Niedokrwistość – rodzaje, badania krwi
85
wyświetleń
Niedokrwistość, inaczej niedobór krwi, jest stanem, który dotyczy nieregularności w parametrach krwi obwodowej, a konkretnie niedoboru erytrocytów, czyli czerwonych krwinek odpowiedzialnych za transport gazów oddechowych lub stężenia barwnika erytrocytów, hemoglobiny. Odpowiednia liczba erytrocytów u kobiet powinna wynosić od 3,9-5,6M/µl, a u mężczyzn - 4,5-6,5 M/µl, natomiast referencyjna wartość stężenia hemoglobiny we krwince powinna zawierać się w granicach ok. 32-36 g/dl.
Typy niedokrwistości
Niedokrwistość niedoborowa
Wynika z niedoboru żelaza w diecie lub odpowiednią ilością przyjmowanego mikroelementu, jednak złą przyswajalnością przez organizm.. Erytrocyty nie mają wystarczającej ilości hemoglobiny (żelazo wchodzi w skład barwnika), dlatego są niedobarwione.. Dodatkowo krwinki charakteryzują się mniejszym rozmiarem, skład osocza i tkanek charakteryzuje się obniżonym poziomem żelaza oraz występuje niski wskaźnik stężenia hemoglobiny w erytrocycie.. Niedokrwistość niedoborowa występuje szczególnie u osób unikających mięsa, które jest głównym źródłem żelaza w diecie człowieka.. Anemia aplastyczna
Wynika z zahamowania rozwoju komórek szpiku kostnego, w którym powstają erytrocyty.. Zbyt mała ilość szpiku skutkuje niedoborem w powstawaniu czerwonych krwinek.. Anemia aplastyczna szczególnie często występuje po przebytych infekcjach.. Niedokrwistość hemolityczna
Prawidłowy erytrocyt żyje ok.. 120 dni. Gdy okres przeżywalności i użyteczności krwinki zmniejsza się do 90 dni, dochodzi do zbyt wysokiej lizy (śmiertelności) krwinek, w wyniku czego we krwi obwodowej maleje ich stężenie.. Obniża się hematokryt, czyli procentowa zawartość elementów morfotycznych krwi.. Niedokrwistości hemolitycznej bardzo często towarzyszy żółtaczka, zwiększenie poziomu bilirubiny we krwi oraz obecność urobilinogenu w moczu, będące wynikiem rozpadu barwnika krwi.. Anemia pokrwotoczna
Najczęściej występuje po ciężkim urazie, podczas którego doszło do obfitej utraty krwi z krwioobiegu.. Anemia pokrwotoczna powstaje po bardzo obfitych miesiączkach, porodzie, urazach tkanek miękkich w wyniku przerwania ciągłości naczyń krwionośnych, często jest wynikiem krwawienia z przewodu pokarmowego, szczególnie u osób z hemoroidami.. Łatwo można zauważyć objawy opisanego rodzaju niedokrwistości, gdyż następuje szybkie obniżenie ciśnienia tętniczego krwi, z jednoczesnym przyspieszeniem akcji serca, dochodzi do omdleń lub zasłabnięć.. Bezzwłocznie należy ustalić źródło krwawienia i dążyć do jak najszybszego zatamowania.. Niedokrwistość w ciąży
Dotyczy ok.. 40% przyszłych mam, dlatego dieta bogata w żelazo jest szczególnie ważna w przypadku ciężarnych.. Zdrowa kobieta potrzebuje ok. 14 mg żelaza na dobę, jednak podczas ciąży zapotrzebowanie na ten składnik wzrasta prawie dwukrotnie, do 26 mg dziennie.. W miarę rozwoju płodu rośnie zapotrzebowanie na ten pierwiastek, ponieważ wzrasta ilość osocza krwi, a tym samym i jej objętość.. Płód pobiera z organizmu matki przez łożysko wszystkie składniki odżywcze w tym żelazo, aby móc samemu zacząć produkować własne erytrocyty.. Rozwiązaniem, aby uniknąć anemii podczas ciąży, jest suplementacja, którą warto rozpocząć przed planowaniem dziecka.. Dieta bogata w ten pierwiastek przyniesie dodatkowe korzyści.. Niedokrwistość w chorobach przewlekłych
Wiąże się z postępującym rozwojem chorób przewlekłych np.. Gruźlicy, dotyczących głównie układu immunologicznego lub pojawia się w wyniku przyjmowania leków.. Zwykle związana jest z procesem zapalnym pochodzenia grzybiczego, pasożytniczego, wirusowego lub tworzeniem się nowotworów w obrębie organizmu.. Proces zapalny jest źródłem cytokinin, które hamują erytropoezę (proces powstawania erytrocytów), w związku z czym organizm cierpi na anemię wynikającą z niedoboru krwinek czerwonych.. Wyniki badań charakteryzują się małą ilością erytrocytów oraz żelaza we krwi, niskim poziomem transferryny (białko regulujące stężenie jonów żelaza w osoczu krwi i transportujące je do tkanek) a wysokim transferryny (białko wiążące Fe).
Diagnozowanie niedokrwistości na podstawie wyników badań laboratoryjnych krwi obwodowej
Aby skutecznie zidentyfikować obecność niedokrwistości, kluczowe znaczenie podczas oceny morfologii krwi pełnej ma dokładna analiza szeregu parametrów, w tym przede wszystkim wartości **hematokrytu** – czyli procentowego udziału upakowanych elementów komórkowych (w tym erytrocytów, płytek krwi oraz leukocytów) w całkowitej objętości krwi obwodowej. Nie mniej istotne są wskaźniki takie jak **MCV** (średnia objętość pojedynczej krwinki czerwonej), **MCH** (średnia zawartość hemoglobiny w pojedynczym erytrocycie), **MCHC** (średnie stężenie hemoglobiny w erytrocycie), a także poziomy kluczowych składników odżywczych, w tym **witaminy B9 (kwas foliowy)** oraz **witaminy B12 (kobalaminy)**, których deficyt może prowadzić do zaburzeń krwiotwórczych. Dodatkowo, konieczna jest ocena stężenia **ferrytyny** (wskaźnik zapasów żelaza w organizmie) oraz **transferyny** (białka transportującego żelazo). Warto również zbadać poziom **bilirubiny** we krwi – produktu rozpadu hemoglobiny – oraz obecność **urobilinogenu** w moczu, co może wskazywać na przyspieszony rozpad krwinek czerwonych.