Psychological Anorexia and Bulimic Anorexia: Consequences of Anorexia Nervosa

Anoreksja, czyli z łaciny Anorexia nervosa, jest coraz częściej spotykanym problemem medycznym oraz społecznym.. Czynniki wpływające na jej rozwój mają podłoże psychologiczne, ale także dość istotny wpływ wywiera trend popularyzowany przez media lansujący niezdrowo szczupłą, wręcz mówiąc kolokwialnie – „kościstą” sylwetkę.. Co ciekawe nie dotyka tylko kobiet, jak powszechnie się uważa, ale także mężczyzn.. Ocenia się, że w Polsce dotyka od ok.. 0, 8% do 1, 8% populacji dziewcząt w wieku < 18.. Roku życia, jednak, jeżeli zakwalifikujemy tutaj osoby, u których nie stwierdzono wszystkich objawów anoreksji, jedynie niektóre z nich, liczba ta wzrasta nawet do 3, 7%.. Najczęściej chorują osoby w wieku 13–14 lat oraz 17–18 lat.. Szacuje się, że zachorowalność po 25.. Roku życia maleje.. Niestety umieralność w grupie pacjentów, których dotyka to schorzenie jest dość duża i wynosi ok.. 10%. Dzieje się tak nie tylko w wyniku powikłań powstałych w wyniku głodzenia się, ale również poprzez śmierć samobójczą.. Niezwykle ważna jest świadomość, że wyróżnia się wśród odmian anoreksji nie tylko jadłowstręt psychiczny oraz postać bulimiczną, ale także pregoreksję, a więc anoreksję ciążową.. Chore kobiety wówczas niezwykle skrupulatnie kontrolują masę ciała, by ograniczyć wpływ ciąży na ich sylwetkę.. Przynosi to oczywiście niezwykle tragiczne skutki dla dziecka, którego rozwój jest upośledzony w wyniku niedoborów wszelkich składników odżywczych.. Pojawia się zatem znacznie zwiększone ryzyko poronienia czy przedwczesnego porodu oraz niskiej masy urodzeniowej noworodka.. Ponadto często zdarzają się problemy z oddychaniem, opóźniony rozwój, wady wrodzone oraz zaburzone łaknienie.

Wśród zaburzeń odżywiania wyróżnia się specyficzną postać anoreksji, określaną mianem jadłowstrętu psychicznego, która mimo pewnych podobieństw do klasycznego obrazu choroby, nie wykazuje kluczowych cech diagnostycznych – przede wszystkim nie obserwuje się tu patologicznego lęku przed przybraniem na wadze ani charakterystycznych dysfunkcji cyklu miesiączkowego. Osoby dotknięte tym schorzeniem, mimo pełnej świadomości posiadania szczupłej budowy ciała, nie są w stanie zaprzestać stosowania restrykcyjnych praktyk żywieniowych, co prowadzi do utrzymującej się utraty masy ciała. Zaskakującym aspektem tego zaburzenia jest jego znacznie wyższa częstość występowania wśród mężczyzn niż wśród kobiet, co stanowi odwrócenie typowej tendencji epidemiologicznej. U przedstawicieli obu płci dochodzi do redukcji wagi, jednak motywacje i oczekiwane rezultaty różnią się istotnie: u chłopców i młodych mężczyzn dominuje dążenie do uzyskania tzw. "męskiej sylwetki" – z wąską talią, szerokimi ramionami i zredukowanymi biodrami, podczas gdy u dziewcząt priorytetem staje się osiągnięcie ekstremalnie niskich wskaźników masy ciała bez względu na konsekwencje zdrowotne. Badania epidemiologiczne wskazują, że ten nietypowy wariant anoreksji dotyka głównie chłopców w okresie przedpokwitaniowym (14–15 lat) oraz młodych dorosłych mężczyzn (18–19 lat), przy czym szczególnie narażeni są przedstawiciele mniejszości seksualnych, zwłaszcza homoseksualiści. W kontekście męskiej populacji warto również wspomnieć o współwystępujących często zaburzeniach, takich jak bigoreksja (znana również jako "kompleks Adonisa"), objawiająca się kompulsywnym dążeniem do perfekcyjnej muskulatury poprzez nadmierną aktywność fizyczną, czy ortoreksja – obsesyjne koncentrowanie się na rzekomo "zdrowej" diecie, prowadzące do eliminacji całych grup produktów uznanych subiektywnie za szkodliwe.

Anoreksja z naprzemiennymi epizodami bulimicznymi stanowi rzadko rozpoznawaną, lecz klinicznie istotną postać zaburzeń odżywiania, w której współwystępują cechy charakterystyczne zarówno dla anoreksji, jak i bulimii. Osoby dotknięte tym schorzeniem przechodzą cykliczne fazy ekstremalnego ograniczenia kalorycznego, po których następują okresy kompulsywnego objadania się – często z towarzyszącym poczuciem utraty kontroli nad ilością spożywanego pokarmu. Następstwem tych epizodów jest zwykle samowzbudzone oczyszczanie organizmu poprzez prowokowanie wymiotów, nadużywanie środków przeczyszczających, intensywne ćwiczenia fizyczne lub inne metody kompensacyjne. Mechanizm ten bywa interpretowany jako adaptacyjna reakcja fizjologiczna na przewlekłe niedożywienie, choć jego patogeneza pozostaje przedmiotem badań naukowych. Zaburzenie to dominuje wśród młodych dziewcząt i kobiet w okresie dojrzewania (szczególnie między 12. a 15. oraz 18. a 21. rokiem życia), co może wynikać z burzy hormonalnej, presji społecznej dotyczącej wyglądu ciała oraz psychologicznych trudności związanych z akceptacją przemian rozwojowych, w tym lęku przed dorosłością i odpowiedzialnością z nią związaną.

W wyniku przewlekłego głodzenia się związanego z chorobą dochodzi do wielu powikłań w organizmie m.. in. Wyniszczenia, ospałości, zaparć i jednocześnie bólów brzucha, osłabionej tolerancji na wysiłek oraz temperaturę, a także depresji.. Warto zaznaczyć, że bardzo często u dziewcząt dochodzi do zatrzymania miesiączki, a u obu płci bezpłodności i tym samym, po jakimś czasie zanik układu rozrodczego.. Niestety często pojawiają się zaburzenia pracy serca oraz bradykardia, hipotensja, a w konsekwencji zatrzymanie akcji serca, co prowadzi do śmierci.. Jak już wspomniałam, nawet 10% chorych umiera w wyniku choroby.. Ponadto zauważyć można utratę włosów oraz delikatny meszek na klatce piersiowej.. Długo trwająca przypadłość wiąże się z rozwojem osteoporozy oraz miopatią (zanik mięśni).. Analiza zaburzeń biochemicznych daje nam o wiele bardziej skomplikowany obraz, gdyż diagnozuje się nieprawidłowe próby czynności wątrobowej, odwodnienie (podwyższone stężenie mocznika), hipercholesterolemię, hipoglikemię, leukopenię, niedokrwistość oraz podwyższone stężenie karotenu (zażółcenie skóry).. W przypadku anoreksji bulimicznej rozwijają się trwałe nadżerki szkliwa zębów i próchnica, a także pęknięcia przełyku czy żołądka.. Zauważyć można powiększenie ślinianek, szczególnie przyusznych, jak również objaw Russella, a więc pojawienie się na grzbietowej powierzchni skóry dłoni modzeli.. Niezwykle charakterystyczny jest spadek popędu płciowego, a także utrata zainteresowań seksualnych.. Podsumowując anoreksja jest niezwykle przebiegłą chorobą dotykających młode osoby w wieku dojrzewania, które dążą do osiągnięcia wyidealizowanej przez siebie lub w mediach sylwetki.. W efekcie osoby te głodzą się lub nadmiernie objadają i następnie wymiotują w obawie o dostarczenie do organizmu kilka „nadprogramowych” kilogramów.. Ma to podłoże psychiczne i nie do końca znaną etiologię.. Pamiętajmy, że negatywna uwaga może dotrzeć do każdej osoby inaczej i w efekcie doprowadzić do niezwykłej krzywdy drugiego człowieka, a nawet śmierci.