Reisöl, das hauptsächlich aus Reiskleie gewonnen wird – einem Nebenprodukt des Reis-Schälprozesses – erfreut sich aufgrund seiner einzigartigen Nährstoffeigenschaften und vielseitigen Anwendungsmöglichkeiten zunehmender Beliebtheit. Seine besondere chemische Zusammensetzung umfasst einen hohen Anteil an ungesättigten Fettsäuren, darunter Ölsäure und Linolsäure, die eine zentrale Rolle bei der Aufrechterhaltung eines gesunden Cholesterinspiegels im Blut spielen. Darüber hinaus verstärken starke Antioxidantien wie Tocotrienole (eine Form von Vitamin E) sowie das bereits erwähnte Gamma-Oryzanol seine schützende Wirkung gegen oxidativen Stress in den Zellen.
Im Bereich der Haarpflege zeigt Reisöl die Fähigkeit, die Haarstruktur tiefgehend zu befeuchten und zu regenerieren, was es zu einem wertvollen Bestandteil vieler kosmetischer Produkte für trockenes, geschädigtes oder bruchanfälliges Haar macht. Seine leichte Textur ermöglicht eine einfache Anwendung ohne fettigen Rückstand und bildet gleichzeitig eine schützende Barriere gegen schädliche Umwelteinflüsse wie UV-Strahlung oder Umweltverschmutzung. Studien deuten darauf hin, dass die regelmäßige Verwendung dieses Öls dazu beitragen kann, Haarausfall zu reduzieren und das Haarwachstum durch die Verbesserung der Mikrozirkulation in der Kopfhaut zu fördern.
In der Küche zeichnet sich Reisöl durch einen außergewöhnlich hohen Rauchpunkt von etwa 250°C aus, was es ideal zum Frittieren oder scharfen Anbraten macht. Sein neutraler Geschmack überdeckt nicht die Aromen der Speisen, sodass es universell in verschiedenen Küchenstilen – von asiatischen Wok-Gerichten bis hin zu europäischen Fleischgerichten – eingesetzt werden kann. Darüber hinaus bleibt es aufgrund seiner thermischen Stabilität auch nach dem Erhitzen nährstoffreich, was einen deutlichen Vorteil gegenüber anderen pflanzlichen Ölen darstellt, die anfälliger für Oxidation sind.
Es ist ebenfalls erwähnenswert, dass Reisöl eine wichtige Rolle in der Prävention von Herz-Kreislauf-Erkrankungen spielen kann. Klinische Studien zeigen, dass der regelmäßige Verzehr dieses Öls zur Senkung des "schlechten" LDL-Cholesterins bei gleichzeitigem Anstieg des "guten" HDL-Cholesterins beitragen kann. Dieser Effekt wird auf die synergistische Wirkung von Phytosterinen und Tocopherolen zurückgeführt, die die Cholesterinaufnahme im Darm hemmen. Zudem können die in diesem Öl enthaltenen Squalen-Verbindungen – natürliche Substanzen, die die Hormonsynthese unterstützen – zur hormonellen Balance des Körpers beitragen.
Zusammenfassend lässt sich sagen, dass Reisöl eine wertvolle Ergänzung sowohl für die Ernährung als auch für die Pflegeoutine darstellt und gesundheitliche, kosmetische und kulinarische Vorteile vereint. Seine Vielseitigkeit in Kombination mit wissenschaftlich belegten Eigenschaften macht es zu einem empfehlenswerten Produkt für Menschen, die nach natürlichen und wirksamen Lösungen in verschiedenen Lebensbereichen suchen.
Olej ryżowy
Olej ryżowy jest stosunkowo nowym olejem wprowadzonym na rynek konsumencki.. W Polsce nie jest tak popularny jak w krajach azjatyckich: Japonii, Tajwanie, Chinach czy Tajlandii.. Całkowita produkcja światowa ryżu wynosi 4000 milionów ton rocznie, z czego około 6 – 7 milionów ton stanowi powstały z niego olej jadalny.. Olej ryżowy jest pozyskiwany z otrąb ryżowych (łusek, które są materiałem odpadowym w produkcji), stanowią one ok.. 8% nieprzetworzonych ziaren. Proces produkcji oleju przebiega w dwóch etapach: w pierwszym z nich świeże otręby są prasowane.. Następnie dokonuje się ekstrahowania rozpuszczalnikiem (heksanem) w celu uzyskania oleju.. Innym sposobem otrzymywania oleju jest ekstrakcja nadkrytyczna dwutlenkiem węgla (CO2) [1].. Zawartość oleju w otrębach ryżowych różni się w zależności od odmiany i procesu produkcji.. Otręby ryżowe zawierają od 15 do 25% oleju [2].
Właściwości oleju ryżowego
Olej ryżowy zawiera pierwiastki takie jak fosfor, potas, magnez, wapń, mangan, żelazo, witaminę E i K oraz błonnik.. Jednak na szczególną uwagę zasługują związki bioaktywne, w które olej ryżowy jest wyjątkowo bogaty – należą do nich fitosterole (ok.. 1190 mg/100g), tokoferole i tokotrienole oraz gamma-oryzanol.. Przyczyniają się one do normalizacji ciśnienia krwi oraz sprzyjają prewencji schorzeń układu krążenia.. Dzięki tym właściwościom olej ryżowy zyskał nazwę „oleju sercowego”.. Badania nad bioefektywnością oleju z otrąb ryżowych wykazały bezpośredni związek
pomiędzy jego spożyciem a niższym poziomem cholesterolu oraz lipoprotein o małej gęstości (LDL) we krwi.. W badaniu przeprowadzonym przez Ausmana dieta zawierająca olej z otrębów ryżowych zmniejszała stężenie cholesterolu LDL o 30% i całkowity poziom cholesterolu w surowicy krwi o 25 % [3].. W oleju ryżowym znajduje się 27 różnych fitosteroli.. Badania naukowe sugerują, że zmniejszają one poziom cholesterolu, mają działanie przeciwzapalne, hamują wzrost komórek nowotworowych oraz stymulują układ immunologiczny [4].. Natomiast charakterystyczny dla oleju ryżowego składnik – gamma-oryzanol (związek będący połączeniem estrów roślinnych i kwasu felurowego) jest silnym przeciwutleniaczem [5].. Jest bardziej aktywny niż witamina E w procesie zwalczania wolnych rodników oraz ochronie przed stresem oksydacyjnym organizmu [6].. Oceniając olej ryżowy w kontekście kwasów tłuszczowych, zawiera on znaczną ilość kwasu linolenowego (2, 2%), kwasu linolowego (34, 4%), kwasu oleinowego (38, 4%) i innych nienasyconych kwasów tłuszczowych.. Jednak nasycone kwasy tłuszczowe takie jak: kwas stearynowy (2, 9%) i kwas palmitynowy (21, 5%) są w nim również obecne.. Pomimo posiadania podobnego do innych olejów roślinnych profilu kwasów tłuszczowych, olej ryżowy ma przewagę zdrowotną w postaci wspomnianych wcześniej związków antyoksydacyjnych – pochodnych witaminy E oraz gamma-oryzanolu [7].. Tabela 1. Porównanie zawartości wybranych substancji chemicznych w różnych rodzajach olejów jadalnych.. Opracowanie własne na podstawie California Rice Oil Company [4].. Rodzaj oleju Witamina E – tokoferol (ppm) Witamina E – tokotrienol (ppm) Gamma- oryzanol (ppm) Całkowita liczba naturalnych antyksydantów (ppm) ryżowy 81 336 2000 2417 oliwa z oliwek 51 0 0 51 rzepakowy 650 0 0 650 orzechowy 487 0 0 487 sojowy 1000 0 0 1000 z pestek winogron 256 149 0 405
* ppm- zawartość w jednym kilogramie produktu
American Heart organisation (AHA) wymienia olej ryżowy jako jeden spośród tłuszczów roślinnych będący dobrą alternatywą dla zastąpienia spożywanych nasyconych kwasów tłuszczowych i tłuszczów trans obecnych między innymi w maśle i margarynie [8].. Pamiętajmy jednak, iż dostarcza on 884 kcal/100g, więc nie należy stosować go w nadmiarze.
Olej ryżowy do smażenia
Olej ryżowy posiada wysoki punkt dymienia (punkt dymienia informuje w jakiej temperaturze dojdzie do procesu rozkładu kwasów tłuszczowych do glicerolu i wolnych kwasów tłuszczowych), może więc być stosowany jako dodatek do potraw, np.. Sałatek, ale też wykorzystywany do smażenia.. Olej ryżowy ma lekko słodki smak i przyjemny zapach, nie psuje smaku potraw.. Zawiera w swoim składzie ok.. 47% jednonienasyconych kwasów tłuszczowych, 33% wielonienasyconych kwasów tłuszczowych oraz 20% nasyconych kwasów tłuszczowych.. Jednonienasycone kwasy tłuszczowe utrzymują dużą stabilność podczas podgrzewania do wysokich temperatur, dlatego też olej ryżowy jest uznawany jako dobry do smażenia.. Ponadto jest bogaty w kwasy tłuszczowe omega-3 oraz omega-9 [8].. Tabela 2. Temperatura dymienia oraz zawartość jednonienasyconych, wielonienasyconych i nasyconych kwasów tłuszczowych w wybranych olejach roślinnych.. Opracowanie własne na podstawie California Rice Oil Company [4].. Rodzaj oleju Temperatura dymienia [°C] Jednonienasycone kwasy tłuszczowe [%] Wielonienasycone kwasy tłuszczowe [%] Nasycone kwasy tłuszczowe [%] ryżowy 232 °C 47% 33% 20% oliwa z oliwek 182°C 77% 9% 14% rzepakowy 232 °C 61% 33% 7% orzechowy 225 °C 48% 34% 18% sojowy 226 °C 24% 61% 15% z pestek winogron 251 °C 14% 77% 9%.
Olej ryżowy na włosy
Wspomniana wysoka zawartość witaminy E w oleju ryżowym sprawia, iż jako antyoksydant ma ona działanie spowalniające proces starzenia się skóry głowy.. Stosowanie oleju ryżowego może zmniejszyć ilość wypadających włosów; zawarte w nim kwasy oleinowy i lionolowy wzmacniają strukturę włosa, sprawiając że włosy stają się grubsze oraz stymulują ich wzrost.. Nakładanie oleju ryżowego na włosy doda im blasku.. Olej może także pomóc w ochronie włosów przed siwieniem [9][10].. Prawdopodobne jest, iż popyt na olej ryżowy będzie wzrastał w kolejnych latach ze względu na wynikające z jego spożycia korzyści zdrowotne.. Zawarte w nim związki bioaktywnie czynne takie jak tokoferole, tokotrienole fitosterole i gamma-oryzanol mają działanie przeciwutleniające, obniżające ciśnienie krwi oraz zmniejszające poziom cholesterolu, dzięki czemu są korzystne w profilaktyce schorzeń układu krążenia.. Olej ryżowy z powodzeniem można używać do smażenia bądź jako dodatek do zimnych potraw.. Warto też stosować go w pielęgnacji włosów, gdyż polepsza ich kondycję, zapobiegając ich przedwczesnemu wypadaniu i siwieniu.
