Poppy seeds are inextricably linked to the Christmas season - they are used to prepare poppy seed rolls, dumplings with poppy seeds, or poppy seed pastries... However, it is not worth limiting oneself only to the holiday season, as the addition of seeds makes an excellent choice in dishes prepared throughout the year.
Mak – podstawowe informacje o roślinie i jej zastosowaniu
Mak, należący do rodziny makowatych (Papaveraceae), pochodzi z Azji Mniejszej i Afryki Północnej, a jego uprawa i hodowla sięga czasów prehistorycznych. Obecnie jest uprawiany na całym globie, przy czym głównymi krajami produkcji są Indie, Birma, Turcja i Afganistan. Nasiona tej rośliny wykorzystywane są jako składnik wielu produktów, m.in. chleba, słodyczy i wyrobów cukierniczych (A. Muhammad i wsp. 2021). Mak nie tylko znajduje zastosowanie kulinarne, ale również jest wykorzystywany jako surowiec leczniczy – głównie dzięki zawartości morfiny i kodeiny, które są stosowane ze względu na ich działanie przeciwbólowe i przeciwkaszlowe (B. Grygierzec, W. Szewczyk 2021).
Roślina tłusta - zawartość odżywcza
Do roślin tłustych należy olejowiec, który jest dobrym źródłem tłuszczu - przede wszystkim nasyconych kwasów tłuszczowych (ok. 89% z nich są nasycone, a jedynie 11% nie jest nasyconych) (A. Muhammad i wsp. 2021). Nasiona tej rośliny są bogate w białko, witaminy z grupy B, wapń oraz magnez, które odgrywają kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego oraz nerwowego (A. Rogaska, J. Regula, E. Krol 2020). W olejowcu znajdują się również fitochemikalia, takie jak morfina, która posiada działanie uspokajające, oraz kodeina, która działa przeciwbólowo, przeciwkaszlowo oraz przeciwbiegunkowo. Należy jednak pamiętać, że w olejowcu używanym w kuchni występują bardzo małe ilości tych substancji. W nasionach obecne są także przeciwutleniacze - tokotrienole i tokoferole, które zmniejszają ryzyko występowania chorób nowotworowych czy tych związanych z układem krążenia (A. Muhammad i wsp. 2021). Zawartość wybranych składników w 100 g olejowca (H. Kunachowicz i wsp. 2016): – energia: 517 kcal, – białko: 20,1 g, – tłuszcze: 42,9 g, – węglowodany: 24,7 g, – błonnik pokarmowy: 20,5 g, – wapń: 1266 mg, – magnez: 458 mg, – fosfor: 1022 mg.
Jak włączyć mak do potraw kulinarnych?
Czas przygotowania: 15 minut Składniki (na 1 porcję): – płatki owsiane – 4 łyżki (40 g), – mak niebieski – łyżka (10 g), – mleko – ¾ szklanki (180 ml), – pomarańcza – sztuka (200 g), – orzechy włoskie – łyżka (15 g), – miód – ½ łyżeczki (6 g). Sposób przygotowania1. Zagotuj mleko w garnku. 2. Dodaj płatki owsiane oraz mak, gotuj przez około 5 minut. 3. W międzyczasie obraż i pokroj pomarańczę na mniejsze kawałki. 4. Po ugotowaniu owsianki przesuń ją do miski, dodaj pomarańczę i orzechy, a następnie posłodź miodem. Wartość odżywcza (1 porcja): – energia: 499 kcal, – białko: 18, 7 g, – tłuszcze: 20, 6 g, – węglowodany: 69, 7 g.
Omlet słodki z niewielką ilością syropu klonowego
Czas przygotowania: 20 minut Składniki (na 1 porcję): – jajko – 2 sztuki (100 g), – płatki owsiane – 3 łyżki (30 g), – jagody niebieskie – łyżki (20 g), – rodzynki – łyżka (12 g), – mandarynka – sztuka (50 g), – masło orzechowe – łyżeczka (15 g), – oliwa z oliwek – łyżeczka (5 g), – sól – szczypta (0, 2 g), – syrop z klonu – łyżeczka (5 g). Sposób przygotowania1. Jagody niebieskie oraz rodzynki umieścić w misce, zalać wrzątkiem. 2. Białka oddzielić od żółtek i ubić na sztywną pianę z dodatkiem soli. 3. Jagody niebieskie oraz suszone owoce odsączyć z nadmiaru wody, wymieszać z żółtkami i płatkami owsianymi. 4. Do masy dodać białka, delikatnie wymieszać. 5. Na patelni rozgrzać oliwę z oliwek, omlet smażyć z dwóch stron pod przykryciem. 6. Gotowy omlet polać masłem orzechowym i syropem klonowym, podać z mandarynką. Wartość odżywcza (1 porcja): – energia: 560 kcal, – białko: 24, 0 g, – tłuszcze: 32, 7 g, – węglowodany: 48, 4 g.
Makaron z fasoli z dodaniem maku
Czas przygotowania: 15 minut Składniki (na 4 porcje): – fasola biała – puszka (240 g), – mak – 2 łyżki (20 g), – oliwa z oliwek – łyżeczka (5 g), – natka pietruszki – 2 łyżki (12 g), – pieprz – ½ łyżeczki (2 g), – sól – szczypta (0, 2 g). Przygotowanie: 1. Wyprzyj fasolę z puszki i poddaj ją oczyszczeniu pod wodą. 2. Połącz fasolę, oliwę i przyprawy, doprowadzając do uzyskania jednolitej konsystencji. 3. Dodaj 2 łyżki maku oraz posiekane natki pietruszki, dokładnie mieszając. Wartość odżywcza (1 porcja): – energia: 207 kcal, – białko: 5, 5 g, – tłuszcze: 3, 5 g, – węglowodany: 2, 5 g.
Kremowa zupa z dodatkiem makłu
Przygotowanie: 30 minut Składniki (na 2 porcje): kalafior - 1 sztuka (800 g), pietruszka - 2 sztuki (100 g), mleko - 1/2 szklanki (120 ml), bulion warzywny - 2 szklanki (480 ml), makła - 2 łyżki (20 g), natka pietruszki - 2 łyżki (12 g), pieprz - 1/2 żyęczki (2 g), sół - szczypta (0, 2 g). Przygotowanie: 1. Umyj i podziel kalafior na mniejsze kawąlki, umieść w garnku. 2. Umyj, obraż i pokraj pietruszkę, dodaj do kalafiora. 3. Pokryj warzywa bulionem i gotuj przez 15-20 minut. 4. Po tym czasie dodaj sół i pieprz, wymieszaj. 5. Wlej mleko i zblenduj. 6. Na końcu dodaj makł i posiekany pieprz. Wartość odżywcza (1 porcja): - energia: 225 kcal, - białko: 13,4 g, - tłuszcze: 6,9 g, - węglowodany: 34,5 g.