Gallen-Gelbsucht: Symptome und Gallenkolik-Anfall

Napadowy ból żółciowy, określany mianem kolki żółciowej, stanowi kluczowy symptom kliniczny kamicy żółciowej – jednej z najpowszechniejszych dolegliwości dotykających drogi żółciowe, a w szczególności pęcherzyk żółciowy. Mechanizm patofizjologiczny tego schorzenia opiera się na procesie krystalizacji składników żółci, co prowadzi do powstawania złogów (tzw. kamieni żółciowych) w różnych odcinkach układu żółciowego. Gdy kamienie te blokują odpływ żółci z pęcherzyka – zwłaszcza w obszarze jego szyjki – dochodzi do nagłego skurczu mięśniówki pęcherzyka, wywołanego bodźcem pokarmowym, co generuje charakterystyczny zespół bólowy [1]. Badania epidemiologiczne wskazują, że czynniki dietetyczne, takie jak niskie spożycie błonnika pokarmowego, znacząco upośledzają perystaltykę pęcherzyka żółciowego, sprzyjając zastojowi żółci i tworzeniu się złogów. Ponadto, obserwuje się wyraźną korelację między występowaniem kamicy żółciowej a otyłością – osoby z nadmierną masą ciała, konsumujące wysokokaloryczną dietę, są statystycznie bardziej narażone na rozwój tego schorzenia w porównaniu do osób z prawidłową wagą [3].

W przeważającej większości epizodów kamica pęcherzykowa rozwija się asymptomatycznie, ponieważ dynamika powiększania się złogów jest niezwykle powolna (przyrost o zaledwie 1–2 milimetry rocznie). Dopiero wówczas, gdy kamień żółciowy doprowadzi do częściowej lub pełnej obturacji przewodu pęcherzykowego, pacjent doświadcza nagłego, intensywnego bólu kolkowego zlokalizowanego w prawym podżebrzu lub w regionie nadbrzusza środkowego. Dolegliwość ta może irradjować w kierunku pleców, a nawet pod prawą łopatkę. Towarzyszące objawy obejmują często nudności, epizody wymiotów (głównie treścią pokarmową), uczucie pieczenia w przełyku oraz nadmierne wzdęcia jamy brzusznej. Jeśli ból utrzymuje się dłużej niż sześć godzin i współwystępuje z wysoką gorączką, może to sygnalizować rozwój powikłań, takich jak ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie dróg żółciowych, wodniak lub ropniak pęcherzyka, kamica przewodowa bądź ostre zapalenie trzustki.

Nagły atak kolki żółciowej występuje zazwyczaj po spożyciu ciężkostrawnych, tłustych pokarmów typu: boczek, smalec, śmietana, majonez, czekolada, chipsy, potrawy smażone, na skutek wzrostu ciśnienia w pęcherzyku żółciowym, po zamknięciu przewodu pęcherzykowego przez złóg.. Ból ten trwa z reguły od 30 minut do kilku godzin, po czym stopniowo ustępuje.. Postępowanie terapeutyczne w przypadku ostrego ataku kolki żółciowej sprowadza się do bezwzględnego zaprzestania żywienia drogą doustną przy jednoczesnym uzupełnianiu podaży płynów i elektrolitów (w przypadku wymiotów oraz klinicznych cech odwodnienia).. Oprócz odpowiedniego nawodnienia z pewnością niezbędne mogą okazać się leki rozkurczowe (drotaweryna, hioscyna, papaweryna) i przeciwbólowe (paracetamol, NSLPZ – niesteroidowe leki przeciwzapalne, metamizol) pozwalające na złagodzenie silnego bólu kolkowego [1].. W przypadku nasilających się dolegliwości bólowych, jak również możliwych nawrotów kolki żółciowej, zalecana jest konsultacja specjalistyczna.. W praktyce klinicznej, celem potwierdzenia diagnozy, wykorzystuje się badanie obrazowe tj.. USG jamy brzusznej, które pozwala na uwidocznienie złogów oraz ocenę pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych.. Ważne Pomiędzy kolejnymi napadami kolki żółciowej należy stosować dietę lekkostrawną przy zastosowaniu odpowiednich technik kulinarnych (gotowanie w sposób tradycyjny bądź na parze, duszenie bez uprzedniego obsmażania, pieczenie w folii aluminiowej bądź pergaminie), jak również doborze takich produktów, które nie będą nasilały dolegliwości bólowych.. Wszelkie niepokojące nas objawy (szczególnie, jeśli pojawiają się po raz pierwszy bądź są bardziej nasilone) wymagają natychmiastowej konsultacji lekarskiej oraz wdrożenia/modyfikacji sposobu leczenia.. Należałoby podkreślić, iż kolka żółciowa sama w sobie nie stanowi jednostki chorobowej, jest bowiem objawem postępującego procesu chorobowego, a ujawnienie się powikłań nawet bez typowych objawów kamicy stanowi wskazanie do leczenia operacyjnego.. W przypadku występujących przeciwwskazań do zabiegu rozważa się także inne możliwe metody leczenia (terapia farmakologiczna kwasem ursodeoksycholowym –UDCA).