Rest plays a pivotal role in the recuperation of physically active individuals. Moderation in physical activity leads to an enhancement in sleep quality, however, an excess of training may lead to sleep disturbances. Inadequate sleep can have a significant impact on athletic achievements, especially during endurance training. Sleep disorders can affect memory, cognitive functions, pain perception, and the immune system, as well as lead to inflammation.
Fizjologiczne uwarunkowania snu
Sen to stan aktywności, który pojawia się cyklicznie i spontanicznie, a podczas którego dochodzi do przerwania percepcji sygnałów zewnętrznych i wykonywania aktywności. Jest to zachowanie, w trakcie którego oddzielamy się od otoczenia. Stanowi ono naturalną potrzebę człowieka, zajmując około 1/3 jego życia. Obecnie standardowo spać śpi się tylko 6–6,5 godziny dziennie w ciągu tygodnia. Ograniczenie snu do 6 godzin przez 4 dni wpływa na funkcje poznawcze, wydajność, nastroju, metabolizm glukozy, regulację odczuwania głodu i funkcje odpornościowe. Zaleca się, że dorośli powinni spać 7–9 godzin, a nastolatkowie 8,5–9,5 godziny. Z fizjologicznego punktu widzenia sen można podzielić na dwie fazy: REM i NREM. Faza REM wiąże się z występowaniem marzeń sennych, faza NREM to głęboki sen, w trakcie którego mózg odpoczywa. Standardowy sen nocny składa się z cyklicznych zmian faz NREM i REM, które powtarzają się 4–5 razy w ciągu nocy co około 90 minut. Po każdym cyklu sen zwykle staje się lżejszy i dochodzi do krótkotrwałych wybudzeń. W kolejnych cyklach skraca się faza NREM, a wydłuża faza REM. Przespanie pierwszych trzech cykli zapewnia ponad 90% zapotrzebowania na głęboki sen. Warto zauważyć, że cykliczne zmiany faz snu zależą od wzajemnego oddziaływania serotoninergicznych i noradrenergicznych neuronów, nazywanych REM-off (nieaktywnych w fazie REM) oraz cholinergicznych REM-on (aktywnych w fazie REM). Oprócz wymienionych neurotransmiterów możemy wyróżnić kilka innych związanych z cyklem snu, takich jak 5-HT, kwas gamma-aminomasłowy (GABA), oreksyna, melatonina, galanina, noradrenalina i histamina. Niektóre interwencje żywieniowe mogą wpływać na funkcjonowanie wymienionych neurotransmiterów i tym samym na jakość snu.
You have started reading a PRO article
You can preview the first chapter. To read the complete article and unlock all content, upgrade to a PRO account.