In the supplement sector, abundance prevails. The range of products is so extensive that selecting creatine requires substantial time investments. Dozens of companies and hundreds of creatine products do not facilitate the decision-making process. Manufacturers assert that their products are the best, but is there truly a significant difference between them? In what ways do they differ? I will attempt to explain.
Kreatyna - jaka jest ta substancja?
Kreatyna jest prostej budowy związkiem organicznym, który występuje przede wszystkim w tkance mięśniowej (95%). W tkance mięśniowej przechowywana jest ona w postaci fosfokreatyny (66%) oraz wolnej kreatyny (33%). Ten związek jest jedną z najlepiej poznanych i zbadanych substancji, dostępnych wśród aktualnych suplementów i dodatków do diety dla sportowców. Głównym zadaniem kreatyny jest magazynowanie energii w komórkach mięśniowych w taki sposób, że może ona być szybko i niemal natychmiastowo uwolniona. Zatem im wyższy poziom kreatyny w mięśniach, tym więcej energii jest dostępnych dla ich użytku. Dodatkowo, kreatyna prowadzi do zwiększenia siły i wytrzymałości mięśni, zwiększa ilość ogólnej energii organizmu i może pomóc w procesie redukcji tkanki tłuszczowej.
Rodzaje kreatyniny
Monohydrat kreatyniny – monowodzian, który jest podstawową formą kreatyniny, składającą się z kwasu metylowo-iminomocznikowo-octowego, który najlepiej wiąże wodę w komórkach mięśniowych. Monohydrat jest najczęściej polecanym i najbardziej znanym rodzajem kreatyniny. Cytrynian kreatyniny – to połączenie monowodzianu z pośrednikami cyklu Krebsa (organiczny kwas cytrynowy), który wykazuje lepszą przemianę do fosfokreatyniny, co oznacza jego lepszą przyswajalność. Jabłczan kreatyniny – to proste połączenie cząsteczki kreatyniny i dwóch lub trzech cząsteczek kwasu jabłkowego, który wykazuje najlepszą przyswajalność wśród kreatynin i jest najlepiej tolerowany przez układ pokarmowy. Jabłczan również najlepiej stymuluje syntezę do aktywnej fosfokreatyniny. Pirogronian kreatyniny – to połączenie monohydratu kreatyniny i pirogronianu, który zwiększa wychwyt glukozy i jej efektywne wykorzystanie do różnych procesów fizjologicznych. Azotan kreatyniny – to połączenie monohydratu i cząsteczek azotanów, które powodują rozszerzanie mięśniówek naczyń krwionośnych i lepszy transport składników odżywczych oraz tlenu. Azotan odznacza się o wiele lepszą rozpuszczalnością w płynach. Buforowany monohydrat kreatyniny (kre-alkalyn) – na skutek buforowania monohydrat przechodzi procesy chemiczne, które minimalizują ryzyko konwersji kreatyniny do nieaktywnej i nieskutecznej postaci – kreatyniny. Orotan kreatyniny – to połączenie cząsteczek monohydratu z kwasem orotowym, który dzięki dodaniu kwasu orotowego kreatynina wykazuje zwiększoną biodostępność w przewodzie pokarmowym i lepszą przyswajalność przez organizm. Alfa-ketoglutaran kreatyniny – to połączenie cząsteczek kreatyniny i alfa-ketoglutaranu, który jest prekursorem biosyntezy glutaminy i metabolizuje węglowodany, dzięki czemu w połączeniu z monohydratem lepiej nasyca mięśnie kreatyniną.
Naukowe badania nad kreatyną
Kreatyna jest substancją, która została najobszerniej zbadana wśród suplementów, co czyni ją najbardziej bezpieczną. Jak wskazują badania opublikowane w ciągu ostatnich lat w periodykach takich jak Medicine and Science in Sport and Exercise, Clinical Journal of Sports Medicine, International Journal of Sport Nutrition oraz Sports Medicine, różnice w działaniu pomiędzy monohydratem i jabłczanem a innymi formami kreatyny opartymi na monohydratach są niewielkie. Inne ciekawe badanie dotyczy pracy z roku 2003, w której zespół badawczy pod kierownictwem Greenwooda i Kreidera stwierdził, że suplementacja kreatyną przez 8 tygodni doprowadziła do zwiększenia masy mięśniowej od 2,25 do 6,75 kg.
Pozycja Parlamentu Europejskiego i Rady
Rynek uzupełnień próbuje przekonać wszystkich, że nowocześniejsze odmiany kreatyny są lepsze niż starsze formy monohydratu i jabłczanu. Producentom udaje się to, ale tylko w pewnym stopniu, gdyż różnice są na tyle nieznaczne, że nie rekompensują one zwiększonych kosztów tego typu suplementacji. Dlatego też monohydrat pozostaje najlepszą i najbardziej ekonomiczną formą kreatyny, która może być skutecznie uzupełniana przez wiele lat. Jeśli jednak mamy problemy z trawieniem i tolerancją monohydratu, warto rozważyć łagodniejszy jabłczan. Inne formy są równie dobre, a czasem nawet lepsze, ale nie na tyle, aby decydowało to o znacznej różnicy cen.