Zapobieganie skurczom podczas pływania

Statystyka medyczna dowodzi, że mimowolne i niekontrolowane skurcze mięśni w trakcie pływania stanowią jedną z najczęstszych przyczyn utonięć spośród wszystkich czynników ryzyka.. Skurcz pływacki objawia się nagłym, bardzo bolesnym i krótkotrwałym napięciem pojedynczego mięśnia bądź całej grupy mięśni.. W efekcie uniemożliwienia to ruch podczas przebywania w wodzie.. Najczęściej patologia dotyczy mięśni nóg, a zwłaszcza mięśnia trójgłowego łydki.. O wiele rzadziej odnotowuje się przypadki niepohamowanego skurczu w obrębie ud, pośladków i kończyn górnych.. Przyczyn rozwoju gwałtownych skurczów kończyn dolnych w trakcie pływania jest tak naprawdę wiele.. Przede wszystkim jest to dieta bogata w alkohol i kawę.. Oba produkty bardzo skutecznie wypłukują z organizmu mikroskładniki odpowiedzialne za prawidłowy przekaz informacji nerwowej do mięśni.. Mowa tu, rzecz jasna, o cynku, magnezie i potasie.. Niemniej ich niedobór prowadzi też do upośledzenia przyswajania innych związków przyczyniających się do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego.. W tym miejscu należy dodać też inną równie częstą przyczynę, czyli zaburzenie równowagi wodno-elektrolitowej organizmu.. Elektrolity to mikroelementy odpowiedzialne za właściwą pobudliwość pomiędzy komórkami nerwowymi a włóknami mięśniowymi.. Oprócz wcześniej wymienionych składników do listy należy dodać wapń i żelazo.. Oprócz problemów żywieniowych również problemy krążeniowe mają istotne znaczenie w powstawaniu nagłych skurczów łydek.. Stany zapalne żył bądź tętnic niejednokrotnie skutkują rozwojem obrzęków i stanów zapalnych, które niezwykle skutecznie przyczyniają się do upośledzenia przekaźnictwa nerwowo-mięśniowego.. Skurcze mogą być także efektem nagłej zmiany temperatury.. Rozgrzane ciało w kontakcie z wodą, której temperatura zwykle jest niższa niż temperatura naszego ustroju, może zareagować mimowolnym kurczem struktur mięśniowych.. To z kolei może skutkować natychmiastowym zatrzymaniem pływaka.. Bardzo częstym powodem nagłych skurczów jest wejście do wody bezpośrednio po posiłku.. Ostre skurcze jelit objawiające się „kolkami” niejednokrotnie prowadzą do tragedii.. Nie sposób też zapomnieć o przetrenowaniu.. Pływaniejak każdy inny sport również powoduje zmęczenie mięśni.. Bez odpowiedniej regeneracji ryzyko nagłego skurczu znacząco wzrasta.

Aby skutecznie minimalizować ryzyko wystąpienia nagłych, bolesnych skurczów mięśniowych, które mogą znacząco zakłócić efektywność treningu pływackiego lub – w skrajnych przypadkach – stanowić realne zagrożenie dla zdrowia, niezbędne jest systematyczne stosowanie się do zestawu sprawdzonych procedur profilaktycznych. Fundamentalną zasadą jest unikanie gwałtownego zanurzania całego ciała w wodzie; zamiast tego, zaleca się stopniowe adaptowanie organizmu do zmieniających się warunków termicznych poprzez powolne i kontrolowane wchodzenie do akwenu. Nagła zmiana temperatury może bowiem wywołać reakcję szoku termicznego, której konsekwencjami mogą być zarówno czasowe ograniczenie sprawności ruchowej, jak i poważniejsze komplikacje, w tym omdlenie. Kolejnym kluczowym elementem przygotowań jest wykonanie kompleksowej rozgrzewki, trwającej od kwadransa do dwudziestu minut, obejmującej zarówno ćwiczenia ogólnorozwojowe na lądzie, jak i adaptacyjne manewry w płytkiej wodzie. Taka sekwencja działań gwarantuje optymalne przygotowanie układu mięśniowo-szkieletowego do nadchodzącego wysiłku, poprawiając mikrokrążenie, elastyczność tkanek oraz koordynację nerwowo-mięśniową. Należy podkreślić, że biomechanika ruchu w środowisku wodnym różni się istotnie od tej obserwowanej na powierzchni lądowej, głównie ze względu na zjawisko wyporu oraz zmodyfikowane obciążenie stawów. Ponadto, niezbędnym uzupełnieniem strategii prewencyjnych jest zbilansowana dieta, bogata w elektrolity – w szczególności sód, potas, magnez i wapń – których prawidłowy poziom warunkuje utrzymanie homeostazy płynów ustrojowych. Zarówno deficyt, jak i nadmiar tych pierwiastków może bowiem indukować patologiczne skurcze mięśni, dlatego też monitorowanie ich spożycia powinno stanowić integralny element planu żywieniowego każdego pływaka.

Gdy doświadczymy nieoczekiwanego skurczu mięśni w trakcie przebywania w wodzie, kluczowe jest zachowanie zimnej krwi oraz natychmiastowe podjęcie odpowiednich działań naprawczych. Pierwszym i najważniejszym krokiem powinno być jak najszybsze opuszczenie akwenu – czy to samodzielnie, czy też z asystą osób towarzyszących nam na basenie, jeziorze lub innego typu zbiorniku wodnym. Po dotarciu na stałą powierzchnię należy niezwłocznie przystąpić do systematycznego masażu dotkniętego bólem obszaru, kierując ruchy zgodnie z przepływem krwi, czyli w stronę serca. Do realizacji tej czynności warto zaangażować nie tylko opuszki palców, lecz również całe dłonie, pięści czy nawet boczne krawędzie rąk, aby maksymalizować efekt terapeutyczny. Kolejnym zalecanym działaniem jest kontrolowane wywieranie ucisku na nadmiernie spięte włókna mięśniowe, co przyczyni się do ich stopniowego rozluźnienia. Niezwykle korzystne okazuje się również technika delikatnego oklepywania problematycznego fragmentu ciała przy użyciu różnych części dłoni – od płaskiej powierzchni po zaciśniętą pięść czy nawet krawędzie paliczków. Finalnym etapem procesu powinno być przeprowadzenie serii dynamicznych, lecz płynnych ćwiczeń rozciągających, które przywrócą pełną funkcjonalność dotkniętego skurczem odcinka.