doprowadzić do choroby ber-beri, która objawia się między innymi porażeniem i zanikiem mięśni oraz licznymi zaburzeniami psychicznymi.. Ważne Na swoją dietę szczególnie powinni uważać weganie, ponieważ rezygnując z produktów mlecznych mogą przyczynić się do pojawienia się niedoboru witaminy D, a z tym związane są zaburzenia wzrostu, krzywica, osteomalacja i osteoporoza.. Zdarza się, że osoby które stawiają pierwsze kroki w tworzeniu dla siebie nowej diety ograniczają się do jedzenia dużej ilości owoców i węglowodanów, co może sprzyjać tyciu, pojawieniu się uczucia zmęczenia i osłabienia.. Wtedy należy zrobić odpowiednie badania, które pozwolą znaleźć powód tego stanu rzeczy i uzupełnić swoją dietę w brakujące składniki odżywcze.. W zależności od tego, którą formę wegetarianizmu przyjmiemy, musimy się liczyć z tym, że po pewnym czasie stosowania mogą pojawić się niedobory różnych pierwiastków.. Stosowanie różnorodnej diety, bogatej w składniki odżywcze pomoże tego uniknąć.. Jadłospis nie może stać się monotonny, bowiem będzie nas pozbawiał energii i siły do działania.. Ważne, by decyzja o zmianie diety była przemyślana i świadoma.. Pozwoli nam to uniknąć licznych konsekwencji zdrowotnych, a także cieszyć się zdrowiem i dobrą formą na długo.. Warto przeczytać porównanie wegetarianizmu z weganizmem!