Die Auswirkungen körperlicher Anstrengungen auf die Funktionsweise des Verdauungssystems sind ein Thema, das noch nicht vollständig untersucht wurde. Insbesondere innerhalb einer Gruppe von Leistungssportlern hat jeder mindestens einmal in seinem Leben Magen- und Darmstörungen erlebt. Sport kann die Arbeit des Verdauungssystems negativ beeinflussen und Magen-Darm-Störungen verursachen, was sich wiederum negativ auf die sportliche Leistung auswirken kann.
Zaburzenia przewodu pokarmowego wywołane intensywnym wysiłkiem fizycznym
EIGS (ang. Exercise-induced gastrointestinal syndrome) to zespół zaburzeń funkcjonowania przewodu pokarmowego, które są skutkiem intensywnego wysiłku fizycznego. Częstotliwość i charakter tych objawów są zróżnicowane wśród różnych sportowców. Zaburzenia w funkcjonowaniu górnych odcinków przewodu pokarmowego mogą objawiać się wymiotami, nudnościami, zawrotami głowy, bólem w klatce piersiowej i brzuchu. Natomiast zaburzenia dolnych odcinków przewodu pokarmowego mogą objawiać się wzdęciami, biegunkami, bólem w okolicy brzucha i uczuciem niepełnego oddania stolca. (E. P. de Oliveira, R. C. Burini, A. Jeukendrup 2014)
Przyczyny powstawania zakłóceń w funkcjonowaniu układu pokarmowego
Przyczyny zakłóceń w funkcjonowaniu układu pokarmowego nie są jeszcze w pełni zrozumiane, jednakże istnieją czynniki, które mogą przyczynić się do ich występowania, w tym: - uzupełnienia diety - trzeba pamiętać, że nie wszystkie uzupełnienia przyczyniają się do rozwoju i/lub nasilenia zakłóceń w funkcjonowaniu układu pokarmowego. Niemniej jednak warto wziąć pod uwagę, że uzupełnienia takie jak kreatyna, niesteroidowe leki przeciwzapalne, żele energetyczne wysokie w fruktozie lub produkty zawierające poliole mogą mieć negatywny wpływ na funkcjonowanie układu pokarmowego; - odwodnienie - osoby aktywne fizycznie są bardziej podatne na odwodnienie, co może przyczynić się do rozwoju zakłóceń w funkcjonowaniu układu pokarmowego; - stres (psychiczny, fizyczny oraz metaboliczny) - u sportowców biorących udział w zawodach, stres jest głównie związany ze startami; - zaburzenia krążenia w okolicy układu pokarmowego; - uszkodzenie mechaniczne jelit w wyniku aktywności fizycznej.. Najczęściej występuje w postaci mikrourazów wywołanych ruchem i pracą mięśni.. Ponadto u sportowców wyczynowych można zaobserwować zmiany w obrębie jelita grubego; - czynniki osobnicze, jak płeć, uwarunkowania genetyczne; - skład jakościowy diety; - obciążenie treningowe (B.. Pfeiffer i wsp. 2012, Bi L. ; G. Triadafilopoulos 2003). Warto podkreślić, że wpływ aktywności fizycznej na funkcjonowanie układu pokarmowego może być zarówno korzystny, jak i szkodliwy.. Wysiłek o niskiej intensywności może wpłynąć na przyspieszenie procesu opróżniania żołądka.. Z kolei aktywność fizyczna o wysokiej intensywności może działać odwrotnie, negatywny wpływ będzie dotyczył głównie produktów o stałej konsystencji.
Jak przeprowadzić terapię zaburzeń przewodu pokarmowego
Na samym początku należy zaznaczyć, że objawy trawienne utrzymujące się dłużej niż 12 dni wymagają konsultacji z ekspertem, który potrafi ustalić rozpoznanie medyczne i zastosować właściwe leczenie. Pamiętajmy, że jedynie lekarz może rozpoznać chorobę i zaufanie jego wiedzy oraz poddanie się niezbędnej diagnostyce jest kluczowe. Konsultacja ze specjalistą pozwoli także na wykluczenie poważnych schorzeń. Na podstawie uzyskanej diagnozy medycznej lekarz będzie w stanie przeprowadzić odpowiednie działania medyczne, mające na celu zlikwidowanie objawów przewodu pokarmowego.
Czy ćwiczenia fizyczne mają pozytywny wpływ na działanie przewodu pokarmowego
Stałe uprawianie ćwiczeń fizycznych o umiarkowanej i niskiej intensywności (np. bieganie, jazda na rowerze lub pływanie) może przynieść wiele korzyści dla prawidłowego funkcjonowania przewodu pokarmowego.. Długotrwała aktywność fizyczna zmniejsza ryzyko wystąpienia zaparć (ruch ułatwia perystaltykę jelit i motorykę), a także nowotworu jelita grubego.. Ponadto, choroby zapalne jelit występują znacznie rzadziej u osób fizycznie aktywnych.. Ruch zapobiega także zaleganiu moczu oraz poprawia metabolizm wątrobowy.
Podsumowanie
Uprawianie intensywnego sportu może prowadzić do negatywnych skutków w przewodzie pokarmowym, takich jak zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Szczególnie narażone na tego typu dolegliwości są osoby, które trenują dyscypliny wytrzymałościowe i długodystansowe. Zaburzenia funkcjonowania przewodu pokarmowego spowodowane intensywnym wysiłkiem fizycznym mogą dotyczyć zarówno górnego, jak i dolnego odcinka przewodu pokarmowego. Do najczęstszych przyczyn występowania tych problemów należą: niewłaściwa dieta, odwodnienie, przyjmowanie niektórych suplementów, stres, nadmierna aktywność fizyczna oraz czynniki indywidualne. Aby skutecznie zmniejszyć objawy zaburzeń żołądkowo-jelitowych, należy najpierw skontaktować się z lekarzem, który postawi diagnozę medyczną i wyda stosowne zalecenia. Nie należy podejmować samodzielnych decyzji medycznych. Prawidłowo zaplanowana aktywność fizyczna może przynieść wiele korzyści w kontekście poprawnego funkcjonowania układu pokarmowego. Ruch zapobiega zaleganiu moczu i kału, przyspiesza perystaltykę i motorykę jelit, a także zmniejsza ryzyko zachorowania na choroby układu pokarmowego, takie jak rak jelita grubego.